ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
Οι γυναίκες κερδίζουν κατά μέσο όρο 20% λιγότερα από τους άνδρες παγκοσμίως
Η 18η Σεπτεμβρίου, Παγκόσμια Ημέρα Ίσης Αμοιβής, υπενθυμίζει ότι το μισθολογικό χάσμα δεν είναι στατιστική αλλά καθημερινή πραγματικότητα
Παρά το γεγονός ότι η ίση αμοιβή για εργασία ίσης αξίας αποτελεί θεμελιώδες ανθρώπινο δικαίωμα, για εκατομμύρια γυναίκες σε όλο τον κόσμο παραμένει ακόμη ζητούμενο. Σε παγκόσμιο επίπεδο, οι γυναίκες εξακολουθούν να αμείβονται κατά μέσο όρο 20% λιγότερο από τους άνδρες, με το χάσμα να είναι ακόμη μεγαλύτερο για γυναίκες με αναπηρία, μετανάστριες και γυναίκες που ανήκουν σε μειονοτικές ομάδες.
Στην Ελλάδα, σύμφωνα με στοιχεία της Eurostat για το 2023, το έμφυλο μισθολογικό χάσμα διαμορφώνεται στο 13,6%. Το ποσοστό αυτό μεταφράζεται σε μειωμένη οικονομική ανεξαρτησία για τις γυναίκες, λιγότερες επαγγελματικές ευκαιρίες και περιορισμένη πρόσβαση σε πόρους που θα μπορούσαν να στηρίξουν την προσωπική και επαγγελματική τους εξέλιξη.
Τι είναι το έμφυλο μισθολογικό χάσμα
Το έμφυλο μισθολογικό χάσμα (gender pay gap) αναφέρεται στη διαφορά στις αμοιβές μεταξύ ανδρών και γυναικών για εργασία ίσης αξίας. Δεν σχετίζεται απαραίτητα με την ίδια θέση ή τον ίδιο αριθμό ωρών εργασίας, αλλά αντανακλά βαθιές και διαχρονικές ανισότητες στον τρόπο με τον οποίο η εργασία των γυναικών αξιολογείται και αμείβεται.
Μεταξύ των βασικών αιτιών περιλαμβάνονται η υπερεκπροσώπηση των γυναικών σε χαμηλόμισθες ή επισφαλείς θέσεις, οι διακρίσεις στις προσλήψεις και τις προαγωγές, καθώς και η απλήρωτη εργασία φροντίδας. Οι γυναίκες αφιερώνουν κατά μέσο όρο τρεις ώρες περισσότερες ημερησίως σε νοικοκυριό, παιδιά και φροντίδα ηλικιωμένων, γεγονός που επηρεάζει άμεσα τη συμμετοχή και την εξέλιξή τους στην αγορά εργασίας.
Σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης, το έμφυλο μισθολογικό χάσμα ανήλθε στο 12,7% το 2021, παρουσιάζοντας ελάχιστη μεταβολή την τελευταία δεκαετία. Παράλληλα, το συνολικό χάσμα στις αποδοχές, που λαμβάνει υπόψη ώρες εργασίας και ποσοστά απασχόλησης, έφτανε το 36,7%, ενώ το χάσμα απασχόλησης μεταξύ ανδρών και γυναικών διαμορφώθηκε στο 10,7%.
Η ίση αμοιβή δεν είναι μόνο ζήτημα δικαιοσύνης
Η Παγκόσμια Ημέρα Ίσης Αμοιβής, που τιμάται κάθε χρόνο στις 18 Σεπτεμβρίου, αναδεικνύει την ανάγκη για ουσιαστικές και συντονισμένες παρεμβάσεις. Παρά τις νομοθετικές προβλέψεις υπέρ της ισότητας, η εφαρμογή τους παραμένει συχνά ανεπαρκής.
Το μισθολογικό χάσμα δεν αποτελεί μόνο κοινωνικό, αλλά και οικονομικό ζήτημα. Η πλήρης αξιοποίηση του δυναμικού των γυναικών μπορεί να ενισχύσει την παραγωγικότητα, την καινοτομία και τη βιώσιμη ανάπτυξη.
Στο πλαίσιο της Ατζέντας 2030 για τη Βιώσιμη Ανάπτυξη, η ισότητα των φύλων αποτελεί βασικό στόχο του Οργανισμός Ηνωμένων Εθνών. Ο ΟΗΕ, η UN Women και η Διεθνής Οργάνωση Εργασίας συνεργάζονται μέσω της Equal Pay International Coalition (EPIC), με στόχο την εξάλειψη των μισθολογικών ανισοτήτων.
Η γεφύρωση του έμφυλου μισθολογικού χάσματος προϋποθέτει διαφανείς πολιτικές αμοιβών, ενίσχυση της γυναικείας παρουσίας σε ηγετικές θέσεις, στήριξη της ισορροπίας επαγγελματικής και προσωπικής ζωής και καταπολέμηση των έμφυλων στερεοτύπων από την εκπαίδευση έως τον χώρο εργασίας.
