«Ο Ρούσσος»: Μια αληθινή ιστορία από τα Σφακιά του 1945

Κρήτη, 1945. Σφακιά.

Ο πόλεμος έχει τελειώσει, αφήνοντας πίσω του στάχτες, σιωπές και ανείπωτους πόνους.

Μέσα σε έναν κόσμο που προσπαθεί να ξανασταθεί στα πόδια του, ένας νέος με περήφανη ψυχή παλεύει να βρει τη θέση του. Ανάμεσα στην αγάπη και το χρέος, στο φως και τη σκιά, η μοίρα θα δοκιμάσει τις αντοχές του.

Αυτός είναι ο Ρούσσος.

Μια ανθρώπινη ιστορία που γεννήθηκε από πραγματικά γεγονότα και από μια υπόσχεση που έδωσε η συγγραφέας στον ίδιο τον πρωταγωνιστή της: να κρατήσει ζωντανές τις μνήμες, τις λιγοστές χαρές και τα χτυπήματα της μοίρας του.

Το νέο μυθιστόρημα της Δέσποινας Σπαντιδάκη, με τίτλο «Ο Ρούσσος», κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Αεράκης – Κρητικό Μουσικό Εργαστήρι & Σείστρον.

Μια υπόσχεση που έγινε βιβλίο

Η ίδια η συγγραφέας αποκαλύπτει στο προσωπικό της σημείωμα:

«Κάποτε δώσαμε τα χέρια να ζωντανέψω τις λίγες του χαρές και τα χτυπήματα της μοίρας του γράφοντάς τα !!»

Και λίγο παρακάτω συμπληρώνει:

«Αυτό που ξέρω είναι ότι του έδωσα τον λόγο μου και τον τήρησα.»

Αυτή η υπόσχεση γίνεται η αφετηρία ενός έργου που ξεπερνά τα όρια μιας απλής βιογραφικής αφήγησης και μετατρέπεται σε μια λογοτεχνική κατάθεση μνήμης, αγάπης και σεβασμού προς τους ανθρώπους μιας άλλης εποχής.

Η αυθεντική Κρήτη μέσα από τη γλώσσα και τους ανθρώπους της

Η Δέσποινα Σπαντιδάκη, γνωστή για την πολύχρονη και ξεχωριστή παρουσία της στην κρητική μαντινάδα και την ποίηση, περνά στον χώρο του μυθιστορήματος, αξιοποιώντας τη βαθιά γνώση της κρητικής γλώσσας και της προφορικής παράδοσης.

Με ζωντανή αφήγηση, έντονα συναισθήματα και αυθεντική ντοπιολαλιά, μεταφέρει τον αναγνώστη στα μεταπολεμικά Σφακιά, αναδεικνύοντας τα ήθη, τις αξίες, τις ανθρώπινες σχέσεις και τις αντιφάσεις της εποχής.

Η Κρήτη του «Ρούσσου» δεν είναι μια επιφανειακή αναπαράσταση του παρελθόντος. Είναι ένας τόπος ανθρώπινος, με πληγές, αγώνες, περηφάνια, ευαισθησία και μνήμη.

Επτά ξεχωριστές φωνές προλογίζουν την έκδοση

Ιδιαίτερη σημασία στην έκδοση προσδίδουν τα προλογικά σημειώματα επτά ανθρώπων που φωτίζουν διαφορετικές πτυχές του έργου και της προσωπικότητας της συγγραφέως.

Τον «Ρούσσο» προλογίζουν:

• Μαρίνα Τζακώστα, Καθηγήτρια του Πανεπιστημίου Κρήτης.
• Γιώργος Βιτώρος.
• Γιάννης Μπιζανάκης, αρθρογράφος – κρητικολόγος.
• Ελπινίκη Κ. Σκουλά, του Κωνσταντίνου.
• Παναγιώτης Βουρδουμπάς, ραδιοφωνικός παραγωγός.
• Ανδρέας Αεράκης, εκδότης.
• Δέσποινα Ιωάννου Σπαντιδάκη, συγγραφέας του βιβλίου.

Η Μαρίνα Τζακώστα χαρακτηρίζει το έργο «ένα σπουδαίο εγχείρημα μυθιστορηματικής ηθογραφίας», αναδεικνύοντας τη γλωσσική και πολιτιστική του αξία.

Ο Γιάννης Μπιζανάκης το περιγράφει ως «μια κραυγή κρητικής γνησιότητας και λεβεντιάς».

Ο Ανδρέας Αεράκης, στο δικό του προλογικό σημείωμα, επισημαίνει τη σχεδόν κινηματογραφική δύναμη της αφήγησης:

«Πρόκειται για ένα έργο που θα μπορούσε, χωρίς καμία υπερβολή, να αποτελέσει τη βάση για μια σπουδαία κινηματογραφική ταινία.»

Δύο χρόνια δίπλα στα χειρόγραφα - Οι άνθρωποι πίσω από την έκδοση

Για τον εκδότη Ανδρέα Αεράκη, η έκδοση του «Ρούσσου» έχει και μια ιδιαίτερη προσωπική διάσταση. Επί δύο χρόνια είχε την ευκαιρία να ζήσει από κοντά τη δημιουργία του βιβλίου, αναλαμβάνοντας ο ίδιος τη δακτυλογράφηση των χειρόγραφων κειμένων της Δέσποινας Σπαντιδάκη.

Μέσα από αυτή τη διαδικασία γνώρισε την ιστορία του Ρούσσου σε κάθε της λεπτομέρεια, παρακολουθώντας σελίδα τη σελίδα τη μεταμόρφωση των χειρογράφων σε ένα ολοκληρωμένο λογοτεχνικό έργο.

Στην επιμέλεια των κειμένων εργάστηκαν η Ελπινίκη Σκουλά του Κωνσταντίνου και η Ελένη Αεράκη, συμβάλλοντας στην τελική διαμόρφωση του έργου, με σεβασμό στον ιδιαίτερο γλωσσικό χαρακτήρα της γραφής και στην αυθεντική κρητική ντοπιολαλιά της συγγραφέως.

Τον δημιουργικό σχεδιασμό της έκδοσης ανέλαβε προσωπικά ο εκδότης Ανδρέας Αεράκης, επιδιώκοντας η αισθητική παρουσίαση του βιβλίου να βρίσκεται σε αρμονία με το περιεχόμενο, την ατμόσφαιρα και την πολιτιστική του ταυτότητα.

Η πορεία από τα πρώτα χειρόγραφα μέχρι το τυπωμένο βιβλίο αποτέλεσε έτσι μια ουσιαστική δημιουργική συνεργασία, με κοινό στόχο να διασωθεί και να φτάσει στους αναγνώστες η ιστορία του Ρούσσου, όπως η Δέσποινα Σπαντιδάκη είχε υποσχεθεί.

Ένα βιβλίο για τη μνήμη που δεν πρέπει να χαθεί

Ο «Ρούσσος» αποτελεί μια ιδιαίτερη στιγμή στη δημιουργική διαδρομή της Δέσποινας Σπαντιδάκη, αλλά και μια ακόμη συμβολή των εκδόσεων Αεράκης στη διατήρηση και ανάδειξη της κρητικής πολιτιστικής κληρονομιάς.

Είναι ένα μυθιστόρημα για τον άνθρωπο που δοκιμάζεται, για την αγάπη που συγκρούεται με το χρέος και για τη δύναμη της μνήμης να κρατά ζωντανές τις ιστορίες εκείνων που έζησαν πριν από εμάς.

Όπως γράφει η ίδια η συγγραφέας:

«Γιατί πάντα η Κρήτη μας, δεν είναι τόπος — είναι τρόπος.»

«Ο Ρούσσος» – Δέσποινα Ιωάννου Σπαντιδάκη

Εκδόσεις: Αεράκης – Κρητικό Μουσικό Εργαστήρι & Σείστρον

Επιμέλεια κειμένων: Ελπινίκη Σκουλά του Κωνσταντίνου – Ελένη Αεράκη

Δημιουργικός σχεδιασμός: Ανδρέας Αεράκης

Διαθέσιμο στο www.aerakis.net, στο φυσικό κατάστημα και στα σημεία πώλησης