Αγωνία για τις κατατακτήριες εξετάσεις, εξαιτίας του νέου νομοθετικού πλαισίου για την εισαγωγή στα πανεπιστήμια

Έντονη αναστάτωση επικρατεί μεταξύ εκατοντάδων υποψηφίων των κατατακτηρίων εξετάσεων, εξαιτίας της εφαρμογής του νέου νομοθετικού πλαισίου για την εισαγωγή πτυχιούχων στα πανεπιστήμια. 

Όπως τονίζουν:

"Αν και ο νόμος 5224/2025 παρουσιάστηκε ως μια μεταρρύθμιση που θα διεύρυνε τις δυνατότητες πρόσβασης στην τριτοβάθμια εκπαίδευση, η πρακτική του εφαρμογή φαίνεται να έχει οδηγήσει σε σοβαρές δυσλειτουργίες.

Η βασική επιδίωξη της ρύθμισης ήταν η αύξηση των διαθέσιμων θέσεων για κατατάξεις, ιδιαίτερα στα περιφερειακά ιδρύματα, προκειμένου να διευκολυνθούν οι απόφοιτοι που επιθυμούν να αποκτήσουν δεύτερο πτυχίο. Ωστόσο, η μη έκδοση της απαραίτητης εφαρμοστικής υπουργικής απόφασης δημιούργησε σημαντικό κενό στην υλοποίηση του νόμου. Έτσι, αρκετά πανεπιστημιακά τμήματα δεν αξιοποίησαν τις επιπλέον θέσεις που προβλέπονταν, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις ο αριθμός των εισακτέων αποδείχθηκε μικρότερος από τον αναμενόμενο. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η Φαρμακευτική Σχολή του ΑΠΘ, η οποία δεν δέχθηκε κανέναν υποψήφιο μέσω κατατακτηρίων.

Την ίδια στιγμή, παρατηρούνται διαφοροποιήσεις μεταξύ σχολών που εντείνουν τα ερωτήματα για την ενιαία εφαρμογή των κριτηρίων. Σύμφωνα με τα ανακοινωθέντα στοιχεία, για παράδειγμα, η Ιατρική Σχολή Αλεξανδρούπολης κάλυψε 41 θέσεις, ακόμη και με επιτυχόντες που συγκέντρωσαν συνολική βαθμολογία κάτω από τη βάση, ενώ η Ιατρική Σχολή Κρήτης κάλυψε 13 θέσεις. Οι αποκλίσεις αυτές δημιουργούν εύλογο προβληματισμό ως προς την ίση και ομοιόμορφη εφαρμογή του θεσμικού πλαισίου.

Παράλληλα, σε ορισμένες σχολές διατυπώνονται σοβαρές καταγγελίες από υποψηφίους σχετικά με τη φύση των θεμάτων των εξετάσεων. Όπως αναφέρεται, τέθηκαν ερωτήματα που δεν αντιστοιχούσαν πλήρως στη δημοσιευμένη ύλη ή χαρακτηρίζονταν από ιδιαίτερα αυξημένο βαθμό δυσκολίας, γεγονός που —κατά τους ίδιους— επηρέασε καθοριστικά τα αποτελέσματα. Εφόσον οι ισχυρισμοί αυτοί ευσταθούν, ανακύπτουν ζητήματα διαφάνειας και ίσων όρων αξιολόγησης, τα οποία οφείλουν να διερευνηθούν από τα αρμόδια όργανα.

Αξίζει να σημειωθεί ότι με βάση το καθεστώς που ίσχυε από το 2017 και για σειρά ετών, οι υποψήφιοι εισάγονταν εφόσον βρίσκονταν εντός του προβλεπόμενου ποσοστού θέσεων (12% τότε) και είχαν συγκεντρώσει συνολική βαθμολογία άνω του 30 στα 60 — δηλαδή μέσο όρο άνω του 10 στα τρία εξεταζόμενα μαθήματα, ακόμη και αν σε επιμέρους μάθημα η βαθμολογία ήταν κάτω από 10. Το πλαίσιο αυτό παρείχε σαφή, αντικειμενικά και ενιαία κριτήρια εισαγωγής, τα οποία εφαρμόζονταν με σταθερότητα.

Η σημερινή κατάσταση εγείρει ζητήματα που άπτονται βασικών συνταγματικών αρχών, όπως αυτή της ισότητας (άρθρο 4 του Συντάγματος), της ίσης μεταχείρισης και της δικαιολογημένης εμπιστοσύνης των διοικουμένων προς τη Διοίκηση. Οι υποψήφιοι προετοιμάστηκαν και συμμετείχαν στις εξετάσεις έχοντας την εύλογη προσδοκία ότι οι κανόνες θα εφαρμοστούν με σαφήνεια, συνέπεια και ομοιομορφία. Όταν όμως η εφαρμογή διαφοροποιείται ή παραμένει ελλιπής λόγω κανονιστικών κενών, δημιουργείται αίσθημα ανασφάλειας δικαίου.

Αποτέλεσμα είναι να μένουν εκτός πανεπιστημίων υποψήφιοι που, τόσο με βάση τα προηγούμενα δεδομένα όσο και υπό μια συνεπή εφαρμογή του νέου νόμου, θα μπορούσαν να έχουν εισαχθεί. Το ζήτημα δεν είναι απλώς διαδικαστικό· αφορά ανθρώπους που επένδυσαν χρόνο, κόπο και οικονομικούς πόρους, επιδιώκοντας μια νέα ακαδημαϊκή και επαγγελματική προοπτική — και οι οποίοι, με τα περσινά δεδομένα, θα είχαν εξασφαλίσει την εισαγωγή τους.

Επιπλέον, υπάρχει θεσμικό προηγούμενο που αποδεικνύει ότι διορθωτικές κινήσεις μπορούν να γίνουν ακόμη και εκ των υστέρων. Το 2017, με νομοθετική παρέμβαση, επανεξετάστηκαν αναδρομικά τα αποτελέσματα των κατατακτηρίων εξετάσεων του Δεκεμβρίου 2016, προκειμένου να καλυφθούν οι πολυάριθμες κενές θέσεις που είχαν τότε διαπιστωθεί.

Η Πολιτεία καλείται να προχωρήσει άμεσα στις αναγκαίες διορθωτικές παρεμβάσεις, προκειμένου να διασφαλιστεί η ομοιόμορφη εφαρμογή του νόμου, η διαφάνεια της εξεταστικής διαδικασίας και η αποκατάσταση του αισθήματος δικαιοσύνης".