Κρήτη 2.0: Εκσυγχρονισμός ή "ανακύκλωση" υποσχέσεων;

Του Βασίλη Σπυριδάκη*

Κατασκευή αεροδρομίου Καστελλίου, ανέγερση νέων ξενοδοχειακών μονάδων, εργοτάξια στον ΒΟΑΚ (ακόμα περιμένουμε πότε θα αποπερατωθεί και θα μπορέσουμε με ασφάλεια να πραγματοποιούμε τις μετακινήσεις μας), συζητήσεις μέχρι και για ανάπτυξη μέσου σταθερής τροχιάς. Το μέλλον διαγράφεται ευοίωνο, ιδιαίτερα όταν τον περασμένο Ιανουάριο εγκρίθηκε και το νέο Περιφερειακό Πρόγραμμα Ανάπτυξης Κρήτης για την επόμενη πενταετία, το οποίο προβλέπει ένα πακέτο ύψους άνω των 200 εκ. ευρώ για την κάλυψη αναπτυξιακών αναγκών του νησιού που θα προάγουν την καινοτομία και την βιωσιμότητα. Ωστόσο, πως μπορεί ο μέσος Κρητικός να ατενίζει το μέλλον με αισιοδοξία όταν έχει γίνει μάρτυρας σκανδάλων, που έχουν οδηγήσει μέχρι και στην πλήρη δυσφήμιση του νησιού;

Ζούμε σε μία Ελλάδα που έχει αναπτυχθεί ο ψηφιακός μετασχηματισμός αλλά δεν έχει παταχθεί ακόμα η διαφθορά, η οποία παραμένει και ο διαχρονικός βραχνάς. Για άλλη μια φορά, η Περιφέρεια έχει την δυνατότητα να εκμεταλλευτεί την ευκαιρία που της παρουσιάζεται με την συγκεκριμένη χρηματοδότηση και να την αξιοποιήσει στο έπακρο, προάγοντας την ουσιαστική βελτίωση της ζωής των κατοίκων του νησιού με αποτελεσματικά έργα.

Προσωπικά, το ερώτημα είναι ένα: Θα πραγματοποιηθούν οι δεσμεύσεις που έχουν εξαγγελθεί ή τα εκατομμύρια αυτά θα ανακυκλωθούν μεταξύ γνωστών-αγνώστων; Έπειτα και από τα πρόσφατα σκάνδαλα, υπάρχει έλλειψη εμπιστοσύνης προς τις περιφερειακές αρχές αναφορικά με την αξιοποίηση των διαθέσιμων πόρων και ουδείς θεωρεί δεδομένο ότι θα υπάρξει διαφάνεια, καθώς η ανάθεση έργων σε συγκεκριμένους επιχειρηματίες ή κατασκευαστικούς ομίλους φανερώνουν μια πρωτοφανή εκμετάλλευση συμφερόντων. Ανάπτυξη δεν είναι η κατασκευή δρόμων και η επιβολή διοδίων για να εισπράττουν οι εθνικοί εργολάβοι, αλλά η δυνατότητα του πολίτη να μετακινηθεί και του παραγωγού να μεταφέρει τα προϊόντα του. Από το συνολικό πακέτο χρηματοδότησης, το 35% προβλέπεται να αξιοποιηθεί σε έργα υποδομών και μεταφορών, μερικά εκ των οποίων είναι στρατηγικής σημασίας όπως για παράδειγμα ο Ν.Ο.Α.Κ (Νότιος Οδικός Άξονας Κρήτης) που θα διευκολύνει την διασύνδεση με το βόρειο τμήμα του νησιού και κυρίως θα παρέχει ασφάλεια σε μια περιοχή η οποία παραμένει αποκομμένη και το υπάρχον οδικό της δίκτυο αποτελεί για τους οδηγούς μία δαμόκλεια σπάθη.

Στη συνέχεια, το δεύτερο μεγαλύτερο ποσοστό του συγκεκριμένου πακέτου επενδύσεων θα κατανεμηθεί για την υποστήριξη της πράσινης ανάπτυξης και του μετασχηματισμού, σε μια περίοδο που ο πρωτογενής τομέας βιώνει μια πρωτοφανή κρίση και επικρατεί ένα κλίμα εγκατάλειψης στην κρητική ύπαιθρο. Το πρόσφατο σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ, με τις αποκαλύψεις για το "πάρτι" εκατομμυρίων μέσω εικονικών βοσκοτόπων, ήταν η επιβεβαίωση ενός κοινού μυστικού μεταξύ κυκλωμάτων τα όποια με την κάλυψη του κρατικού μηχανισμού εκμεταλλεύτηκαν τους ευρωπαϊκούς πόρους, ενώ ο μέσος Κρητικός παραγωγός αντιμετωπίζει προβλήματα με το αυξημένο κόστος παραγωγής, την κλιματική κρίση και αναζητά εναλλακτικούς τρόπους για να καλύψει τις ανάγκες του. Σε πλήρη συνάρτηση με τα παραπάνω, εντάσσεται και το φαινόμενο της αστικοποίησης, η οποία ολοένα και αυξάνεται, με την εγκατάλειψη των περιοχών της υπαίθρου να είναι εμφανής. Ως εκ τούτου, η ενεργειακή αναβάθμιση των εγκαταστάσεων παραγωγής και η αγορά μηχανημάτων που διαθέτουν συστήματα κυκλικής οικονομίας αποτελούν αναγκαία έργα για την υποστήριξη του πρωτογενούς τομέα και την αύξηση της ανταγωνιστικότητας, ώστε να μπορέσουν και οι κάτοικοι των περιοχών αυτών να ορθοποδήσουν και να μην εγκαταλείπουν την πατρική τους γη.

Κλείνοντας, δεν θέλησα να γράψω σήμερα ένα κείμενο στο όποιο θα κατονομάζω πρόσωπα και γεγονότα. Αντίθετα, θα ήθελα μόνο να εκφράσω την άποψη μου πως το νησί μας δεν έχει ανάγκες από άλλες υποσχέσεις, αλλά από ουσιαστικές πρωτοβουλίες που θα βελτιώσουν την ευημερία των κατοίκων του.

*Ο Βασίλης Σπυριδάκης, είναι Απόφοιτος του Τμήματος Οικονομικών Επιστημών του Πανεπιστημίου Κρήτης