«Τροπικός του Θρηνούντος Γκέκο»: Η Κρήτη ταξιδεύει στη Βενετία

Σε μια χρονιά με έντονη την ελληνική παρουσία, το 83ο Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου της Βενετίας υποδέχεται στο διαγωνιστικό τμήμα Orizzonti τον «Τροπικό του Θρηνούντος Γκέκο» του Σταύρου Μαρκουλάκη. Μια μικρού μήκους ταινία βαθιά συνδεδεμένη με την Κρήτη, τον τόπο όπου γεννήθηκε ο σκηνοθέτης, αλλά και με έναν κόσμο προσωπικών αναμνήσεων, επιθυμιών και φόβων. Η επίσημη παγκόσμια πρεμιέρα της που θα πραγματοποιηθεί σήμερα Παρασκευή (11/9) στη Βενετία, έρχεται σε μια ιδιαίτερα σημαντική στιγμή για τον ταλαντούχο δημιουργό, καθώς η ταινία αποτελεί ταυτόχρονα συνέχεια της κινηματογραφικής του αναζήτησης και ένα πρώτο άνοιγμα προς το σύμπαν της πρώτης μεγάλου μήκους ταινίας του, «Sunbruise».

Με αφετηρία την ιστορία ενός δεκαοχτάχρονου που, λίγο πριν φύγει από το χωριό του στην Κρήτη για να εκπληρώσει τη στρατιωτική του θητεία, έρχεται αντιμέτωπος με μια πρωτόγνωρη επιθυμία, ο «Τροπικός του Θρηνούντος Γκέκο» μιλά για την αφύπνιση της σεξουαλικής επιθυμίας και τη βίαιη ενηλικίωση που αυτή επιφέρει, την ομορφιά του έρωτα, αλλά και τον φόβο τού να αφεθεί κανείς ολοκληρωτικά σε αυτόν, μα πάνω απ' όλα, για την αναγκαιότητα της μεταμόρφωσης, με κάθε κόστος.

Image

Για τον Μαρκουλάκη, η ταινία αποτελεί το δεύτερο μέρος της «τριλογίας της αφύπνισης» και συνεχίζει τη διαδρομή που ξεκίνησε με «Τα Περιστέρια αρρωσταίνουν, όταν η πόλη φλέγεται» (2023), που ταξίδεψε σε διεθνή φεστιβάλ και βραβεύτηκε στη Δράμα και στις Νύχτες Πρεμιέρας.

Με αφορμή την παρουσία της ταινίας στο 83ο Φεστιβάλ Βενετίας, ο Σταύρος Μαρκουλάκης μίλησε στο Αθηναϊκό- Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων για τις προσωπικές αφετηρίες της ταινίας, για την Κρήτη που κουβαλά πάντα μέσα του, την ανάγκη να παραμένουμε ανοιχτοί στο όνειρο, αλλά και για το «Sunbruise» και το κινηματογραφικό σύμπαν που διαμορφώνει μέσα από τις ταινίες του.

Ακολουθεί η συνέντευξη του Στ. Μαρκουλάκη στο ΑΠΕ-ΜΠΕ και τη Νάντια Μπακοπούλου

  -Η ταινία σου διαγωνίζεται στο τμήμα Orizzonti της Μόστρα, σε μια χρονιά με πολύ έντονη ελληνική παρουσία, τόσο λόγω του Venice Production Bridge όσο και της συμμετοχής της δεύτερης μεγάλου μήκους ταινίας της Ζακλίν Λέντζου. Πώς αισθάνεσαι που βρίσκεσαι εδώ και εκπροσωπείς το ελληνικό σινεμά;

  Απαντώντας αυτή την ερώτηση στην πλατεία του San Marco, δίπλα σε μια γόνδολα, αντιλαμβάνομαι ότι υπάρχει κάτι λίγο εξωπραγματικό σε όλο αυτό. Είναι μια ταινία που γεννήθηκε σε έναν πολύ μικρό και βαθιά προσωπικό τόπο, από ένα χωριό στην Κρήτη, από αναμνήσεις, επιθυμίες και πράγματα που κουβαλάω χρόνια, από παιδί. Και ξαφνικά αυτό το μικρό γκέκο βγαίνει από την κρυψώνα του και φτάνει μέχρι τη Βενετία.

  Το Orizzonti είναι ένα τμήμα που παρακολουθώ χρόνια και αγαπώ ιδιαίτερα, μιας και αν ψάχνεις να βρεις κάτι διαφορετικό, λίγο πιο πειραματικό ή και λίγο πιο τολμηρό στη Βενετία, λογικά θα το βρεις εδώ. Οπότε αισθάνομαι ότι η ταινία βρήκε, το πιο ταιριαστό σπίτι της εδώ.

  Και φυσικά είναι συγκινητικό που συμπτωματικά συμβαίνει σε μια χρονιά με τόσο έντονη ελληνική παρουσία, τόσο λόγω της θέσης της χώρας μας ως τιμώμενης χώρας στο Venice Production Bridge, όσο και με τη συμμετοχή της δεύτερης μεγάλου μήκους της Ζακλίν, της οποίας το σινεμά συνάντησα στα πρώτα μου βήματα και αγαπώ ιδιαίτερα.

  Αλλά περισσότερο από το να νιώθω ότι «εκπροσωπώ» κάτι, μου αρέσει η ιδέα ότι είμαι ένα μικρό κομμάτι μιας νέας γενιάς Ελλήνων δημιουργών που, παρά τις πολλές δυσκολίες, προσπαθεί να φανταστεί διαφορετικά τόσο το ελληνικό σινεμά όσο και, κατ’ επέκταση, την ίδια της τη ζωή και τα όνειρα.

  -Στην καρδιά της ταινίας υπάρχει η αφύπνιση της σεξουαλικής επιθυμίας και ταυτόχρονα ο φόβος τού να αφεθεί κανείς στον έρωτα. Από πού εμπνεύστηκες αυτή την ιστορία;

  Πάντα με γοήτευε η στιγμή κατά την οποία η επιθυμία διεισδύει για πρώτη φορά στην καρδιά, έπειτα στο μυαλό και καταφέρνει να μετασταθεί στο σώμα και την ψυχή, με αποτέλεσμα να τα αλλάζει όλα. Ο κόσμος γύρω σου μπορεί να παραμένει ίδιος, αλλά εσύ τον αισθάνεσαι τελείως διαφορετικά. Αν το σκεφτείς, ποτέ ξανά δεν είσαι ο ίδιος με αυτό που ήσουν πριν από τη στιγμή που σε κατέκλυσε η όποια επιθυμία.

  Όσο πιο άγουρος είσαι στη διαχείριση αυτής της επιθυμίας, τόσο μεγαλύτερο παράθυρο ανοίγεται στον φόβο. Ειδικά όταν μιλάμε για έρωτα. Γιατί για να ερωτευτείς πρέπει, έστω για λίγο, να παραδώσεις τον έλεγχο. Να δεχτείς ότι κάποιος άλλος έχει δύναμη πάνω σου, μπορεί να σε μεταμορφώσει.

  Από εκεί ξεκίνησε η ταινία. Από ένα αγόρι που προσπαθεί με όλη του τη δύναμη να αντισταθεί σε αυτή τη μεταμόρφωση. Και όσο περισσότερο αντιστέκεται, τόσο περισσότερο το σώμα του, η φύση και τα πλάσματα γύρω του αρχίζουν να αλλάζουν μαζί του. Σαν να του λένε ότι κάποια πράγματα, όταν ξυπνήσουν μέσα μας, δεν μπορούν να ξανακοιμηθούν, ακόμη κι αν συνεχίζεις να αντιστέκεσαι. Το πού θα σε οδηγήσει αυτή η αντίσταση έχει να κάνει και με το σε τι, εν τέλει, θα μεταμορφωθείς.

  Ίσως η επιθυμία είναι σαν τη φωτιά. Μπορεί να καταστρέψει τα πάντα, αλλά παραμένει για πάντα και το μεγαλύτερο δώρο που δόθηκε στον άνθρωπο για την επιβίωσή του, από την αρχή της ζωής.

  - Η Κρήτη βρίσκεται στο κέντρο της ιστορίας σου. Ένας ιδιαίτερος τόπος ελευθερίας αλλά και περιορισμών. Τι σημαίνει για σένα να κινηματογραφείς την πατρίδα σου; Τι βοηθά και τι αποτελεί αγκάθι;

  Η Κρήτη είναι ίσως η μεγάλη μου ερωτική σχέση, όσα χρόνια κι αν περάσουν, όσο μακριά της κι αν βρίσκομαι. Την αγαπάω πολύ και ταυτόχρονα παλεύω συνέχεια μαζί της.

  Είναι ένας τόπος τρομερά ελεύθερος στη φύση του και πολλές φορές πολύ περιοριστικός στους ανθρώπινους κανόνες του. Μεγάλωσα μέσα σε αυτή την αντίφαση. Από τη μία ένα τοπίο σχεδόν μυθολογικό, όπου όλα μοιάζουν πιθανά, και από την άλλη πολύ συγκεκριμένες ιδέες για το πώς πρέπει να φέρεσαι, πώς πρέπει να αγαπάς, πώς πρέπει να ζεις.

  Αυτό είναι το αγκάθι της, αλλά ταυτόχρονα αυτή η μαγική της πολυπλοκότητα, γεμάτη αντιθέσεις, είναι που με κάνει να επιθυμώ να επιστρέφω συνέχεια κινηματογραφικά εκεί. Η εικόνα που έχω μέσα μου για την Κρήτη ίσως να είναι διαστρεβλωμένη, αλλά σίγουρα επιθυμώ να αναπτύξω και να κινηματογραφήσω πολύ αυτό το κράμα που έχει γεννηθεί μέσα μου γι’ αυτήν.

Διαβάστε όλη την συνέντευξη ΕΔΩ