Μποτιλιάρισμα: Ακόμη και 12 λεπτά στην έναρξη του σχολείου μπορούν να κάνουν τη διαφορά

Μια μικρή αλλαγή στην ώρα που ξεκινούν τα σχολεία ενδέχεται να συμβάλει σημαντικά στη μείωση του πρωινού μποτιλιαρίσματος στις πόλεις, σύμφωνα με νέα μελέτη ερευνητών του Πανεπιστημίου Κύπρου.

Η έρευνα των Αντώνιου Γεωργαντά, Στέλιου Τιμοθέου και Χρίστου Γ. Παναγιώτου, από το Κέντρο Αριστείας για Έρευνα και Καινοτομία «Κοίος» του Πανεπιστημίου Κύπρου, εξετάζει κατά πόσο η μεγαλύτερη ευελιξία στα σχολικά ωράρια θα μπορούσε να οδηγήσει σε καλύτερη χρονική κατανομή των μετακινήσεων. Η μελέτη έχει υποβληθεί στο επιστημονικό περιοδικό Transportation Research Part C: Emerging Technologies.

Αφετηρία της έρευνας είναι μια καθημερινή πραγματικότητα στις περισσότερες πόλεις. Τις πρωινές ώρες, χιλιάδες εργαζόμενοι μετακινούνται προς τις δουλειές τους, ενώ την ίδια στιγμή πολλοί γονείς πρέπει πρώτα να μεταφέρουν τα παιδιά τους στο σχολείο και στη συνέχεια να κατευθυνθούν στην εργασία τους.

Όταν τα περισσότερα σχολεία ξεκινούν περίπου την ίδια ώρα, μεγάλος αριθμός μετακινήσεων συγκεντρώνεται μέσα σε ένα πολύ περιορισμένο χρονικό διάστημα. Μάλιστα, ακόμη και εργαζόμενοι που έχουν τη δυνατότητα ευέλικτου ωραρίου δυσκολεύονται να την αξιοποιήσουν, καθώς δεσμεύονται από τη συγκεκριμένη ώρα προσέλευσης των παιδιών στο σχολείο.

Πόσο επηρεάζουν τα σχολεία την κίνηση

Προηγούμενες μελέτες που επικαλούνται οι ερευνητές έχουν ήδη καταγράψει τη σύνδεση των σχολικών μετακινήσεων με την κυκλοφοριακή συμφόρηση.

Έρευνα στο Πεκίνο είχε δείξει ότι τις εργάσιμες ημέρες κατά τις οποίες τα σχολεία βρίσκονταν σε διακοπές, ο δείκτης κυκλοφοριακής συμφόρησης ήταν κατά 20% χαμηλότερος σε σχέση με τις περιόδους κανονικής λειτουργίας τους.

Άλλη έρευνα είχε καταγράψει αύξηση κατά 4,5% της πιθανότητας εμφάνισης συμφόρησης, όταν τα σχολεία ξεκινούν ταυτόχρονα.

Με βάση αυτά τα δεδομένα, η ερευνητική ομάδα ανέπτυξε ένα μαθηματικό μοντέλο προκειμένου να εξετάσει εάν η διαφοροποίηση των ωρών έναρξης μπορεί να «απλώσει» χρονικά τις μετακινήσεις και να περιορίσει την πίεση στο οδικό δίκτυο.

Τι έδειξε η προσομοίωση με 50 σχολεία

Για τις ανάγκες της μελέτης χρησιμοποιήθηκε ένα προσομοιωμένο αστικό περιβάλλον με 50 σχολεία, τα οποία βρίσκονταν τόσο στο κέντρο όσο και στην περιφέρεια.

Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι όσο μεγαλύτερη ήταν η δυνατότητα διαφοροποίησης των σχολικών ωραρίων, τόσο μειωνόταν ο συνολικός χρόνος που παρέμεναν τα οχήματα μέσα στο οδικό δίκτυο.

Στο σενάριο όπου το μοντέλο είχε τη δυνατότητα συνολικής μεταβολής 600 λεπτών στις ώρες έναρξης των 50 σχολείων, καταγράφηκε μείωση κατά 17,2% του συνολικού χρόνου παραμονής των οχημάτων στο δίκτυο, σε σύγκριση με το σενάριο στο οποίο δεν άλλαζε κανένα σχολικό ωράριο.

Τα 600 λεπτά, όπως διευκρινίζουν οι ερευνητές, αντιστοιχούν κατά μέσο όρο σε μόλις 12 λεπτά αλλαγής ανά σχολείο.

Δεν εφαρμόστηκε, πάντως, η ίδια μεταβολή παντού. Το μοντέλο προσάρμοσε τα ωράρια ανάλογα με τις ανάγκες του δικτύου, με ορισμένα σχολεία να ξεκινούν νωρίτερα, άλλα αργότερα και κάποια να διατηρούν την αρχική ώρα έναρξης.

Δεν σημαίνει ότι τα 12 λεπτά λύνουν παντού το πρόβλημα

Οι ίδιοι οι επιστήμονες ξεκαθαρίζουν ότι τα ευρήματα δεν σημαίνουν πως μια οριζόντια αλλαγή 12 λεπτών στα σχολικά ωράρια θα μειώσει αυτομάτως κατά 17,2% το μποτιλιάρισμα σε κάθε πόλη.

Το συγκεκριμένο ποσοστό προέκυψε από προσομοίωση σε συνθετικό οδικό δίκτυο και υπό συγκεκριμένες παραδοχές του μαθηματικού μοντέλου.

Το βασικό συμπέρασμα της έρευνας είναι διαφορετικό: ότι η ώρα έναρξης των σχολείων μπορεί να ενταχθεί ως παράμετρος στον συνολικό κυκλοφοριακό σχεδιασμό μιας πόλης.

Ακόμη και σχετικά μικρές διαφοροποιήσεις στα σχολικά ωράρια θα μπορούσαν, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις, να κατανείμουν καλύτερα τις μετακινήσεις κατά την πρωινή αιχμή.

Σύμφωνα με τους συγγραφείς, το μοντέλο θα μπορούσε να αξιοποιηθεί από τις αρμόδιες αρχές ως εργαλείο για να εξετάζουν πώς η ευελιξία στην έναρξη των σχολείων μπορεί να συνδυαστεί με την αποτελεσματικότερη λειτουργία του οδικού δικτύου.

ΑΠΕ -ΜΠΕ