Διεθνής Έκθεση Θεσσαλονίκης: Μια κρατικοδίαιτη φιέστα

Το 1926 οι Ολλανδοί λέγεται πως εξαγόρασαν το Μανχάταν από τους Ινδιάνους δίνοντάς τους υφάσματα, κουβέρτες και γυάλινες χάντρες αξίας 60 ολλανδικών φλορινίων που σε σημερνές τιμές αντιστοιχούν σε 27 περίπου ευρώ.  

Στην ΔΕΘ σε αυτή την κρατικοδίαιτη φιέστα στην οποία συμμετείχε «μια ευρύτερη νομενκλατούρα κρατικών αξιωματούχων, συμβούλων και πάσης φύσεως μεσαζόντων και επιχειρηματικών παραγόντων»[1] δεν εξαγοράστηκαν νησιά αλλά έγινε προσπάθεια να εξαγοραστούν ψήφοι από στοχευόμενες ομάδες πολιτών.

Υποσχέσεις για επιδόματα, εκβιαστικά διλήμματα και μεγαλοστομίες όπως: «να χτίσουμε ένα κράτος κανόνων και όχι προσωπικών διαμεσολαβήσεων[…]η ανάπτυξη πρέπει να αφορά όλους και να είναι δίκαιη […] η συλλογική πρόοδος να μετατρέπεται σε ατομική προκοπή […] είναι μια πολιτική για τους πολλούς».        

Λίγο πιο μακριά, την ώρα που εξελισσόταν αυτή η φιέστα,  μια εκπαιδευτικός που διορίστηκε σε σχολείο του Δήμου Αποκόρωνα, βρέθηκε να μένει σε σκηνή μαζί με το μόλις τεσσάρων ετών κοριτσάκι της, επειδή δεν μπορούσε να βρει οικονομικά προσιτή κατοικία. Ο Δήμος  έδωσε λύση  προτείνοντας   την στέγασή τους στο  Παρθεναγωγείο Βάμμου και η  εκπαιδευτικός αποδέχθηκε την πρόταση.

Η εικόνα της εκπαιδευτικού να μένει στην σκηνή επειδή δεν βρίσκει σπίτι αποτελεί την ηχηρή απάντηση στον κενό περιεχομένου λόγο για «την παιδεία που ολοκληρώνουμε  τον εθνικό διάλογο για το σχολείο του μέλλοντος» και για το  πρόβλημα  της στεγαστικής κρίσης που «είναι  υπαρκτό, δεν είναι μόνο ελληνικό, είναι αποτέλεσμα μιας οικονομίας η οποία αναπτύσσεται».  
Η εκπαιδευτικός ας αναμένει να ολοκληρωθεί ο εθνικός διάλογος για τη παιδεία και ας καταλάβει πως η διαμονή της στη σκηνή είναι αποτέλεσμα  της ελληνικής οικονομίας που αναπτύσσεται!

Η ομιλία του πρωθυπουργού στην ΔΕΘ χαρακτηρίζεται από έλλειψη οράματος και αναπτυξιακής στρατηγικής με στόχους και οι όποιες μεγαλοστομίες και πομπώδεις  εκφράσεις περί ανάπτυξης και συλλογικής προόδου δεν αντέχουν στις «επικλήσεις του χαρτοκαλάθου»[2]. 
Αν όραμα  για την νέα γενιά αποτελεί «ο κουμπαράς» και «η αποταμίευση κάθε μήνα 100 ευρώ»[3],  η φυγή των νέων στο εξωτερικό θα συνεχιστεί  και  η επαναλαμβανόμενη και τετριμμένη πλέον υπόσχεση  «όσο η οικονομία υπεραποδίδει  θα  επιστρέφουμε μέρισμα της ανάπτυξης στους πολίτες»  θα αποτελεί μια ευχή  προς τους εργαζόμενους που προσομοιάζει με την παρηγορητική ευχή «καλό παράδεισο».  

Η  κυβερνητική σύναξη στη ΔΕΘ ήταν μια  φιέστα παρακμής αποσβεσμένων πολιτικών, παρακλητικών της εξουσίας και  κάθε λογής «ποσοπαίρνηδων» [4]. Ένας κόσμος που βρίσκεται πολύ μακριά από την σκληρή καθημερινότητα, αλαζονικός, αυτοδοξαζόμενος και αυτοεγκωμιαζόμενος. Ένας κόσμος μακριά από τα προβλήματα των κτηνοτρόφων της Λέσβου, των εκπαιδευτικών με τους γλίσχρους μισθούς, των συνταξιούχων των  400 ευρώ, των αγροτών της Θεσσαλίας, των νέων παιδιών που αναζητούν εργασία, των εργαζομένων στα δημόσια νοσοκομεία…

Παρουσιάστηκε μια πολιτική που δεν απαντάει ή δεν δίνει ουσιαστικές απαντήσεις: 
-στην δημογραφική συρρίκνωση (τα ποσοστά γεννήσεων συνεχίζουν να υποχωρούν πολύ κάτω από το όριο που απαιτείται για τη διατήρηση του πληθυσμού )
-στην  ανεργία (31,6% υψηλότερη από το μ.ο. των 27 της ΕΕ με στοιχεία Ιουλίου 26) 
-στην ακρίβεια (στέγαση, τρόφιμα, ενέργεια) 
-στην αναντιστοιχία μισθών και αγοραστικής δύναμης (με βάση τα στοιχεία της Eurostat, το κατά κεφαλήν ΑΕΠ εκφρασμένο σε Μονάδες Αγοραστικής Δύναμης περιορίζεται στο 68% του ευρωπαϊκού μ.ό.) 
-στις κοινωνικές ανισότητες και στην φτώχεια…

Οι επόμενοι πίνακες αποτελούν μια εικόνα της φτώχειας και των ανισοτήτων στην σημερινή Ελλάδα  (στοιχεία από ΕΛΣΤΑΤ) που ο πρωθυπουργός προσποιείται πως δεν βλέπει[5]. 

Image

Image

Επίσης σύμφωνα με την Union Bank of Switzerland (Ένωση Ελβετικών Τραπεζών) στην Ελλάδα υπολογίζεται πως υπάρχουν 82.000 εκατομμυριούχοι και σύμφωνα με τη  λίστα  Forbes για το 2026 υπάρχουν και 21 έλληνες δισεκατομμυριούχοι [6].
Η διαπίστωση είναι πως το 1% περίπου του πληθυσμού  της χώρας κατέχει ένα τεράστιο μερίδιο πλούτου το οποίο επηρεάζει τις οικονομικές δραστηριότητες και καθορίζει τις πολιτικές εξελίξεις.  

Στο άλλο άκρο,  για τους φτωχούς και νεόπτωχους που αποτελούν ένα τμήμα του πληθυσμού που δεν διαθέτουν φωνή, δεν υπάρχει  «δημοσιονομικός  χώρος» γι’αυτούς  και το πλέον οδυνηρό  είναι η προσπάθεια δημιουργίας μιας κανονικότητας πως, πέρα από τις προσφερόμενες «γυάλινες χάντρες με τα λαμπερά χρώματα»,  οποιαδήποτε διεκδίκηση  αποτελεί «τρέλα» [7].

Το ερώτημα είναι ποιο παραγωγικό μοντέλο σχεδιάζεται για τη χώρα και ποιοι μηχανισμοί παράγουν και αναπαράγουν τις ανισότητες αυτές στις νέες ανάγκες, στο νέο οικονομικό περιβάλλον  και στις νέες γεωπολιτικές μεταβολές.    

Οι  γυάλινες  χάντρες  που  έδιναν οι Ευρωπαίοι εξερευνητές, έμποροι και αποικιοκράτες στους Ινδιάνους  είναι ιστορικά  γνωστές ως  «χάντρες εμπορίου». 
Οι χάντρες που  δόθηκαν στην ΔΕΘ θα ονομαστούν από τους ιστορικούς «χάντρες ψηφοθηρίας» στα πλαίσια μιας προσπάθειας να φανεί πως «αλλάζουν όλα  για να παραμείνουν τα ίδια» [8].

Αλλά  ἔσσεται  ἦμαρ [9] …
 
[1]  Εφημ. Καθημερινή 6/9/2026
[2] Φράση που αποδίδεται στον Γαβριηλίδη, ιδρυτή και διευθυντή της εφημερίδας ΑΚΡΟΠΟΛΙΣ, απευθυνόμενος σε υποψήφιους αρθρογράφους.    
[3]  Προβλέπεται η δημιουργία ειδικού επενδυτικού λογαριασμού, τον οποίο θα μπορούν να ανοίγουν οι γονείς μέσα στα δύο πρώτα χρόνια από τη γέννηση του παιδιού. Για κάθε ευρώ που θα καταβάλλει ο γονιός, το κράτος θα προσθέτει άλλο ένα, με τη συνολική κρατική ενίσχυση να φτάνει έως τα 1.200 ευρώ τον χρόνο και να συνεχίζεται μέχρι την ενηλικίωση.
[4] Φράση από την εποχή του Τρικούπη: «πόσα παίρνεις από το δημόσιο ταμείο για να γράφεις έτσι» (από Ν. Σαραντάκο, «Λέξεις που χάνονται»). 
[5] Ο κίνδυνος φτώχειας μετά τις «κοινωνικές μεταβιβάσεις» είναι το ποσοστό των ανθρώπων που ζουν με εισόδημα χαμηλότερο από το όριο φτώχειας, αφού έχουν προστεθεί τα κοινωνικά επιδόματα και οι συντάξεις.
Συντελεστής Gini: 31,6% (μειωμένος κατά 0,2 ποσοστιαίες μονάδες σε σχέση με το προηγούμενο έτος). Αυτό σημαίνει ότι αν επιλέξουμε δύο τυχαία άτομα, τα εισοδήματά τους αναμένεται να διαφέρουν κατά 31,6% του μέσου ισοδύναμου διαθέσιμου εισοδήματος.
Δείκτης S80/S20: 5,18. Το μερίδιο του εισοδήματος του πλουσιότερου 20% του πληθυσμού είναι 5,18 φορές μεγαλύτερο από το μερίδιο του εισοδήματος του φτωχότερου 20%.
[6] Τάσος Μαντικίδης, «Ο παγκόσμιος ιδιωτικός πλούτος έπιασε κι άλλο ιστορικό ρεκόρ», Οικονομικός Ταχυδρόμος, 17/8/2026.
[7] Μιλώντας σε συνέντευξη που παραχώρησε στο τηλεοπτικό κανάλι ΟPEN, ο κ. Στουρνάρας χαρακτήρισε «τρέλα» την επαναφορά της 13ης σύνταξης καθώς, όπως εξήγησε, μία τέτοια παροχή «δεν αντικρίζεται από δημοσιονομικό χώρο, θα είναι παροχές, οι οποίες δεν έχουν αντίκρισμα παραγωγικότητας και δημοσιονομικού χώρου, θα οδηγήσει πάλι σε δύσκολες καταστάσεις», ανέφερε χαρακτηριστικά (από εφημ. Καθημερινή 24/7/26).
[8]  Η φράση «Πρέπει να αλλάξουν όλα για να μείνουν όλα ίδια», προέρχεται από το εμβληματικό ιταλικό μυθιστόρημα «Ο Γατόπαρδος» του Giuseppe Tomasi di Lampedusa.
[9]  «ἔσσεται ἦμαρ ὅτ᾽ ἄν ποτ᾽ ὀλώλῃ Ἴλιος ἱρὴ
    καὶ Πρίαμος καὶ λαὸς ἐϋμμελίω Πριάμοιο»
   (θα ξημερώσει μέρα κάποτε που θα χαθεί το κάστρο
   της Τροίας και ο Πρίαμος ο πολέμαρχος κι όλος μαζί ο λαός του)
    Ομήρου Ιλιάδα, ραψωδία Ζ, μετάφραση Καζαντζάκη- Κακριδή