Μητσοτάκης για Γλυπτά του Παρθενώνα: «Δεν θα αναγνωρίσουμε ξένη κυριαρχία» (φωτογραφίες)

Τη θέση ότι η Ελλάδα δεν πρόκειται να αποδεχθεί διευθετήσεις που αναγνωρίζουν ξένη κυριαρχία στα Γλυπτά του Παρθενώνα, ούτε να τα δανειστεί, επανέλαβε ο Κυριάκος Μητσοτάκης από τη Θεσσαλονίκη.

Ο πρωθυπουργός μίλησε στην τελετή υπογραφής των πρωτοκόλλων για την αμοιβαία παράδοση και παραλαβή ιστορικών κειμηλίων και ανθρωπολογικού υλικού μεταξύ Ελλάδας και Βουλγαρίας, συνδέοντας την επιστροφή πολιτιστικών θησαυρών με το αίτημα επανένωσης των Γλυπτών.

Όπως τόνισε, τα Γλυπτά δεν είναι άψυχα τεκμήρια του παρελθόντος και η απομάκρυνσή τους από το περιβάλλον στο οποίο δημιουργήθηκαν ακρωτηριάζει την ιστορία τους.

Image

Διευκρίνισε ότι η ελληνική θέση δεν πηγάζει από μια αόριστη εθνική διεκδίκηση και δεν αμφισβητεί την αποστολή των μουσείων διεθνώς. Αντιθέτως, αφορά μια μοναδική και αυτοτελή περίπτωση: την αποκατάσταση ενός οικουμενικού μνημείου που παραμένει βίαια διαμελισμένο.

«Η Πατρίδα μου δεν πρόκειται να δεχθεί διευθετήσεις που να δηλώνουν ξένη κυριαρχία ή να δανειστεί», ανέφερε, προσθέτοντας ότι ήρθε η ώρα της αλήθειας και της δικαιοσύνης.

Image

Επιστρέφουν 48 κειμήλια που είχαν αφαιρεθεί το 1917

Η τελετή αποτελεί την ολοκλήρωση του Μνημονίου Κατανόησης που υπέγραψαν πρόσφατα οι υπουργοί Πολιτισμού των δύο χωρών, Λίνα Μενδώνη και Εφτίμ Μιλόσεφ, έπειτα από πολυετείς, συστηματικές διαπραγματεύσεις του ελληνικού υπουργείου Πολιτισμού.

Τα κειμήλια είχαν αφαιρεθεί το 1917, κατά τη διάρκεια του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου, και έκτοτε φυλάσσονταν ή παρουσιάζονταν στο Εθνικό Μουσείο Ιστορίας της Βουλγαρίας, στη Σόφια.

Προέρχονται από την Ιερά Μονή Παναγίας Εικοσιφοινίσσης, την Ιερά Μονή Τιμίου Προδρόμου Σερρών και την Ιερά Μητρόπολη Σερρών και Νιγρίτης.

Μέχρι τις 5 Νοεμβρίου 2026 θα εκτίθενται στο Μουσείο Βυζαντινού Πολιτισμού. Στη συνέχεια θα παραδοθούν οριστικά στις Μονές και στη Μητρόπολη από τις οποίες είχαν αφαιρεθεί.

Τι παραδίδει η Ελλάδα στη Βουλγαρία

Στο πλαίσιο της συμφωνίας, η ελληνική πλευρά θα παραδώσει στη Βουλγαρία τα λείψανα που έχουν ταυτοποιηθεί ως εκείνα του Τσάρου Σαμουήλ (997–1014), μαζί με το υπόλοιπο ανθρωπολογικό υλικό από τις τέσσερις σαρκοφάγους της Βασιλικής του Αγίου Αχιλλείου στις Πρέσπες.

Τα ευρήματα ανακαλύφθηκαν το 1965 από τον καθηγητή Νικόλαο Μουτσόπουλο και τα τελευταία χρόνια φυλάσσονταν στο Μουσείο Βυζαντινού Πολιτισμού.

Ικανοποίηση από την Ιερά Σύνοδο

Την επιστροφή των 48 κειμηλίων, έπειτα από περισσότερο από έναν αιώνα, χαιρέτισε με ανακοίνωσή της η Ιερά Σύνοδος της Εκκλησίας της Ελλάδος.

Η Σύνοδος εξέφρασε την ιδιαίτερη ικανοποίησή της για την έκβαση των πολυετών και επίπονων διαπραγματεύσεων, χαρακτηρίζοντας τη συμφωνία επιτυχία για τη χώρα και αποτέλεσμα της συνεργασίας Πολιτείας και Εκκλησίας για την επίτευξη εθνικών στόχων.

Παράλληλα, διατύπωσε την προσδοκία το Μνημόνιο να αποτελέσει «μόνον η καλή αρχή», ώστε να ακολουθήσουν νέες συμφωνίες για την επιστροφή και άλλων εκκλησιαστικών κειμηλίων που είχαν αφαιρεθεί από ναούς, μονές και άλλους χώρους της Ανατολικής Μακεδονίας και της Θράκης.

Στην ανακοίνωση απευθύνονται θερμά συγχαρητήρια στους Μητροπολίτες Σερρών και Νιγρίτης Θεολόγο και Δράμας Δωρόθεο για την επιμονή τους. Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στον μακαριστό Μητροπολίτη Δράμας Παύλο, ο οποίος χαρακτηρίζεται «αρχιτέκτονας και πρωτεργάτης» της προσπάθειας.

Συνεχίζονται οι διαπραγματεύσεις

Το υπουργείο Πολιτισμού υπογραμμίζει ότι η υπογραφή των πρωτοκόλλων δεν ολοκληρώνει τη διαδικασία.

Ελλάδα και Βουλγαρία συμφώνησαν να συνεχίσουν τις διαπραγματεύσεις, με στόχο την ταυτοποίηση και την ένταξη σε επόμενη συμφωνία επιπλέον ιστορικών αντικειμένων αμοιβαίου ενδιαφέροντος, τα οποία δεν περιλαμβάνονται στην παρούσα.