ΚΡΗΤΗ
Π. Κουτράκης: Η κλιματική αλλαγή κίνδυνος για τη δημόσια υγεία
Ο Κρητικός καθηγητής του Harvard μιλά στο Cretalive εν όψει επιστημονικού συμποσίου που οργανώνεται στο Ηράκλειο.
Τον κώδωνα του κινδύνου για τις επιπτώσεις που έχει και στη δημόσια υγεία η κλιματική αλλαγή κρούει, με συνέντευξή του στο Cretalive, ο Κρητικός καθηγητής από το Harvard T.H. Chan School of Public Health
Πέτρος Κουτράκης.
Ο καθηγητής αναφέρεται στο 4ο Επιστημονικό Συμπόσιο με τίτλο «Emerging Climatic & Environmental Health Risks» που διοργανώνει το Εργαστήριο Τεκμηριωμένης Φροντίδας Υγείας, Εκπαίδευσης και Κλινικών Πρωτοκόλλων (EDUCATE) του ΕΛΜΕΠΑ, σε συνεργασία με το Harvard T.H. Chan School of Public Health.
Το Συμπόσιο θα πραγματοποιηθεί στις 19 & 20 Ιανουαρίου 2026 στο Αμφιθέατρο της Σχολής Επιστημών Υγείας του ΕΛΜΕΠΑ, στο Ηράκλειο.
Πρόκειται για ένα διεθνές επιστημονικό γεγονός υψηλού κύρους, το οποίο περιλαμβάνει περισσότερες από 15 επιστημονικές παρουσιάσεις και εστιάζει στις σύγχρονες και αναδυόμενες απειλές για τη δημόσια υγεία που απορρέουν από την κλιματική αλλαγή, καθώς και στις επιδράσεις περιβαλλοντικών παραγόντων στην υγεία, ένα από τα πλέον επίκαιρα ζητήματα της σύγχρονης διεθνούς έρευνας.
Το Συμπόσιο συγκεντρώνει διακεκριμένους ερευνητές, επαγγελματίες δημόσιας υγείας και φορείς χάραξης πολιτικής υγείας από την Ευρώπη, τις ΗΠΑ, τη Μέση Ανατολή και την Ασία. Την επιστημονική ευθύνη και τον συντονισμό της διοργάνωσης έχουν η καθηγήτρια Ευρυδίκη Πατελάρου από το Τμήμα Νοσηλευτικής του Ελληνικού Μεσογειακού Πανεπιστημίου, ο Καθηγητής Πέτρος Κουτράκης και ο Dr. Barrak Alahmad επίσης από το Harvard T.H. Chan School of Public Health.
Το κείμενο της συνέντευξης έχει ως εξής:
Οργανώνετε μαζί με το ΕΛΜΕΠΑ ένα ενδιαφέρον συνέδριο με θέμα «Αναδυόμενοι Κλιματικοί και Περιβαλλοντικοί Κίνδυνοι για την Υγεία». Ποιοι είναι οι κίνδυνοι αυτοί;
«Υπάρχουν πολυάριθμες μελέτες που τεκμηριώνουν τις επιπτώσεις των καυσώνων τόσο στη θνησιμότητα όσο και στη νοσηρότητα. Όσον αφορά τη θνησιμότητα, ιδιαίτερα αυξημένο κίνδυνο διατρέχουν οι ηλικιωμένοι, καθώς και άτομα με καρδιαγγειακά νοσήματα ή χρόνια νεφρική νόσο. Σε επίπεδο νοσηρότητας, παρατηρούμε αύξηση στις εισαγωγές στα νοσοκομεία για καρδιαγγειακά προβλήματα, αλλά και για ψυχικές διαταραχές.»
Μπορεί να γίνει κάτι για να ανατρέψουμε την κατάσταση; Προλαβαίνουμε;
«Δυστυχώς, ένα σημαντικό μέρος της περιβαλλοντικής βλάβης έχει ήδη συντελεστεί. Αυτό, όμως, δεν σημαίνει ότι δεν πρέπει να μειώσουμε δραστικά τις εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου. Παραμένω αισιόδοξος, διότι παρατηρούμε ολοένα και μεγαλύτερο ενδιαφέρον για την απεξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα και τη στροφή προς καθαρές μορφές ενέργειας σε πολλές χώρες, συμπεριλαμβανομένης της Ελλάδας.»
Η Ελλάδα και η Κρήτη επηρεάζονται περισσότερο από αυτές τις αλλαγές σε σχέση με άλλες περιοχές του πλανήτη;
«Βεβαίως. Η Νότια Ευρώπη και ειδικότερα η Νοτιοανατολική Μεσόγειος έχουν επηρεαστεί ιδιαίτερα έντονα. Στην περιοχή αυτή, η άνοδος της θερμοκρασίας τόσο στην ξηρά όσο και στη θάλασσα υπερβαίνει τους παγκόσμιους μέσους όρους.»
Έχετε τονίσει τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής στις καλλιέργειες. Από την ομιλία σας στο Ηράκλειο, το 2024, μέχρι σήμερα έχει αλλάξει κάτι; Θετικά ή αρνητικά;
«Όχι, οι προβλέψεις δυστυχώς δεν έχουν βελτιωθεί. Τα τελευταία χρόνια συγκαταλέγονται στα θερμότερα που έχουν καταγραφεί παγκοσμίως. Στην Κρήτη, οι υδατικοί πόροι βρίσκονται σε οριακό σημείο. Οι γεωργικές πρακτικές στο νησί πρέπει να προσαρμοστούν στις νέες κλιματικές συνθήκες. Χρειάζεται να υιοθετήσουμε μεθόδους παραγωγής που απαιτούν πολύ λιγότερο νερό, όπως τα υδροπονικά και αεροπονικά συστήματα, σε συνδυασμό με πιο αποδοτικά συστήματα άρδευσης και ποικιλίες καλλιεργειών ανθεκτικές στην ξηρασία.»
Το συνέδριο αποτελεί ένα μέρος της συνεργασίας σας με το ΕΛΜΕΠΑ; Υπάρχουν και άλλοι άξονες κοινής δράσης;
«Στο πλαίσιο του Προγράμματος Harvard–Κύπρου για το Περιβάλλον και τη Δημόσια Υγεία, έχουμε αναπτύξει πολλές συνεργασίες με πανεπιστήμια στην Κύπρο και στην Ελλάδα, τις οποίες σκοπεύουμε να επεκτείνουμε στο μέλλον. Πρόκειται για στενές συνεργασίες μεταξύ μελών ΔΕΠ, που συν-εποπτεύουν φοιτητές του Harvard σε ερευνητικά έργα τα οποία ωφελούν την Κύπρο, την Ελλάδα και άλλες χώρες της Ανατολικής Μεσογείου.»
