Ελαιόλαδο και ελιές: Γιατί οι επιστήμονες συστήνουν να τα βάζουμε καθημερινά στο τραπέζι μας

Δύο από τα πιο χαρακτηριστικά προϊόντα της κρητικής γης, το ελαιόλαδο και οι ελιές, βρίσκονται στο επίκεντρο επιστημονικής παρέμβασης που αναδεικνύει τη σημασία τους για την υγεία, αλλά και για την οικονομία του πρωτογενούς τομέα.

Η Επιστημονική Εταιρεία Εγκυκλοπαιδιστών Ελαιοκομίας (4Ε) απευθύνει κάλεσμα για την καθημερινή ένταξη του εξαιρετικού παρθένου ελαιολάδου και των επιτραπέζιων ελιών στη διατροφή μας, επισημαίνοντας ότι πρόκειται για δύο τρόφιμα με ιδιαίτερη διατροφική, βιολογική και γαστρονομική αξία.

Η παρέμβαση έρχεται σε μια κρίσιμη περίοδο για την ελληνική ελαιοκομία, καθώς ξεκινά η νέα ελαιοκομική χρονιά 2026-2027, με τις χαμηλές τιμές παραγωγού να προκαλούν έντονο προβληματισμό για τη βιωσιμότητα των μικρών και παραδοσιακών εκμεταλλεύσεων.

«Ασπίδα» για την καρδιά και τον οργανισμό

Σύμφωνα με τους επιστήμονες, η συστηματική κατανάλωση εξαιρετικού παρθένου ελαιολάδου, στο πλαίσιο μιας ισορροπημένης διατροφής, έχει συνδεθεί με σημαντικά οφέλη για το καρδιαγγειακό σύστημα.

Η ευεργετική του δράση αποδίδεται στον συνδυασμό φυσικών συστατικών, όπως τα γλυκολιποειδή, οι φαινολικές ενώσεις και τα μονοακόρεστα λιπαρά οξέα, τα οποία παρουσιάζουν αντιφλεγμονώδεις και αντιοξειδωτικές ιδιότητες.

Παράλληλα, η διεθνής επιστημονική βιβλιογραφία έχει συσχετίσει την τακτική κατανάλωση ελαιολάδου με ευνοϊκές επιδράσεις σε χρόνιες παθήσεις, μεταξύ των οποίων ο σακχαρώδης διαβήτης τύπου 2 και ορισμένες καρδιαγγειακές και φλεγμονώδεις νόσοι.

Οι επιστήμονες διευκρινίζουν, πάντως, ότι το ελαιόλαδο δεν αποτελεί θεραπεία από μόνο του, αλλά η θέση του σε ένα ισορροπημένο διατροφικό πρότυπο μπορεί να λειτουργήσει ευεργετικά για τον οργανισμό.

Γιατί δεν πρέπει να ξεχνάμε τις ελιές

Ξεχωριστή αναφορά γίνεται στις επιτραπέζιες ελιές, οι οποίες συχνά αντιμετωπίζονται απλώς ως συνοδευτικό του φαγητού, παρότι διαθέτουν σημαντική διατροφική αξία.

Οι ελιές περιέχουν φυσικά βιοδραστικά συστατικά και μπορούν να αποτελέσουν μέρος της καθημερινής διατροφής, συνοδεύοντας σαλάτες, όσπρια, λαχανικά και ψάρια.

Ιδιαίτερη σημασία έχει, σύμφωνα με την ανακοίνωση, και ο τρόπος επεξεργασίας τους, καθώς ορισμένες μέθοδοι μπορούν να επηρεάσουν την περιεκτικότητά τους σε ευεργετικά συστατικά.

Σε κάθε περίπτωση, οι ειδικοί υπογραμμίζουν ότι χρειάζεται να λαμβάνεται υπόψη η ποσότητα αλατιού που περιέχουν.

Η νέα ελαιοκομική χρονιά και οι χαμηλές τιμές

Η επιστημονική παρέμβαση έχει και έντονη οικονομική διάσταση, καθώς συμπίπτει με την έναρξη της συγκομιδής της νέας ελαιοκομικής περιόδου.

Η 4Ε επισημαίνει ότι οι τιμές παραγωγού έχουν υποχωρήσει σε επίπεδα που χαρακτηρίζει μη βιώσιμα, ιδιαίτερα για τις μικρές, παραδοσιακές και μειονεκτικές ελαιοκομικές εκμεταλλεύσεις.

Στο περιβάλλον αυτό, η αύξηση της κατανάλωσης αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς μπορεί να ενισχύσει τη ζήτηση και να συμβάλει στη στήριξη του εισοδήματος των παραγωγών και συνολικά της αλυσίδας αξίας του ελληνικού ελαιολάδου.

Η ενίσχυση της θέσης του ελαιολάδου στο καθημερινό τραπέζι δεν αποτελεί, επομένως, μόνο ζήτημα υγιεινής διατροφής, αλλά και στήριξης ενός σημαντικού παραγωγικού κλάδου, με ιδιαίτερο βάρος για την οικονομία της Κρήτης.

Το βασικό μήνυμα της Επιστημονικής Εταιρείας Εγκυκλοπαιδιστών Ελαιοκομίας είναι σαφές: το εξαιρετικό παρθένο ελαιόλαδο και οι επιτραπέζιες ελιές αξίζουν σταθερή θέση στη διατροφή μας, στο πλαίσιο της μεσογειακής διατροφής, που συνδυάζει την προστασία της υγείας με τη γαστρονομική απόλαυση.

Το σχετικό επιστημονικό κείμενο συντάχθηκε από τον Ομότιμο Καθηγητή Βιοχημείας και Χημείας Τροφίμων του ΕΚΠΑ, Κ. Α. Δημόπουλο, με τη συμβολή του χημικού Ηλία Πολυχνιάτη, μέλους της 4Ε.