Εξωδικαστικός: «Κούρεμα» 6,6 δισ. ευρώ – Νέα ασπίδα για την πρώτη κατοικία

Νέα δυναμική αποκτά ο εξωδικαστικός μηχανισμός, καθώς διευρύνεται πλέον η περίμετρος των οφειλετών που μπορούν να προσφύγουν στην πλατφόρμα, ενώ από τις 21 Σεπτεμβρίου αλλάζουν τα δεδομένα και για όσους διαθέτουν κύρια κατοικία μαζί με άλλα ακίνητα.

Μέχρι το τέλος Αυγούστου είχαν ολοκληρωθεί 67.997 επιτυχείς ρυθμίσεις, που αφορούσαν αρχικές οφειλές συνολικού ύψους 20,56 δισ. ευρώ. Από αυτές, οι διαγραφές χρεών έχουν φθάσει συνολικά τα 6,66 δισ. ευρώ.

Η εικόνα των ρυθμίσεων δείχνει ότι το μεγαλύτερο μέρος των χρεών βρίσκεται απέναντι στο χρηματοπιστωτικό σύστημα. 

Περισσότερες από επτά στις δέκα οφειλές που έχουν περάσει από τον μηχανισμό αφορούν τράπεζες και servicers, ενώ το 59% του συνολικού χρέους που έχει ενταχθεί στην πλατφόρμα προέρχεται από επιτηδευματίες.

«Κούρεμα» πάνω από 30% σχεδόν στις μισές ρυθμίσεις

Οι μεγαλύτερες διαγραφές καταγράφονται στα χρέη προς χρηματοδοτικούς φορείς.

Το μέσο «κούρεμα» στις οφειλές προς τράπεζες και servicers φθάνει το 28,3%, έναντι 13,5% για τα χρέη προς το Δημόσιο. Ακόμη πιο χαρακτηριστικό είναι ότι στο 48,4% των ρυθμίσεων με χρηματοδοτικούς φορείς η διαγραφή ξεπερνά το 30% της οφειλής.

Το ποσοστό διαφοροποιείται σημαντικά ανάλογα με την κατηγορία του χρέους.

Στα στεγαστικά δάνεια το μέσο «κούρεμα» περιορίζεται στο 13%, ενώ στα επιχειρηματικά ανεβαίνει στο 29,50%. Ακόμη μεγαλύτερη διαγραφή καταγράφεται στα καταναλωτικά δάνεια, όπου φθάνει το 32,64%, ενώ στα λοιπά χρηματοδοτικά προϊόντα αγγίζει το 38,2%.

Για τις οφειλές προς το Δημόσιο η μέση διαγραφή διαμορφώνεται στο 13,47%. Σημαντικό μέρος της ελάφρυνσης για τους οφειλέτες προκύπτει και από την επιμήκυνση του χρόνου αποπληρωμής.

Η μέση διάρκεια των ρυθμίσεων προς το Δημόσιο φθάνει τα 16 χρόνια και προς τράπεζες και servicers τα 15,7 χρόνια.

Στα στεγαστικά δάνεια, ωστόσο, η αποπληρωμή απλώνεται κατά μέσο όρο σε 25 χρόνια. Στα επιχειρηματικά δάνεια η αντίστοιχη διάρκεια είναι 19 χρόνια και στα καταναλωτικά 14 χρόνια.

Ο μηχανισμός προβλέπει έως 240 δόσεις για χρέη προς την Εφορία και τους ασφαλιστικούς φορείς και έως 420 δόσεις για οφειλές προς τράπεζες και servicers.

Την ίδια στιγμή, η εγκρισιμότητα των αιτήσεων κινείται στο 71%, μετά τις αλλαγές που ενίσχυσαν την υποχρεωτική συμμετοχή των πιστωτών στη διαδικασία.

Η μείωση του ελάχιστου ύψους συνολικών οφειλών που απαιτείται για την ένταξη στον εξωδικαστικό από τις 10.000 στις 5.000 ευρώ ανοίγει πλέον την πλατφόρμα σε μεγαλύτερο αριθμό νοικοκυριών και επαγγελματιών.

Πρόκειται για οφειλέτες οι οποίοι μέχρι σήμερα έμεναν εκτός μηχανισμού επειδή το συνολικό χρέος τους δεν έφθανε το προηγούμενο κατώφλι.

Μέσω της διαδικασίας μπορούν να αντιμετωπιστούν συνολικά χρέη προς το Δημόσιο, τους Φορείς Κοινωνικής Ασφάλισης, τις τράπεζες και τους servicers, αποφεύγοντας διαφορετικές ρυθμίσεις για κάθε πιστωτή.

Τι αλλάζει για την πρώτη κατοικία

Η σημαντικότερη επόμενη αλλαγή έρχεται στις 21 Σεπτεμβρίου και αφορά οφειλέτες που, εκτός από την κύρια κατοικία τους, διαθέτουν και άλλη ακίνητη περιουσία.

Το νέο πλαίσιο δίνει τη δυνατότητα να διαχωρίζεται η κύρια κατοικία από τα υπόλοιπα ακίνητα κατά τη διαμόρφωση της πρότασης ρύθμισης.

Μέχρι σήμερα, για τον υπολογισμό της ρύθμισης λαμβάνεται υπόψη η συνολική αξία της ακίνητης περιουσίας του οφειλέτη. Με τη νέα δυνατότητα, οι πιστωτές θα μπορούν να καταθέτουν αντιπρόταση που προβλέπει την εκποίηση άλλων περιουσιακών στοιχείων –όπως εξοχικά, οικόπεδα ή πρόσθετες κατοικίες– αφήνοντας εκτός την κύρια κατοικία.

Για τον καθορισμό της μηνιαίας δόσης θα μπορεί τότε να λαμβάνεται υπόψη μόνο η αξία της κύριας κατοικίας.

Πώς λειτουργεί στην πράξη

Ενδεικτική είναι η περίπτωση οφειλέτη με συνολικό χρέος 400.000 ευρώ και ακίνητη περιουσία αξίας 300.000 ευρώ.

Εάν από τα 300.000 ευρώ τα 200.000 ευρώ αντιστοιχούν στην κύρια κατοικία και τα υπόλοιπα 100.000 ευρώ σε άλλα ακίνητα, με το νέο σύστημα θα μπορεί να διαμορφωθεί ρύθμιση με βάση την κύρια κατοικία των 200.000 ευρώ.

Τα υπόλοιπα ακίνητα αξίας 100.000 ευρώ θα μπορούν να οδηγηθούν σε εκποίηση για την ικανοποίηση των πιστωτών.

Με αυτόν τον τρόπο, ο οφειλέτης αποκτά τη δυνατότητα να διατηρήσει την πρώτη κατοικία του, ενώ η μηνιαία επιβάρυνση μπορεί να περιοριστεί, καθώς τα υπόλοιπα ακίνητα παύουν να συνυπολογίζονται με τον ίδιο τρόπο στη διαμόρφωση της δόσης.

Η αλλαγή της 21ης Σεπτεμβρίου, σε συνδυασμό με τη μείωση του ορίου εισόδου στις 5.000 ευρώ και τα υψηλά ποσοστά διαγραφών που καταγράφονται στις ρυθμίσεις προς τράπεζες και servicers, διευρύνει σημαντικά το πεδίο εφαρμογής του εξωδικαστικού μηχανισμού για νοικοκυριά και επαγγελματίες με συσσωρευμένα χρέη.