Οι θέσεις του #openTEE για τα ηλεκτρικά πατίνια

Θετική στην χρήση των ηλεκτρικών πατινιών εμφανίζεται η παράταξη #openTEE του ΤΕΕ/ΤΑΚ, παρουσιάζοντας μια σειρά από προτάσεις αναφορικά με την ορθή χρήση και την ομαλή κυκλοφορία τους.

Αναλυτικά η θέση της παράταξης όπως έγινε γνωστή μέσω ανακοίνωσης:

Τι γίνεται με τα ηλεκτρικά πατίνια;

Τι ήρθαν να κάνουν στις πόλεις μας και πως πρέπει να τα αντιμετωπίσουμε; Είναι η απάντηση άσπρο/ μαύρο ή χρειάζεται να δούμε μια πιο εμπεριστατωμένη άποψη;

Πριν από όλα, να σημειώσουμε ότι προηγμένες πόλεις στον κόσμο έχουν ήδη πει ΝΑΙ στα εναλλακτικά μέσα και ειδικότερα στις κοινόχρηστες υπηρεσίες παροχής ηλεκτρικών ποδηλάτων και πατινιών. Εξυπηρετούν έτσι, το όραμά τους για την εξάλειψη των θανάτων από τροχαία συμβάντα έχοντας σαφή προσανατολισμό στην προώθηση εναλλακτικών μέσων μετακίνησης αλλά και περιορισμούς για τη χρήση του αυτοκινήτου.

Δεν τα απαγορεύουν πριν τα παρακολουθήσουν στενά και ειδικότερα αν δεν διαπιστώσουν ότι οι εταιρείες ενοικίασης παραβαίνουν τις κατευθύνσεις των πόλεων σχετικά με τους περιορισμούς χρήσης ή στάθμευσής τους. Αυτό που μέχρι τώρα έχει δείξει η διεθνής εμπειρία από την «αστική» χρήση τους, είναι η ανάγκη να ληφθεί μέριμνα για τον διαβαθμισμένο αυτόματο περιορισμό της ταχύτητάς τους, ανάλογα με την περιοχή, για τον «γεωδαιτικό» προσδιορισμός περιοχών όπου επιτρέπεται να κινούνται και για περιορισμούς στάθμευσής τους σε οριοθετημένες ζώνες.

Εμείς γιατί δεν μπορούμε;

Αθήνα, Θεσσαλονίκη, Ρέθυμνο, Χανιά επιτρέπουν την χρήση – συλλέγουν και επεξεργάζονται στοιχεία μετακινήσεων – τροποποιούν, ίσως και διορθώνουν, δικές τους κανονιστικές αποφάσεις και επανακαθορίζουν διαρκώς τον τρόπο λειτουργίας των συστημάτων ελέγχου και παρακολούθησης, σύμφωνα με τα δεδομένα που προκύπτουν.

Στο Ηράκλειο τα πράγματα ήρθαν αλλιώς … επιβλήθηκε ουσιαστικά η παρουσία τους από τις εταιρείες παροχής και διαχείρισής τους, μιας και ιδιωτικά ήταν ελάχιστα διαδεδομένα. Αγκαλιάστηκε «καταναλωτικά» από τον κόσμο που βρήκε το νέο μέσο ανατρεπτικό και αποτελεσματικό . Φτηνό, γρήγορο, άμεσο, διασκεδαστικό ακόμη και «εκτός κανόνων».

Η άμεση αποδοχή του, ως μέσον «περιορισμένης» μετακίνησης, η οποία οφείλεται εν μέρει και στην μαζική παροχή του από τις εταιρείες διαχείρισης, αιφνιδίασε τους θεσμούς κάθε επιπέδου. Μεταξύ άλλων και του ΤΕΕ που ως θεσμικός τεχνικός σύμβουλος της πολιτείας, θα μπορούσε να προτείνει ένα πρώτο πλαίσιο λειτουργίας για τα κοινόχρηστα πατίνια. Ως αποτέλεσμα, ο μεγαλύτερος δήμος του νησιού μας, αντί να προχωρήσει σε λήψη αποφάσεων για «κανονιστικά μέτρα» στη χρήσης τους, παρέπεμψε αμήχανα το θέμα στην κεντρική διοίκηση, αναμένοντας τις εξελίξεις.

Για να βάλουμε όμως τα πράγματα … στη θέση τους.

Τα «πατίνια» χωρίζονται σε πολλές κατηγορίες ανάλογα με την ταχύτητά τους, τη μορφή τους και το πολύ σημαντικό ιδιοκτησιακό τους καθεστώς. Υπάρχουν τα ΚΟΙΝΟΧΡΗΣΤΑ πατίνια – που είναι και αυτά που γέννησαν τον κυρίαρχο προβληματισμό - και τα ΙΔΙΩΤΙΚΑ πατίνια.

Στην κατηγορία των ΕΠΗΟ, ήτοι των Ελαφρών Προσωπικών Ηλεκτρικών Οχημάτων – όπως θα μάθουμε σιγά σιγά να λέμε τα οχήματα μικροκινητικότητας- περιλαμβάνονται όλα τα κινούμενα με ηλεκτροκινητήρα ελαφρά μικρά οχήματα. Τροχοπέδιλα (rollers), τροχοσανίδες (skate board) και αυτοεξισορροπούμενα οχήματα, δηλαδή οχήματα που βασίζονται σε «εγγενή ασταθή ισορροπία» και χρειάζονται ένα βοηθητικό σύστημα ελέγχου για να διατηρούν την ισορροπία τους. Σε αυτά περιλαμβάνονται μηχανοκίνητα μονόκυκλα ή μηχανοκίνητα δίκυκλα οχήματα διπλής τροχιάς(;!)

Εδώ, λοιπόν, αναπτύσσεται ο διπλός προβληματισμός μας. Αν έγινε αυτός ο χαμός για τα απλά ηλεκτρικά πατίνια τι θα γίνει όταν θα έρθουν τα hoverboards και τα μονόκυκλα; Γιατί δεν έγινε ο ίδιος χαμός για όσα πατίνια, skateboards κ.α. που εδώ και χρόνια κυκλοφορούν;

Να σημειώσουμε ότι τα οχήματα αυτά, σε ιδιωτικό καθεστώς, υπάρχουν πολλά χρόνια και αρκετοί, σε όλα τα μήκη και πλάτη της γης… κινούνται για βόλτα ή μεταφέρονται από και προς τη δουλειά τους χωρίς ιδιαίτερα προβλήματα. Διατηρούν ουσιαστικά το προφίλ ενός γρήγορου ποδηλάτη ή ενός ποδηλάτη με ηλεκτρικό ποδήλατο. Για αυτό το λόγο άλλωστε και όλες οι ευρωπαϊκές χώρες δημιουργούν οδηγίες για την ενσωμάτωση των ηλεκτρικών πατινιών στην κατεύθυνση της Λευκής Βίβλου «Κανόνες και κανονισμοί για τα ηλεκτρικά ποδήλατα στην Ευρώπη»(2017).

Ποια είναι τα προβλήματα; Από ποιον περιμένουμε τη λύση;

Πως ρυθμίζονται τα πατίνια μέχρι την πρώτη – καλή ή κακή- λύση; Γιατί, μην ξεχνάμε ότι, η πρώτη ρύθμιση μπορεί να μην είναι απαραίτητα η βέλτιστη. Η πολιτεία μπορεί να χρειαστεί περαιτέρω ρυθμίσεις, όπως γίνεται στα περισσότερα ζητήματα όλων των τύπων σχεδιασμού …

Τα κύρια προβλήματα που εντοπίζουμε ως τεχνικοί/ ρυθμιστές του χώρου/ πολίτες αναφορικά με τα ηλεκτρικά πατίνια ή ΕΠΗΟ, γενικότερα είναι:

• Ποιος έχει το δικαίωμα να τα οδηγεί;
• Που μπορούν να κινούνται;
• Που ΔΕΝ θα έπρεπε να κινούνται;
• Με τι όρους μπορούν να κινούνται στο αστικό και υπεραστικό περιβάλλον;
• Που μπορούν να σταθμεύουν;
• Ποια η ευθύνη των εταιρειών διάθεσης κοινόχρηστων ΕΠΗΟ και ποία η ευθύνη του ενοικιαστή, ως προς την μη `ορθή` ενοικίαση και χρήση του μέσου;
• Που μπορούν να σταθμεύουν οι στόλοι κοινοχρήστων ΕΠΗΟ;
• Γιατί να προωθήσουμε τη χρήση των ΕΠΗΟ;
• Τι πρόβλημα μπορεί να λύσουν για την πόλη και πως;
• Πως επιλύονται ζητήματα ασφάλισης οχήματος/αναβάτη, αστυνόμευσης, ελέγχου κι επιβολής ποινών.

Μέρος των παραπάνω - όπως τα θέματα ηλικιακού ορίου, ασφάλισης οχήματος/ οδηγού, ορίου ταχύτητας, εξοπλισμός, πρόστιμο, κύριες απαγορεύσεις - θα ρυθμιστούν, τελικά, με θεσμικό τρόπο από το κράτος, με την τροποποίηση του Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας. Ελπίζουμε να υιοθετηθεί το πρότυπο της Γερμανικής ή της Γαλλικής νομοθεσίας και να τεθεί όριο ταχύτητας 20χλμ/ω στο αστικό οδικό δίκτυο, απαγόρευση εισόδου πατινιών στα πεζοδρόμια και περιορισμός ορίου ταχύτητας ή απαγόρευση κίνησης σε πεζόδρομους. Όριο ηλικίας 14 ή 15 ετών, υποχρεωτικός εξοπλισμός φρένων, ανακλαστήρων, φαναριών και ειδικής ασφάλειας με σήμανση αριθμού συμβολαίου σε αυτοκόλλητο πάνω σε κάθε όχημα.

Για όλα τα άλλα ωστόσο θα κληθούν οι πόλεις και οι θεσμικοί εκφραστές τους να αποφασίσουν - να περιορίσουν – να δώσουν ειδικά κίνητρα- να ευαισθητοποιήσουν και φυσικά να ρυθμίσουν σε ποιους χώρους θα κινούνται ή θα σταθμεύουν … κι εδώ μιλάμε για τις οριοθετημένες περιοχές που θα κριθούν σε ΤΟΠΙΚΟ επίπεδο – όπως γίνεται με όλες τις ρυθμίσεις - ότι απαγορεύεται λόγω επικινδυνότητας να κυκλοφορούν μικρά ηλεκτρικά οχήματα, τις περιοχές ελέγχου στάθμευσης ή την πλήρη ελευθερία εναπόθεσης, τα επιμέρους χαρακτηριστικά που θα απαιτήσουν κανονιστικές ρυθμίσεις και άλλα.

Πρόταση μας … είναι:

• να αγκαλιαστεί το νέο μέσο μαζί με τα άλλα ΕΠΗΟ και τα ποδήλατα, κοινόχρηστα ή ιδιωτικά, να εκπαιδευτεί ο ντόπιος πληθυσμός … που τόσο εύκολα δέχτηκε αγροτικά, SUV, γουρούνες, μηχανάκια, μηχανάρες και πειραγμένα αυτοκίνητα … για τα πλεονεκτήματά των εναλλακτικών μέσων σε κόστος, εκπεμπόμενους ρύπους/χλμ, θόρυβο, κατανάλωση χώρου στο δημόσιο χώρο, ταχύτητα, ορθή λειτουργία και στάθμευση με τους όρους του ΚΟΚ,
• να εντοπιστούν οι χώροι που θα σταθμεύουν τα κοινόχρηστα εναλλακτικά και φιλοπεριβαλλοντικά οχήματα χωρίς να εμποδίζουν και να καθοριστούν είτε ζώνες στάθμευσης εύρους όσο ένα ΙΧ, όπως στο Παρίσι και στη Σόφια, να εντοπιστούν οι περιοχές που καταρχήν θεωρείται επικίνδυνη η οδήγηση (π.χ. μεγάλες αρτηρίες με όριο ταχύτητας άνω των 50χλμ) και να αποκλειστούν από τις ηλεκτρονικές εφαρμογές ώστε να ξέρει ο χρήστης από που μπορεί να εξυπηρετηθεί παίρνοντας ή αφήνοντας ένα τέτοιο όχημα και που μπορεί να κυκλοφορήσει με καλύτερες συνθήκες για ασφαλείς μετακινήσεις,
• να καθοριστούν τα καταρχήν ανώτατα όρια οχημάτων μικροκινητικότητας που μπορούν να κυκλοφορούν σε κοινόχρηστους στόλους με πρόγραμμα που θα αυξάνει περιοδικά τον αριθμό τους, αφού οι πόλεις και οι πολίτες πρώτα θα πρέπει να «συνηθίσουν» τα νέα μέσα και μετά θα είναι σε θέση να τα φιλοξενούν με αξιοπρέπεια αλλά και με τρόπο που να επιτρέπουν την υποκατάσταση μέρους των τυπικών μηχανοκίνητων μετακινήσεων,
• να ελέγχονται οι εταιρείες αφενός για τα προσωπικά δεδομένα των διαδρομών που ακολουθούν οι χρήστες, διατηρώντας στατιστικά, αλλά ΟΧΙ εξατομικευμένα στοιχεία, προτιμώμενων διαδρομών,
• τέλος, να τολμήσουν οι ΟΤΑ, στην πράξη κι όχι στα λόγια, να περιορίσουν ενεργά την απόλυτη κυριαρχία του αυτοκινήτου και να «ανοίξουν» δρόμους για το περπάτημα, το ποδήλατο και τα μέσα που αποδεδειγμένα αποτελούν λύσεις για την αποσυμφόρηση της γειτονιάς και του κέντρου, την προαγωγή της δημόσιας υγείας, τη μείωση της ενέργειας, την ενεργοποίηση της σωματικής δραστηριότητας, την ανάδειξη του δημόσιου χώρου.

Με θάρρος λοιπόν είμαστε ανοικτοί σε μέσα που μπορούν να μας κάνουν καλύτερους και πιο «πολιτισμένους» πολίτες, με ρυθμίσεις που δε σκοτώνουν αλλά περιορίζουν την ασυδοσία κάθε μέσου, κοινόχρηστου ή ιδιωτικού.

Οι καινοτομίες πήγαν και αλλού – απλώς εκεί τις αγκάλιασαν και έγιναν διαφορετικοί. Θα συνεχίσουν να έρχονται… σε κάθε τομέα της ζωής μας. Ας είμαστε έτοιμοι για ταχύτερες αντιδράσεις και ανοιχτοί σε αυτά που ανατέλλουν κι όχι σε όσα δύουν

Γιατί το ΤΕΕ όπως και το αλεξίπτωτο.. λειτουργεί καλύτερα … όταν είναι ΑΝΟΙΧΤΟ.