Έλεγχος κατά την Ίδρυση της ΑΕ και επί Εταιρικών Μεταβολών

Σε προηγούμενη αρθρογραφία ασχοληθήκαμε με την ίδρυση της ΑΕ. Η διαδικασία σύστασης της ΑΕ, όπως έχει ήδη αναλυθεί, ολοκληρώνεται με την τήρηση των διατυπώσεων δημοσιότητας. Πριν την ολοκλήρωση της σύστασής της, ωστόσο, αναγκαίος να λάβει χώρα είναι ο έλεγχος, στον οποίο υπόκειται κατά τον νόμο. Σε αντίστοιχο έλεγχο υπόκεινται και οι λοιπές εταιρικές μεταβολές, αν και παρουσιάζουν ορισμένες διαφοροποιήσεις ως προς το εύρος και τη διαδικασία. Περί αυτών το παρόν.

Έλεγχοι

Ο έλεγχος νομιμότητας είναι προληπτικός, ουσιαστικός και περιορισμένος σε έκταση. Σκοπός του είναι η αποφυγή καταχώρισης πράξεων, οι οποίες θα πάσχουν από ακυρότητα(αλλά όχι από ακυρωσία).  Μετά τον έλεγχο νομιμότητας για ορισμένες πράξεις (τροποποίηση καταστατικού, λύση, αναβίωση) λαμβάνει χώρα έγκριση από το ΓΕΜΗ.Τυχόν αναγκαία έγκριση από άλλους φορείς δεν αποκλείεται. 
Ο έλεγχος τυπικότητας (άλλως πληρότητας) περιορίζεται στη διαπίστωση ότι το σύνολο των απαραίτητων κατά τον νόμο δικαιολογητικών έχουν υποβληθεί. Σε περίπτωση ελλείψεων, καλείται να τις συμπληρώσει εκείνος που τα υπέβαλε.Ο έλεγχος αυτός λαμβάνει χώρα για μεταβολές καταχωρίσεων, όπως της εκπροσώπησης, δηλώσεων προσαρμογής καταστατικού.

Έλεγχος Κατά Την Σύσταση

Η διαδικασία σύστασης των κοινών ΑΕπραγματοποιείταιαπό Υπηρεσία Μιας Στάσης: είτε από το ΓΕΜΗ των επιμελητηρίων είτε, κατά περίπτωση, από πιστοποιημένους συμβολαιογράφους. 
Εφόσον η διαδικασία ολοκληρωθεί ομαλά και δεν διαπιστωθούν προβλήματα κατά τον έλεγχο, η ΥΜΣ προχωρά στην καταχώριση και δημοσίευση της ΑΕ ολοκληρώνοντας τις προβλεπόμενες διατυπώσεις δημοσιότητας. 
Για ορισμένες κατηγορίες ΑΕ που έχουν ιδιαίτερη σημασία για την οικονομία, διενεργείται ειδικότερος και αυστηρότερος έλεγχος. Τέτοιες είναι οι εταιρείες δημοσίου συμφέροντος, οι εταιρείες που συστήνονται με νόμο καιοι εταιρείες που λαμβάνουν άδεια λειτουργίας από την Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς. Για τη ίδρυση των προαναφερόμενων εταιρειών διενεργείται (τυπικός και ουσιαστικός) έλεγχος νομιμότητας από τον Υπουργό Ανάπτυξης και Επενδύσεων.

Έλεγχος Επί Εταιρικών Μεταβολών

(α) Έλεγχος κατά την τροποποίηση του καταστατικού
Η τροποποίηση του καταστατικού, η λύση με απόφαση ΓΣ και η αναβίωση των κοινών ΑΕ υπόκειται σε έλεγχο νομιμότητας από την αρμόδια υπηρεσία του ΓΕΜΗ. Ολοκληρώνεται με την έκδοση εγκριτικής απόφασης του Προϊσταμένου της.
(β) Έλεγχος μεταβολών που δεν αποτελούν τροποποίηση του καταστατικού.
Η καταχώριση στο ΓΕΜΗ μεταβολών που δεν αποτελούν τροποποίηση του καταστατικού (μεταβολές στην εκπροσώπηση, προσαρμογές καταστατικού)  υπόκεινται σε τυπικό έλεγχο των υποβληθέντων εγγράφων. Η ρύθμιση αυτή ισχύει τόσο για τις κοινές όσο και για τις ειδικές ΑΕ.

Έλεγχος Επί Καταχώρισης Αποφάσεων Εταιρικών Οργάνων

Ο έλεγχος που διενεργείται κατά τη διαδικασία καταχώρισης στη ΓΕΜΗ αποφάσεων εταιρικών οργάνων αφορά λόγους δυνητικής ακυρότητας και ανυπόστατου. Όχι θέματα ακυρωσίας.

Οι έλεγχοι που διενεργούνται κατά το στάδιο της ίδρυσης της ΑΕ ή των εταιρικών μεταβολών που την αφορούν είναι, ήδη, περισσότερο «χαλαρός» σε σχέση με αντίστοιχους του παρελθόντος. Ευθυγραμμιζόμαστε, σταδιακά, στη λογική της απομείωσης του κρατικού παρεμβατισμού. Παραμένουν, εντούτοις, παρόντες σημαντικοί και αναγκαίοι έλεγχοι, διαφοροποιούμενοι ανάλογα με τις επιμέρους περιπτώσεις (ιδίως κοινές/ειδικές ΑΕ) και τη σοβαρότητα των επμέρους εταιρικών τους πράξεων. Τι συμβαίνει όμως με την ευθύνη εκείνων που ιδρύουν μια ΑΕ; Περί αυτής σε επόμενη αρθρογραφία μας.

Σταύρος Κουμεντάκης
ManagingPartner
KoumentakisandAssociatesLawFirm

Σημ.: Σε πλήρη μορφή το άρθρο Έλεγχος κατά την Ίδρυση της ΑΕ και επί Εταιρικών Μεταβολών