Η Σκωτία κερδίζει τουρίστες από τον καύσωνα

Σε μία δύσκολη χρονιά για τον ευρωπαϊκό τουρισμό, με τις πολεμικές συγκρούσεις, την οικονομική αβεβαιότητα, τους καύσωνες και τις καθυστερήσεις στα σύνορα να επηρεάζουν τις ταξιδιωτικές αποφάσεις, η Σκωτία καταφέρνει να κινηθεί κόντρα στο ρεύμα.

Οι κρατήσεις πτήσεων προς τα αεροδρόμια της χώρας αυξήθηκαν κατά 15% τον Ιούνιο και τον Ιούλιο σε ετήσια βάση, την ώρα που το Λονδίνο και η υπόλοιπη Αγγλία κατέγραφαν υποχώρηση τους τελευταίους μήνες, σύμφωνα με στοιχεία της VisitBritain που επικαλείται ο Guardian.

Η εικόνα, πάντως, δεν μεταφράζεται αυτομάτως σε αντίστοιχη αύξηση των τουριστικών εσόδων. Οι επισκέπτες είναι περισσότεροι, αλλά ξοδεύουν λιγότερα κατά κεφαλήν, περιορίζοντας τη διάρκεια των γευμάτων, αναζητώντας δωρεάν δραστηριότητες και επιλέγοντας συχνότερα τροχόσπιτα αντί για ξενοδοχεία.

Καταφύγιο από τον ευρωπαϊκό καύσωνα

Με τις θερμοκρασίες να ξεπερνούν τους 40 βαθμούς σε αρκετές περιοχές της Ευρώπης, το πιο ήπιο κλίμα της Σκωτίας αποκτά πρόσθετη αξία για τους ταξιδιώτες. Στελέχη του τουριστικού κλάδου καταγράφουν ισχυρή ζήτηση από χώρες όπως η Ισπανία και η Ιταλία, χωρίς, ωστόσο, να υπάρχουν ακόμη οριστικά στοιχεία που να συνδέουν την αύξηση των αφίξεων αποκλειστικά με τις υψηλές θερμοκρασίες.

Η Σκωτία έχει αντιμετωπίσει και η ίδια κύματα ζέστης και καταστροφικές πυρκαγιές στα Cairngorms, παραμένει όμως αισθητά πιο δροσερή από τη νότια Βρετανία και μεγάλο μέρος της ηπειρωτικής Ευρώπης.

Στην άνοδο συμβάλλουν επίσης οι καθυστερήσεις και η σύγχυση που προκαλεί το νέο ευρωπαϊκό σύστημα εισόδου και εξόδου στα σύνορα. Περισσότεροι Βρετανοί φαίνεται να επιλέγουν διακοπές εντός της χώρας, αποφεύγοντας την ταλαιπωρία των ταξιδιών προς την Ε.Ε.

Η δύναμη του «Outlander» και του Harry Potter

Το σκωτσέζικο τουριστικό προϊόν δεν στηρίζεται, βέβαια, μόνο στον καιρό. Βιβλία, κινηματογραφικές παραγωγές και τηλεοπτικές σειρές έχουν μετατρέψει κάστρα και τοποθεσίες της χώρας σε διεθνείς προορισμούς.

Σύμφωνα με τη VisitScotland, περίπου το 36%-37% των ξένων επισκεπτών δηλώνει ότι επηρεάστηκε από κάποια ταινία ή τηλεοπτική σειρά. Παραγωγές όπως το «Outlander», ο Harry Potter και παλαιότερες ταινίες όπως το «Braveheart» εξακολουθούν να τροφοδοτούν τη ζήτηση.

Ακόμη και το τηλεοπτικό ριάλιτι «The Traitors» προκάλεσε άνοδο στις διαδικτυακές αναζητήσεις για τη Σκωτία, αν και το Ardross Castle, όπου πραγματοποιούνται τα γυρίσματα της βρετανικής και της αμερικανικής εκδοχής, δεν είναι επισκέψιμο.

Την ίδια στιγμή, το Εδιμβούργο βρίσκεται στην κορύφωση της θερινής περιόδου. Οι πωλήσεις εισιτηρίων για τα φεστιβάλ της πόλης εμφανίζονται αυξημένες κατά 30%, ενώ στους δρόμους συνυπάρχουν επισκέπτες του Edinburgh Festival Fringe, του στρατιωτικού θεάματος Royal Edinburgh Military Tattoo και των παραδοσιακών αξιοθέατων της σκωτσέζικης πρωτεύουσας.

Περισσότερες απευθείας πτήσεις από τις ΗΠΑ

Καθοριστικό ρόλο παίζει και η ενίσχυση της αεροπορικής συνδεσιμότητας. Η πολυετής προσπάθεια για περισσότερες απευθείας πτήσεις από τη Βόρεια Αμερική έχει προσθέσει περίπου 100.000 αεροπορικές θέσεις ετησίως μόνο από τις ΗΠΑ.

Η αμερικανική αγορά είναι ιδιαίτερα σημαντική, καθώς οι ξένοι ταξιδιώτες συνήθως παραμένουν περισσότερο και δαπανούν υψηλότερα ποσά από τους Βρετανούς. Το 2024, ένας επισκέπτης από το εξωτερικό ξόδεψε κατά μέσο όρο λίγο περισσότερες από 900 στερλίνες μέσα σε μία εβδομάδα. Αντίθετα, η μέση δαπάνη ενός Βρετανού τουρίστα διαμορφώθηκε λίγο πάνω από τις 300 στερλίνες για παραμονή τριών διανυκτερεύσεων.

Πρόσθετη δημοσιότητα προσέφεραν οι Σκωτσέζοι φίλαθλοι, γνωστοί ως «Tartan Army». Η παρουσία τους στο Euro 2024 στη Γερμανία και στο φετινό Παγκόσμιο Κύπελλο στις ΗΠΑ αξιοποιήθηκε από τη VisitScotland ως άτυπη τουριστική καμπάνια. Μετά τις σχετικές δράσεις στη Βοστώνη, οι τοπικές διαδικτυακές αναζητήσεις για διακοπές στη Σκωτία διπλασιάστηκαν.

Οι επισκέπτες αυξάνονται, τα πορτοφόλια παραμένουν κλειστά

Πίσω από την εικόνα των γεμάτων δρόμων και των αυξημένων κρατήσεων κρύβεται, ωστόσο, μία πιο σύνθετη οικονομική πραγματικότητα. Τα στοιχεία του Moffat Centre του Glasgow Caledonian University δείχνουν ότι η μεγαλύτερη άνοδος καταγράφεται στις διακοπές με τροχόσπιτα και όχι στις διαμονές σε ξενοδοχεία.

Οι Βρετανοί ταξιδιώτες επιλέγουν συχνότερα δωρεάν μουσεία, περιπάτους στην ύπαιθρο και φθηνότερες επιλογές εστίασης. Οι εργαζόμενοι στον τουρισμό αναφέρουν αισθητή μείωση των φιλοδωρημάτων, ενώ οι επιχειρήσεις πιέζονται από το αυξημένο λειτουργικό και μισθολογικό κόστος.

Ο Marc Crothall, επικεφαλής της Scottish Tourism Alliance, χαρακτηρίζει την κατάσταση «υγιή, αλλά σε καμία περίπτωση άνθηση»: οι αριθμοί των επισκεπτών ανεβαίνουν, όχι όμως και η μέση δαπάνη τους.

Ο φόρος διαμονής και ο κίνδυνος απώλειας ανταγωνιστικότητας

Στις πιέσεις προστίθεται ο τουριστικός φόρος 5% στις διανυκτερεύσεις, ο οποίος εφαρμόζεται από τον Ιούλιο στο Εδιμβούργο. Και άλλες τοπικές αρχές της Σκωτίας εξετάζουν αντίστοιχες επιβαρύνσεις, προκαλώντας ανησυχία στον ξενοδοχειακό και τον ευρύτερο τουριστικό κλάδο.

Οι επιχειρηματίες προειδοποιούν ότι η χώρα δεν πρέπει να θεωρήσει δεδομένη τη σημερινή δημοτικότητά της. Η Σκωτία διαθέτει ισχυρή διεθνή εικόνα, πλούσιο πολιτιστικό προϊόν και πλέον καλύτερες αεροπορικές συνδέσεις. Εάν, όμως, οι τιμές αυξηθούν υπερβολικά, υπάρχει ο κίνδυνος να χάσει το πλεονέκτημά της σε μια αγορά όπου οι ταξιδιώτες συγκρίνουν περισσότερο και ξοδεύουν λιγότερο.

Το φετινό καλοκαίρι επιβεβαιώνει ότι το ηπιότερο κλίμα μπορεί να εξελιχθεί σε πολύτιμο τουριστικό πλεονέκτημα. Επιβεβαιώνει, όμως, και κάτι λιγότερο ευχάριστο για τις επιχειρήσεις: οι γεμάτοι δρόμοι δεν συνεπάγονται απαραιτήτως και γεμάτα ταμεία.