Ακραία ζέστη στην Ευρώπη: 16.000 περισσότεροι θάνατοι σε μία εβδομάδα

Mια εβδομάδα ασφυκτικής ζέστης που έπληξε την Ευρώπη αυτόν τον Ιούνιο αποδείχθηκε ασυνήθιστα θανατηφόρα, όπως δείχνουν τα στοιχεία, σε μια ήπειρο όπου οι μεγάλοι καύσωνες γίνονται πλέον όλο και πιο συχνοί.

Κατά τη διάρκεια του καύσωνα έχασαν τη ζωή τους στην Ευρώπη περίπου 16.000 περισσότεροι άνθρωποι σε σχέση με τον αναμενόμενο μέσο όρο, σύμφωνα με ανάλυση του Ευρωπαϊκού Δικτύου Παρακολούθησης της Θνησιμότητας. Οι περισσότεροι από αυτούς τους θανάτους καταγράφηκαν σε χώρες όπως η Γαλλία, το Βέλγιο και η Γερμανία, οι οποίες δεν είναι συνηθισμένες σε τόσο υψηλές θερμοκρασίες.

Ο χάρτης δείχνει πόσο υψηλότερες ήταν οι μέσες ημερήσιες μέγιστες θερμοκρασίες μεταξύ 22 και 28 Ιουνίου σε σύγκριση με τον μέσο όρο για τις ίδιες ημερομηνίες την περίοδο 1991–2020. Πηγή: Ανάλυση των New York Times σε δεδομένα του Copernicus ERA5-Land. / The New York Times

Στα τέλη Ιουνίου, ο υδράργυρος ξεπέρασε τους 38 βαθμούς Κελσίου στο μεγαλύτερο μέρος της ηπείρου, συμπεριλαμβανομένων της Ιταλίας και της Ισπανίας. Ωστόσο, μια τόσο απότομη αύξηση των θανάτων σημειώθηκε μόνο στη βορειοδυτική Ευρώπη, όπου οι χώρες ήταν λιγότερο προετοιμασμένες για ένα τέτοιο ακραίο φαινόμενο.

Παράλληλα, η χρήση του κλιματισμού παραμένει σε χαμηλά επίπεδα σε μεγάλο μέρος της βόρειας Ευρώπης, όπου το συγκεκριμένο ζήτημα έχει αποκτήσει μέχρι και πολιτικές προεκτάσεις, όπως στη Γαλλία.

Επειδή οι θάνατοι που οφείλονται άμεσα στις ακραίες θερμοκρασίες είναι δύσκολο να υπολογιστούν με ακρίβεια, οι ερευνητές εξετάζουν την «υπερβάλλουσα θνησιμότητα» — δηλαδή, τον αριθμό των θανάτων από οποιαδήποτε αιτία που ξεπερνά τον αναμενόμενο για τη συγκεκριμένη περίοδο του έτους, με βάση τα ιστορικά δεδομένα.

Συνήθως, εξάρσεις της «υπερβάλλουσας θνησιμότητας» καταγράφονται τον χειμώνα, λόγω της κυκλοφορίας αναπνευστικών ιών. Όμως, μόνο κατά την εβδομάδα του καύσωνα του Ιουνίου, σημειώθηκαν περισσότεροι υπερβάλλοντες θάνατοι απ’ ό,τι σε οποιαδήποτε άλλη εβδομάδα του περασμένου χειμώνα.

Οι μεγάλοι, φονικοί καύσωνες ήταν μέχρι πρότινος σπάνιοι στη νεότερη ευρωπαϊκή ιστορία. Το 2003, ένας τέτοιος καύσωνας έπληξε την ήπειρο αφήνοντας πίσω του δεκάδες χιλιάδες νεκρούς. Κατά τη διάρκεια ενός άλλου, το 2022, καταγράφηκαν λίγο περισσότεροι από 16.000 επιπλέον θάνατοι μέσα σε μόλις μία εβδομάδα του Ιουλίου, σύμφωνα με τα δεδομένα του Ευρωπαϊκού Δικτύου Παρακολούθησης της Θνησιμότητας. Τότε, ωστόσο, ήταν ο ευρωπαϊκός Νότος που βίωσε τις πιο ακραίες θερμοκρασίες, με τον υδράργυρο στην Ισπανία να αγγίζει τους 46 βαθμούς Κελσίου.

Ο φετινός Ιούνιος καταγράφηκε τελικά ως ο θερμότερος στην ιστορία της Δυτικής Ευρώπης, με τους επιστήμονες να προειδοποιούν ότι η κλιματική αλλαγή ενδέχεται να φέρει ακόμη πιο ακραία φαινόμενα στο μέλλον.