Χαράτσι 2€ σε Shein–Temu: Το αποτυχημένο παράδειγμα της Ιταλίας

Η Ιταλία ήθελε να βάλει φρένο στο κύμα φθηνών κινεζικών προϊόντων. Τελικά, έβαλε τρικλοποδιά στον ίδιο της τον εφοδιαστικό κλάδο. Το νέο τέλος των 2 ευρώ ανά μικρό δέμα από τρίτες χώρες, που στοχεύει κυρίως τις πλατφόρμες Shein  και Temu  δείχνει ήδη να αποδυναμώνει ιταλικά αεροδρόμια και logistics, πριν καν αρχίσει επίσημα η είσπραξή του.

Το μέτρο και οι πρώτες… παρενέργειες

Η κυβέρνηση της Τζόρτζια Μελόνι ενέκρινε, στο πλαίσιο του προϋπολογισμού του 2026, τέλος 2 ευρώ για κάθε δέμα αξίας έως 150 ευρώ που φτάνει στην Ιταλία από χώρες εκτός ΕΕ. Στόχος: έλεγχος των εισαγωγών χαμηλής αξίας και ενίσχυση των δημοσίων εσόδων, με προβλέψεις για 122 εκατ. ευρώ το 2026 και έως 245 εκατ. ευρώ ετησίως στη συνέχεια.

Όμως η αγορά αντέδρασε αστραπιαία. Σύμφωνα με τα στοιχεία της ιταλικής τελωνειακής υπηρεσίας, οι αφίξεις χαμηλής αξίας δεμάτων απευθείας στην Ιταλία μειώθηκαν κατά 36% στο διάστημα 1–20 Ιανουαρίου σε σχέση με πέρυσι. Πριν στεγνώσει το μελάνι του νόμου, το φορτίο άρχισε να… μετακομίζει. 

Αεροδρόμια σε συναγερμό

Η Assaeroporti, που εκπροσωπεί 32 αεροδρόμια, μιλά ανοιχτά για «μπούμερανγκ». Η γενική διευθύντρια Βαλεντίνα Μενίν προειδοποιεί ότι «όλος ο ιταλικός κλάδος logistics χάνει δουλειά», καθώς τουλάχιστον 30 πτήσεις cargo με προορισμό το Μαλπένσα έχουν ήδη εκτραπεί σε Λιέγη, Άμστερνταμ και Βουδαπέστη.

Ο λόγος απλός. Οι εταιρείες ψάχνουν τρόπους να αποφύγουν το νέο κόστος, ακόμη κι αν αυτό σημαίνει αλλαγή διαδρομής.

Ευρωπαϊκοί κανόνες, εθνικά αδιέξοδα

Βάσει της ενιαίας αγοράς της ΕΕ, μόλις τα εμπορεύματα περάσουν τελωνείο σε ένα κράτος-μέλος, κυκλοφορούν ελεύθερα παντού. Έτσι, οι πλατφόρμες μπορούν να φέρνουν τα δέματά τους σε άλλα ευρωπαϊκά αεροδρόμια και στη συνέχεια να τα μεταφέρουν οδικώς στην Ιταλία, χωρίς καν να αγγίξουν το ιταλικό τέλος.

Ο Αντρέα Κάππα, επικεφαλής της Confetra, προειδοποιεί ότι αν το μέτρο δεν «παγώσει», ο εγχώριος κλάδος θα βγει χαμένος: περισσότερα φορτηγά στους δρόμους, μεγαλύτερη ρύπανση και απώλειες εσόδων για αεροδρόμια και εταιρείες logistics.

Αβεβαιότητα μέχρι τον Μάρτιο

Τυπικά, η είσπραξη του τέλους ξεκινά τον Μάρτιο, καθώς τελωνεία και επιχειρήσεις προσαρμόζουν συστήματα που κλήθηκαν να εφαρμόσουν έναν φόρο… last minute. Ωστόσο, οι εταιρείες παραμένουν υπόχρεες για όλα τα δέματα από 1ης Ιανουαρίου, εντείνοντας την αβεβαιότητα στην αγορά, όπως επισημαίνουν οι Financial Times.

Πολιτικές πιέσεις και ευρωπαϊκό «παράθυρο»

Στο πολιτικό παρασκήνιο, βουλευτής της Forza Italia έχει ήδη προτείνει αναβολή του μέτρου έως την 1η Ιουλίου. Τότε η ΕΕ σχεδιάζει να ενεργοποιήσει ενιαίο τέλος 3 ευρώγια όλα τα χαμηλής αξίας δέματα που εισέρχονται στην ευρωπαϊκή αγορά.

Το δίλημμα είναι καθαρό: εθνικό «χαράτσι» με απώλειες για την ιταλική εφοδιαστική αλυσίδα ή συντονισμένη ευρωπαϊκή λύση. Μέχρι να δοθεί απάντηση, το cargo φεύγει και μαζί του φεύγουν έσοδα, θέσεις εργασίας και ανταγωνιστικότητα. Όχι ακριβώς το αποτέλεσμα που είχε στο μυαλό της η Ρώμη.