Αλτσχάιμερ: Τι μπορεί να αποκαλύπτουν οι μικρές διακοπές του ύπνου χρόνια πριν

Μπορεί η ποιότητα του ύπνου να δώσει πληροφορίες για την ευπάθεια του εγκεφάλου απέναντι στη νόσο Αλτσχάιμερ, πριν ακόμη εμφανιστούν προβλήματα μνήμης; Νέα ερευνητικά δεδομένα στρέφουν το ενδιαφέρον στις πολύ σύντομες αφυπνίσεις που συμβαίνουν κατά τη διάρκεια της νύχτας.

Επιστημονική ομάδα του Πανεπιστημίου της Λιέγης μελέτησε τα χαρακτηριστικά του ύπνου σε περισσότερους από 500 υγιείς ανθρώπους. Σύμφωνα με τα αποτελέσματα που δημοσιεύθηκαν στο επιστημονικό περιοδικό Sleep, στους συμμετέχοντες μέσης ηλικίας καταγράφηκε σχέση ανάμεσα στις συχνότερες νυχτερινές μικρο-αφυπνίσεις και σε υψηλότερο γενετικό κίνδυνο εμφάνισης Αλτσχάιμερ.

Αντίστοιχη σύνδεση δεν εντοπίστηκε στους νεότερους συμμετέχοντες.

Οι αφυπνίσεις που μπορεί να μην αντιλαμβανόμαστε

Οι λεγόμενες micro-awakenings είναι πολύ σύντομες περίοδοι κατά τις οποίες αυξάνεται η εγκεφαλική δραστηριότητα στη διάρκεια του ύπνου. Δεν σημαίνει απαραίτητα ότι κάποιος ξυπνά εντελώς και, μάλιστα, τις περισσότερες φορές μπορεί να μην θυμάται ότι συνέβησαν.

Όταν όμως επαναλαμβάνονται, είναι δυνατόν να επηρεάζουν τη συνέχεια και συνολικά την ποιότητα του ύπνου.

Οι επιστήμονες εξέτασαν τη συχνότητά τους σε συνδυασμό με τον πολυγονιδιακό κίνδυνο για Αλτσχάιμερ. Πρόκειται για έναν δείκτη στον οποίο συνυπολογίζεται η επίδραση πολλών διαφορετικών γενετικών παραγόντων που σχετίζονται με την πιθανότητα εμφάνισης της νόσου.

Τα δεδομένα έδειξαν ότι μεταξύ των ατόμων μέσης ηλικίας, όσοι είχαν περισσότερες μικρο-αφυπνίσεις εμφάνιζαν παράλληλα υψηλότερο γενετικό δείκτη κινδύνου.

Γιατί οι επιστήμονες εξετάζουν τον ύπνο

Τα νέα ευρήματα προστίθενται σε μια σειρά ερευνών που επιχειρούν να κατανοήσουν καλύτερα τη σύνδεση του ύπνου με τη γήρανση του εγκεφάλου και τις νευροεκφυλιστικές παθήσεις.

Οι επιστήμονες εξετάζουν πλέον το ενδεχόμενο ο ύπνος να μην επηρεάζεται απλώς από την κατάσταση του εγκεφάλου, αλλά να μπορεί να προσφέρει και πρώιμες ενδείξεις για αλλαγές που συμβαίνουν πολύ πριν γίνουν αντιληπτές στην καθημερινότητα.

Αυτό, ωστόσο, δεν σημαίνει ότι οι συχνές αφυπνίσεις αποτελούν ένδειξη ότι κάποιος θα εμφανίσει Αλτσχάιμερ. Ο διακεκομμένος ύπνος είναι εξαιρετικά συχνός και μπορεί να οφείλεται σε πολλούς άλλους παράγοντες, όπως το στρες, η ηλικία, η λήψη φαρμάκων, ο πόνος ή η υπνική άπνοια.

Εκείνο που κέντρισε το ενδιαφέρον των ερευνητών είναι ότι η συγκεκριμένη συσχέτιση καταγράφηκε σε υγιείς ανθρώπους μέσης ηλικίας, χωρίς εμφανή συμπτώματα, υποδεικνύοντας ότι ο ύπνος ενδεχομένως να μπορεί μελλοντικά να αποτελέσει ένα ακόμη πεδίο διερεύνησης της εγκεφαλικής υγείας.

Προς το παρόν, οι επιστήμονες είναι επιφυλακτικοί. Τα αποτελέσματα δείχνουν συσχέτιση και όχι σχέση αιτίας και αποτελέσματος, ενώ απαιτούνται μεγαλύτερες και μακροχρόνιες μελέτες για να διαπιστωθεί η πραγματική σημασία των συγκεκριμένων αλλαγών στον ύπνο.