Αξιολόγηση εκπαιδευτικών: όταν η διαδικασία γίνεται παράσταση

Αγαπητό Cretalive,

Ήμουν  και παραμένω  υπέρμαχος της αξιολόγησης.

Πιστεύω ότι ένας εκπαιδευτικός οφείλει να εξελίσσεται. Να αναστοχάζεται. Να βελτιώνεται. Να έχει δίπλα του ανθρώπους που μπορούν να τον καθοδηγήσουν, να του δείξουν τι μπορεί να κάνει καλύτερα.

Γι’ αυτό και όταν ήρθε η στιγμή να αξιολογηθώ, μετά από σχεδόν είκοσι χρόνια μέσα στην τάξη, με σπουδές, μεταπτυχιακά και συνεχή επιμόρφωση, δεν ένιωσα φόβο.

Ένιωσα χαρά.

Μέχρι που κατάλαβα.

Αυτό που ονομάζεται «αξιολόγηση» δεν έχει καμία σχέση με την εξέλιξη.
Καμία σχέση με την παιδαγωγική.
Καμία σχέση με την πραγματική τάξη.

Αξιολογούμαι από ανθρώπους με ελάχιστη έως μηδενική επαφή με τη σύγχρονη σχολική πραγματικότητα. Ανθρώπους που στην πλειοψηφία τους δεν μπορούν να εξηγήσουν τι ζητούν. Που στέλνουν οδηγίες μεταφρασμένες πρόχειρα από την τεχνητή νοημοσύνη ή από ξένα sites, χωρίς οι ίδιοι να τις κατανοούν. Που δηλώνουν ότι θα «βάλουν» τη δουλειά μου στην τεχνητή νοημοσύνη για να βαθμολογηθεί και στη συνέχεια θα υιοθετήσουν το αποτέλεσμα, επειδή, όπως οι ίδιοι λένε, είναι πολύ δύσκολο να διαβάσουν και να αξιολογήσουν αυτά που οι ίδιοι έχουν ζητήσει.

Και, αν είμαι πιο «τυχερός», δεν θα αξιολογηθώ καν ουσιαστικά. Θα μου δοθεί ένα έτοιμο σχέδιο διδασκαλίας ή θα μου ζητηθεί κάτι απολύτως στοιχειώδες, στο όνομα της «διευκόλυνσης». Γιατί, στην πράξη, ούτε οι ίδιοι οι αξιολογητές δεν πιστεύουν σε αυτό που καλούνται να εφαρμόσουν.

Αυτό δεν είναι αξιολόγηση.

Είναι εκχώρηση ευθύνης.

Κι όμως, καλούμαστε να το πάρουμε στα σοβαρά.

Στην πράξη, σχεδιάζουμε μαθήματα για να εντυπωσιάσουμε, όχι για να διδάξουμε. Κάνουμε πρόβες με μαθητές για να χωρέσει ένα «άψογο» 45λεπτο, που υπό κανονικές συνθήκες θα χρειαζόταν πολλαπλάσιο χρόνο. Παίζουμε ρόλους, τόσο εμείς όσο και τα παιδιά.

Γιατί αυτό που αξιολογείται δεν είναι η καθημερινή μας δουλειά.

Είναι μια παράσταση.

Και μέσα σε αυτή την παράσταση, πρέπει να αποδείξουμε ότι είμαστε «άξιοι».

Με βάση τι;

Με βάση μια καλοστημένη δραματοποίηση;
Με βάση το αν προλάβαμε να στριμώξουμε επτά δραστηριότητες σε σαράντα λεπτά;
Με βάση το αν τα παιδιά χειρίστηκαν tablets, διαδραστικούς πίνακες και υπολογιστές στο «σωστό» timing;

Αυτή δεν είναι εκπαίδευση.

Είναι σκηνοθεσία.

Και κάπου εκεί, το πράγμα ξεφεύγει.

Γιατί οι βαθμοί δεν προκύπτουν πάντα από αυτό που βλέπουν. Προκύπτουν από αυτό που «πρέπει» να δοθεί.

«Κάποιοι πρέπει να πάρουν λίαν καλώς», ακούμε.

Δάσκαλοι βγαίνουν από τάξεις κλαίγοντας. Δάσκαλοι με χρόνια εμπειρίας, που γνωρίζουμε τη δουλειά τους, την αξία τους.

Και τότε στρεφόμαστε εκεί που θα έπρεπε να βρούμε στήριξη.

Στα συνδικαλιστικά μας όργανα.

Η απάντηση;

«Έχετε δικαίωμα να απέχετε μία φορά»

Μία φορά.

Σαν να πρόκειται για τεχνική λεπτομέρεια. Σαν να είναι το πρόβλημα απλώς θέμα χρόνου.

Όταν, όμως, ρωτήσαμε τι γίνεται μετά, η απάντηση ήταν σαφής:
την επόμενη χρονιά η αξιολόγηση θα γίνει κανονικά,  και αν όχι, θα υπάρξουν κυρώσεις.

Άρα τι ακριβώς προτείνεται;

Μια μικρή αναβολή. Όχι λύση.

Και το πιο ανησυχητικό είναι ότι αυτή η στάση δεν είναι εξαίρεση. Είναι κοινή από όλες τις πλευρές του συνδικαλισμού, είτε πρόσκεινται στην κυβέρνηση είτε στην αντιπολίτευση.

Έτσι, ο εκπαιδευτικός μένει μόνος.

Με το άγχος.
Με την πίεση.
Με μια διαδικασία που δεν τον βελτιώνει αλλά τον εξαντλεί ψυχικά και σωματικά. 

Προσωπικά, έφτασα στο σημείο να αγοράσω εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης για να αντικρούσω… την τεχνητή νοημοσύνη που χρησιμοποιείται για να με αξιολογήσει.

Αν αυτό δεν είναι ο ορισμός της αποτυχίας ενός συστήματος, τότε τι είναι;

Γιατί η αξιολόγηση δεν είναι αγώνας επιβίωσης.
Δεν είναι ψυχολογική φθορά.
Δεν είναι θέατρο.

Αξιολόγηση σημαίνει καθοδήγηση. Ανατροφοδότηση. Εμπιστοσύνη.

Σημαίνει να σε βοηθούν να γίνεις καλύτερος, όχι να αποδείξεις ότι είσαι τέλειος μέσα σε ένα σκηνοθετημένο 45λεπτο.

Αν αυτό που ζούμε λέγεται «αξιολόγηση», τότε το πρόβλημα δεν είμαστε εμείς.

Είναι αυτό που αποφασίσαμε να ονομάζουμε έτσι.

Ένας εκπαιδευτικός, βαθμολογημένος με «εξαιρετικά»

Σ.Π.