Αλτσχάιμερ: Οι δυσκολίες στην όραση που μπορεί να προηγούνται της απώλειας μνήμης

Η απώλεια μνήμης είναι το σύμπτωμα που συνδέεται περισσότερο με τη νόσο Αλτσχάιμερ. Σε ορισμένους ασθενείς, όμως, οι πρώτες δυσκολίες αφορούν την επεξεργασία των οπτικών πληροφοριών και την αντίληψη του χώρου, πριν γίνουν εμφανή τα προβλήματα μνήμης.

Μελέτη που δημοσιεύτηκε στο The Lancet Neurology, με επικεφαλής επιστήμονες του Πανεπιστημίου της Καλιφόρνιας στο Σαν Φρανσίσκο (UCSF), εξέτασε την ατροφία του οπίσθιου φλοιού (PCA), ένα σύνδρομο που επηρεάζει κυρίως τις περιοχές του εγκεφάλου οι οποίες επεξεργάζονται όσα βλέπουμε.

Η ερευνητική ομάδα ανέλυσε δεδομένα περισσότερων από 1.000 ασθενών από 16 χώρες. Στο 94% των ασθενών με PCA διαπιστώθηκε υποκείμενη παθολογία Αλτσχάιμερ, ενώ στο υπόλοιπο 6% καταγράφηκαν άλλες παθήσεις, όπως άνοια με σωμάτια Lewy και μετωποκροταφική άνοια.

Οι δυσκολίες που χρειάζονται προσοχή

Οι άνθρωποι με το σύνδρομο μπορεί να δυσκολεύονται να υπολογίσουν αποστάσεις, να διακρίνουν την κίνηση των αντικειμένων ή να εκτελέσουν καθημερινές δραστηριότητες, όπως το γράψιμο και το πιάσιμο ενός αντικειμένου από το πάτωμα.

Κατά τη διάγνωση, οι ερευνητές κατέγραψαν:

- 61% με δυσκολία στην αντιγραφή ή την κατασκευή απλών σχημάτων.

- 49% με προβλήματα αντίληψης του χώρου και προσδιορισμού της θέσης αντικειμένων.

- 48% με αδυναμία να αντιληφθούν οπτικά περισσότερα από ένα αντικείμενα ταυτόχρονα.

- 47% με δυσκολίες σε βασικούς μαθηματικούς υπολογισμούς.

- 43% με προβλήματα ανάγνωσης.

Οι δυσλειτουργίες αυτές δεν οφείλονται απαραίτητα σε πάθηση των ματιών. Όπως εξηγεί η ερευνήτρια Marianne Chapleau, ένας οφθαλμολογικός έλεγχος μπορεί να μην αναδείξει την αιτία, καθώς το πρόβλημα αφορά τον τρόπο με τον οποίο ο εγκέφαλος επεξεργάζεται την εικόνα.

Γιατί μπορεί να καθυστερήσει η διάγνωση

Στα αρχικά στάδια, η μνήμη και άλλες γνωστικές λειτουργίες μπορεί να παραμένουν σχετικά διατηρημένες. Περίπου τέσσερα χρόνια μετά την έναρξη των συμπτωμάτων, ωστόσο, μπορεί να είναι πλέον εμφανής ήπια ή μέτρια άνοια, με δυσκολίες στη μνήμη, στον σχεδιασμό δραστηριοτήτων, στη συμπεριφορά και στην ομιλία.

Η μέση ηλικία έναρξης των συμπτωμάτων PCA ήταν τα 59 έτη, γεγονός που μπορεί επίσης να δυσκολεύει την έγκαιρη αναγνώριση της σύνδεσης με το Αλτσχάιμερ.

Οι ερευνητές υπογραμμίζουν την ανάγκη μεγαλύτερης ενημέρωσης των επαγγελματιών υγείας και καλύτερων εργαλείων εντοπισμού. Η έγκαιρη αναγνώριση του συνδρόμου μπορεί να συμβάλει στη σωστή διάγνωση, στην κατάλληλη συμβουλευτική και στη φροντίδα των ασθενών.

Παράλληλα, η μελέτη έδειξε ότι το 60% των ασθενών με PCA ήταν γυναίκες. Η διερεύνηση αυτής της διαφοράς, αλλά και των λόγων για τους οποίους η νόσος επηρεάζει σε αυτούς τους ασθενείς κυρίως τις οπτικές περιοχές του εγκεφάλου, αποτελεί αντικείμενο περαιτέρω έρευνας.