Ελαιόλαδο: Η διεθνής εικόνα του «υγρού χρυσού» – Η πρωτοφανής διαδρομή στην Κρήτη

Αν και το ελαιόλαδο, ο βασικός πυλώνας της Κρητικής οικονομίας και της μεσογειακής διατροφής, παραμένει ένα από τα πιο δυναμικά αγροτικά προϊόντα παγκοσμίως, εντούτοις τα νούμερα για την πορεία του την τελευταία 6ετία προκαλούν εύλογο προβληματισμό. Σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία του Διεθνούς Συμβουλίου Ελαιολάδου, πάντως, η παγκόσμια παραγωγή και κατανάλωση ανακάμπτουν, ωστόσο, οι τιμές παρουσιάζουν σημαντικές διαφοροποιήσεις μεταξύ των χωρών παραγωγής. 

Παγκόσμια παραγωγή και κατανάλωση

Η παραγωγή ελαιολάδου αυξήθηκε σημαντικά την τελευταία χρονιά, μετά από μια περίοδο χαμηλών αποδόσεων. 

Δείτε πίνακα:

Η παραγωγή αυξήθηκε κατά 38% το 2024/25, ενώ η κατανάλωση ξεπέρασε τα 3,2 εκατ. τόνους, παρουσιάζοντας αύξηση άνω του 15%.  Μακροπρόθεσμα, η παγκόσμια κατανάλωση έχει σχεδόν διπλασιαστεί σε σχέση με το 1990, κυρίως λόγω της αυξημένης ζήτησης σε χώρες εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης. 

Σε ό,τι αφορά στις τιμές παραγωγού, αυτές παρουσιάζουν μεγάλες αποκλίσεις, αντανακλώντας τις διαφοροποιήσεις στην παραγωγή και τη ζήτηση.

Τιμές παραγωγού εξαιρετικού παρθένου ελαιολάδου (2025) - Δείτε τον σχετικό πίνακα

Σε εθνικό επίπεδο, οι μέσες τιμές το 2025-2026 διαμορφώνονται περίπου:

• Ελλάδα: 4,35 €/κιλό
• Ισπανία: 4,39 €/κιλό
• Ιταλία: 6,82 €/κιλό 

Η Ελλάδα στην παγκόσμια αγορά

Η Ελλάδα παραμένει μια από τις σημαντικότερες χώρες παραγωγής και κατανάλωσης.

Η κατανάλωση στη χώρα εκτιμάται στους 110.000 τόνους ετησίως ενώ οι Έλληνες καταναλώνουν περίπου 12 λίτρα ελαιολάδου ανά άτομο το χρόνο, από τις υψηλότερες επιδόσεις παγκοσμίως 

Τα τελευταία χρόνια, οι τιμές παρουσίασαν έντονες αυξήσεις και στη συνέχεια υποχώρηση. Οι τιμές καταναλωτή στην Ευρώπη αυξήθηκαν κατά 78% μεταξύ 2022 και 2024, ενώ το 2025 σημειώθηκε πτώση 23%, καθώς η παραγωγή επέστρεψε σε πιο φυσιολογικά επίπεδα. 

Η αύξηση της παραγωγής ήταν ο βασικός λόγος για την αποκλιμάκωση των τιμών, μετά τις σοβαρές απώλειες λόγω ξηρασίας και κλιματικής αλλαγής.

Ένα προϊόν με παγκόσμια δυναμική

Το Διεθνές Συμβούλιο Ελαιολάδου τονίζει ότι:

• Η παραγωγή έχει τριπλασιαστεί τα τελευταία 60 χρόνια
• Η κατανάλωση αυξάνεται συνεχώς
• Νέες αγορές εκτός Ευρώπης οδηγούν την ανάπτυξη 

Τι σημαίνουν τα στοιχεία για την Κρήτη

Για την Κρήτη, έναν από τους σημαντικότερους ελαιοπαραγωγικούς πυρήνες της Μεσογείου, τα στοιχεία δείχνουν:

- σταθερή ζήτηση με εξαίρεση τον τελευταίο χρόνο
- πιεσμένες αλλά ανταγωνιστικές τιμές
- μεγάλες προοπτικές εξαγωγών

Ωστόσο, οι διεθνείς διακυμάνσεις δείχνουν ότι το ελαιόλαδο παραμένει μια αγορά υψηλού ρίσκου, επηρεαζόμενη από:

• το κλίμα
• την παραγωγή
• και τις διεθνείς εμπορικές εξελίξεις

Ανάκαμψη της παραγωγής διεθνώς

Η βασική αιτία της αποκλιμάκωσης είναι η σημαντική αύξηση της παραγωγής παγκοσμίως:

Η παγκόσμια παραγωγή έφτασε:

-2,59 εκατ. τόνους το 2023/24

-3,57 εκατ. τόνους το 2024/25

-3,44 εκατ. τόνους το 2025/26 (εκτίμηση)

Η αύξηση αυτή οδήγησε σε μεγαλύτερη διαθεσιμότητα προϊόντος και πίεση στις τιμές παραγωγού.

Πού βρίσκεται η Κρήτη σε σχέση με τον διεθνή ανταγωνισμό

Image

Οι τιμές διαμορφώνονται περίπου:

Η δε Ιταλία διατηρεί σημαντικά υψηλότερες τιμές, λόγω χαμηλότερης παραγωγής και υψηλής ζήτησης.

Τι σημαίνει αυτό για τους παραγωγούς της Κρήτης

Παραγωγοί και συνεταιρισμοί του νησιού βλέπουν:

- αποσταθεροποίηση της αγοράς και
-τιμές υψηλότερες από τα ιστορικά μέσα επίπεδα

Η Κρήτη παράγει περίπου το 30-35% του ελληνικού ελαιολάδου, γεγονός που την καθιστά βασικό «παίκτη» στη διαμόρφωση των τιμών αλλά χωρίς εθνικό σχεδιασμό.

Η κατανάλωση συνεχίζει να αυξάνεται

Παρά τις διακυμάνσεις, η παγκόσμια κατανάλωση παραμένει υψηλή και ξεπερνά τα 3,2 εκατ. τόνους ετησίως, επιβεβαιώνοντας τη δυναμική του προϊόντος. Η αυξανόμενη ζήτηση προέρχεται κυρίως από:

-ΗΠΑ

-Ασία

-Βόρεια Ευρώπη

Οι προοπτικές

Οι ειδικοί εκτιμούν ότι οι τιμές θα εξαρτηθούν από:

-τις καιρικές συνθήκες

-την παραγωγή σε Ισπανία, Ιταλία και Τυνησία και 

-τα παγκόσμια αποθέματα

Ελαιόλαδο: Από τα 2 ευρώ στα 9 και ξανά στα 4 – Η «τρελή» εξαετία των τιμών στην Κρήτη

Image

Η αποκλιμάκωση

Από το 2025 ξεκίνησε η πτώση. Σήμερα στην Κρήτη οι τιμές κινούνται:  μεταξύ 4,00 και 4,40 ευρώ το κιλό

Δηλαδή:

-σχεδόν 50% χαμηλότερα από το ιστορικό υψηλό, αλλά 

 -διπλάσια σε σχέση με πριν λίγα χρόνια

(σ.σ. η επιμέλεια των γραφημάτων και της ένθετης φωτογραφίας, έγινε με τη χρήση της τεχνητής νοημοσύνης)