Λετονία: Κρίσιμες κάλπες στη σκιά του πολέμου στην Ουκρανία – Προβάδισμα Κούλμπεργκς

Στις κάλπες προσέρχονται σήμερα, Σάββατο 3 Οκτωβρίου, οι πολίτες της Λετονίας για τις βουλευτικές εκλογές, σε μια εκλογική αναμέτρηση που πραγματοποιείται υπό τη σκιά του πολέμου στην Ουκρανία και των αυξημένων ανησυχιών για την ασφάλεια στην περιοχή της Βαλτικής.

Η Λετονία, μέλος του ΝΑΤΟ και της Ευρωπαϊκής Ένωσης και γειτονική χώρα της Ρωσίας, βρίσκεται αντιμέτωπη με ένα ιδιαίτερα φορτισμένο γεωπολιτικό περιβάλλον. Οι ανησυχίες για πιθανή ρωσική επιθετικότητα, αλλά και οι πρόσφατες παραβιάσεις του εναέριου χώρου από drones που συνδέονται με τον πόλεμο στην Ουκρανία, έχουν βρεθεί στο επίκεντρο της προεκλογικής συζήτησης.

Την ίδια ώρα, οι δημοσκοπήσεις καταγράφουν προβάδισμα του κεντρώου κόμματος «Ενωμένη Λίστα» του πρωθυπουργού Άντρις Κούλμπεργκς. Σε δημοσκόπηση των SKDS/LSM που δημοσιοποιήθηκε πριν από την εκλογική αναμέτρηση, η «Ενωμένη Λίστα» συγκέντρωνε περίπου 14,4%, ενώ ακολουθούσαν το «Κυρίαρχη Δύναμη» και το «Πρώτα η Λετονία». Ωστόσο, ο πολιτικός κατακερματισμός σημαίνει ότι ακόμη και ένα πρώτο κόμμα θα χρειαστεί συνεργασίες για τον σχηματισμό κυβέρνησης.

Συνολικά, 14 πολιτικοί σχηματισμοί διεκδικούν την είσοδό τους στο 100μελές κοινοβούλιο, ενώ απαιτείται ποσοστό τουλάχιστον 5% για την εξασφάλιση κοινοβουλευτικής εκπροσώπησης. Οι δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι περίπου επτά κόμματα έχουν πιθανότητες να ξεπεράσουν το όριο.

Στο επίκεντρο η ασφάλεια και η Ουκρανία

Ο 47χρονος Κούλμπεργκς, επιχειρηματίας και πρώην ερασιτέχνης οδηγός ράλι, ανέλαβε την πρωθυπουργία τον Μάιο, μετά την κατάρρευση της προηγούμενης κυβέρνησης. Η πολιτική κρίση ακολούθησε την αντιπαράθεση για τον τρόπο αντιμετώπισης περιστατικών με στρατιωτικά drones που εισήλθαν στον εναέριο χώρο της Λετονίας.

Τα drones ήταν ουκρανικά, ενώ Λετονοί αξιωματούχοι απέδωσαν στη Ρωσία την ευθύνη για την απόκλιση από την προβλεπόμενη πορεία τους. Η Μόσχα, από την πλευρά της, απορρίπτει τις κατηγορίες περί σχεδιασμού επίθεσης εναντίον χωρών του ΝΑΤΟ.

Ο Κούλμπεργκς έχει τοποθετήσει την υποστήριξη προς την Ουκρανία και την ενίσχυση της άμυνας της Λετονίας στον πυρήνα της πολιτικής του. Έχει δηλώσει ότι η χώρα πρέπει να παρέχει στην Ουκρανία ό,τι είναι απαραίτητο, ενώ έχει δεσμευθεί για ενίσχυση των δυνατοτήτων αντιμετώπισης drones και για διατήρηση των αμυντικών δαπανών περίπου στο 5% του ΑΕΠ.

Η Λετονία έχει ήδη αυξήσει σημαντικά τις αμυντικές της δαπάνες μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία και πλέον διαθέτει σχεδόν το 5% του ΑΕΠ της για την άμυνα.

Η αντιπολίτευση βάζει στο επίκεντρο το κόστος ζωής

Απέναντι στην πολιτική της κυβέρνησης για την Ουκρανία, κόμματα που απευθύνονται μεταξύ άλλων στη ρωσόφωνη μειονότητα υποστηρίζουν ότι η χώρα θα πρέπει να περιορίσει τη βοήθεια προς το Κίεβο και να δώσει μεγαλύτερη έμφαση στα εσωτερικά προβλήματα.

Το «Κυρίαρχη Δύναμη», που εμφανίζεται δεύτερο σε αρκετές δημοσκοπήσεις, τάσσεται υπέρ της αντιμετώπισης ζητημάτων όπως το κόστος ζωής, οι μισθοί και οι κοινωνικές ανάγκες, υποστηρίζοντας ότι οι πόροι που κατευθύνονται στην Ουκρανία θα μπορούσαν να αξιοποιηθούν στο εσωτερικό.

Παράλληλα, το «Πρώτα η Λετονία», υπό τον επιχειρηματία Άιναρς Σλέσερς, καταγράφει επίσης σημαντική παρουσία στις δημοσκοπήσεις. Το κόμμα έχει υιοθετήσει πιο συμφιλιωτική ρητορική απέναντι στη ρωσόφωνη μειονότητα και έχει τοποθετήσει στο επίκεντρο οικονομικά ζητήματα.

Το κόστος ζωής, οι χαμηλοί μισθοί, οι πιέσεις στο σύστημα υγείας και η μακροχρόνια μείωση του πληθυσμού αποτελούν επίσης βασικά θέματα της προεκλογικής συζήτησης.

Πολιτικός κατακερματισμός και δύσκολος σχηματισμός κυβέρνησης

Η επόμενη ημέρα των εκλογών αναμένεται να είναι εξίσου σημαντική με το ίδιο το αποτέλεσμα, καθώς η Λετονία χαρακτηρίζεται από έντονο πολιτικό κατακερματισμό και οι κυβερνήσεις συνασπισμού αποτελούν τον κανόνα.

Η «Ενωμένη Λίστα» του Κούλμπεργκς προηγείται στις δημοσκοπήσεις, χωρίς όμως να βρίσκεται κοντά στην απόλυτη πλειοψηφία. Το ποια κόμματα θα καταφέρουν τελικά να περάσουν το όριο του 5% θα καθορίσει σε μεγάλο βαθμό τον συσχετισμό δυνάμεων στο νέο κοινοβούλιο και τις δυνατότητες σχηματισμού κυβέρνησης.

Μεταξύ των σχηματισμών που διεκδικούν κοινοβουλευτική παρουσία βρίσκονται ακόμη οι «Προοδευτικοί», ένα αριστερό και φιλοευρωπαϊκό κόμμα με ισχυρή απήχηση στους νεότερους ψηφοφόρους, καθώς και η «Εθνική Συμμαχία» και η «Ένωση Πρασίνων και Αγροτών».

Περίπου 1,5 εκατομμύριο ψηφοφόροι έχουν δικαίωμα συμμετοχής στις εκλογές, ενώ οι 100 βουλευτές της Saeima θα εκλεγούν για τετραετή θητεία. Οι κάλπες άνοιξαν στις 08:00 τοπική ώρα και κλείνουν στις 20:00, με τα πρώτα αποτελέσματα να αναμένονται μέσα στις επόμενες ώρες.

Η Λετονία, με πληθυσμό περίπου 1,9 εκατομμυρίων κατοίκων, βρίσκεται ανάμεσα στους συμμάχους της στο ΝΑΤΟ και την ΕΕ, την Εσθονία και τη Λιθουανία, και στα ανατολικά συνορεύει με τη Ρωσία και τη Λευκορωσία. Οι σημερινές εκλογές διεξάγονται, επομένως, σε ένα ιδιαίτερα κρίσιμο γεωπολιτικό περιβάλλον για τη χώρα.