Νέο φορολογικό: Τι αλλάζει στα πρόστιμα, crypto, μετρητά και ΕΝΦΙΑ
Φορολογικό «λίφτινγκ» σε κρίσιμους τομείς στο νέο σχέδιο νόμου που τέθηκε σε δημόσια διαβούλευση - Τα σημεία που απαιτούν προσοχή, σύμφωνα με τους ειδικούς της Φοροεπίλυσις
Αλλαγές σε πολλαπλά μέτωπα φέρνει το νέο σχέδιο νόμου για το ευρύτερο φορολογικό πλαίσιο, το οποίο τέθηκε σε δημόσια διαβούλευση από το αρμόδιο υπουργείο Οικονομικών, επηρεάζοντας τόσο επιχειρήσεις όσο και ιδιώτες.
Οι επικείμενες αλλαγές εκτείνονται από το σύστημα επιβολής προστίμων και τις συναλλαγές με μετρητά, έως τη φορολόγηση των κρυπτονομισμάτων και τη συνολική ασφάλεια των επενδύσεων, καθώς εισάγονται μηχανισμοί διαφάνειας και ελέγχου. Στο πεδίο των ακινήτων, σύντομα τίθεται σε λειτουργία το Μητρώο Ιδιοκτησίας Ακινήτων, που θα επηρεάζει τη χορήγηση απαλλαγών και τον τρόπο τεκμηρίωσης της κύριας κατοικίας.
Ειδικότερα, επαναπροσδιορίζεται το σύστημα κυρώσεων, με πιο ήπια προσέγγιση σε περιπτώσεις εκπρόθεσμων μηδενικών δηλώσεων ΦΠΑ, ενώ προβλέπεται διαγραφή ή συμψηφισμός προστίμων που είχαν επιβληθεί τα προηγούμενα χρόνια. Παράλληλα, ενισχύεται ο έλεγχος των συναλλαγών με κρυπτονομίσματα, μέσα από ένα αυστηρότερο πλαίσιο διαφάνειας και την υποχρεωτική διαβίβαση στοιχείων από τις πλατφόρμες, σε συνδυασμό με τη δημιουργία ευρωπαϊκού συστήματος ανταλλαγής πληροφοριών.
«Προκειμένου να αντιμετωπιστεί το φαινόμενο της απόκρυψης εισοδημάτων, αυστηροποιείται το πλαίσιο για όλους όσοι δεν συμμορφώνονται με τους νέους κανονισμούς για τις πλατφόρμες υπηρεσιών crypto. Θεσπίζονται πιο διαφανείς διαδικασίες ως προς τις συναλλαγές, ενώ δημιουργείται και κεντρικό ευρωπαϊκό σύστημα ανταλλαγής πληροφοριών φορολογούμενων», επισημαίνουν στο Cretalive στελέχη της Φοροεπίλυσις, ενώ για το συνολικό πλαίσιο που διαμορφώνεται, τονίζουν πως «αναδεικνύει μια σαφή κατεύθυνση, περισσότερη διαφάνεια, αυστηρότεροι έλεγχοι, αλλά και προσπάθεια απλοποίησης διαδικασιών για την ενίσχυση της πραγματικής οικονομίας».
Παράλληλα, σημαντική καινοτομία συνιστά η εισαγωγή των λεγόμενων «δεσμευτικών φορολογικών απαντήσεων», μέσω των οποίων επιχειρήσεις και επενδυτές θα μπορούν να γνωρίζουν εκ των προτέρων τον φορολογικό χειρισμό μιας συναλλαγής, περιορίζοντας την αβεβαιότητα και τον κίνδυνο μελλοντικών διαφορών.
Επίσης, προβλέπονται ελαφρύνσεις για συγκεκριμένες επαγγελματικές κατηγορίες, όπως οι πωλητές λαϊκών αγορών, καθώς μειώνεται το τεκμαρτό εισόδημα που χρησιμοποιείται για τον υπολογισμό της φορολογίας τους. Το νέο πλαίσιο προβλέπει ελαφρύνσεις που περιορίζουν τη φορολογική επιβάρυνση, ειδικά για μικρούς επαγγελματίες.
Την ίδια ώρα, αυστηρότερο γίνεται και το πλαίσιο για τις συναλλαγές με μετρητά, καθώς το όριο των 500 ευρώ εφαρμόζεται πλέον στο σύνολο της συναλλαγής και όχι ανά απόδειξη, με σημαντικές κυρώσεις σε περίπτωση παράβασης.
Αναφορικά με τα ακίνητα, από το 2027 ενεργοποιείται το νέο Μητρώο Ιδιοκτησίας και Διαχείρισης Ακινήτων, το οποίο θα επηρεάζει άμεσα τη χορήγηση απαλλαγών από τον ΕΝΦΙΑ, ιδίως σε μικρούς οικισμούς, αλλά και τη συνολική τεκμηρίωση της περιουσιακής κατάστασης.
Στην ίδια κατεύθυνση, εισάγονται νέες ρυθμίσεις και για τον συμπληρωματικό φόρο που αφορά μεγάλες επιχειρήσεις, στο πλαίσιο της εφαρμογής της παγκόσμιας ελάχιστης φορολόγησης. Τέλος, προχωρά η δημιουργία ειδικής ψηφιακής πλατφόρμας για την καταγραφή συναλλαγών που σχετίζονται με μη εξυπηρετούμενα δάνεια, ενισχύοντας τη διαφάνεια και την εποπτεία της αγοράς.
Ο ΕΝΦΙΑ δεν είναι «σταθερός» φόρος
Υπενθυμίζεται οτι αναρτήθηκαν στην ψηφιακή πλατφόρμα myAADE τα εκκαθαριστικά για τον ΕΝΦΙΑ 2026, με τη διαδικασία πληρωμών να βρίσκεται ήδη σε εξέλιξη, καθώς οι ιδιοκτήτες ακινήτων έχουν ήδη καταβάλει την πρώτη δόση. Σύμφωνα με τα στοιχεία της ΑΑΔΕ, εκδόθηκαν συνολικά 7.155.186 εκκαθαριστικά, εκ των οποίων τα 6.171.359 είναι χρεωστικά, ενώ το συνολικό ποσό που αναμένεται να εισπραχθεί ανέρχεται σε περίπου 2,3 δισ. ευρώ. Σημειώνεται πως η εξόφληση του φόρου πραγματοποιείται σε 12 μηνιαίες δόσεις, με την τελευταία να καταβάλλεται τον Φεβρουάριο του 2027, ενώ έκπτωση λόγω ασφάλισης πρώτης κατοικίας χορηγήθηκε σε 428.147 ιδιοκτήτες.
Πώς να δείτε το εκκαθαριστικό
Οι ιδιοκτήτες μπορούν να εντοπίσουν και να εκτυπώσουν το εκκαθαριστικό τους μέσω της πλατφόρμας myAADE, ακολουθώντας τα εξής βήματα:
- Είσοδος στο myaade.gov.gr
- Επιλογή «Εφαρμογές»
- Μετάβαση στις «Δημοφιλείς Εφαρμογές»
- Επιλογή «Δήλωση Ε9/ΕΝΦΙΑ»
- Σύνδεση με κωδικούς Taxisnet και επιλογή έτους 2026
Ποιοι πληρώνουν λιγότερα και ποιοι περισσότερο
Παρότι ο βασικός τρόπος υπολογισμού του ΕΝΦΙΑ παραμένει σταθερός, διαφοροποιήσεις προκύπτουν από αλλαγές στην ακίνητη περιουσία, τις αντικειμενικές αξίες και τις εκπτώσεις που εφαρμόζονται. Μειώσεις καταγράφονται κυρίως σε ιδιοκτήτες με χαμηλά εισοδήματα που δικαιούνται εκπτώσεις έως και 50% ή πλήρη απαλλαγή υπό προϋποθέσεις, σε όσους έχουν ασφαλίσει τα ακίνητά τους έναντι φυσικών καταστροφών και σε περιοχές που συνεχίζουν να επωφελούνται από μειώσεις στο φόρο ή/και σε περιοχές όπου οι αντικειμενικές αξίες δεν έχουν αυξηθεί σημαντικά.
Στον αντίποδα επιβαρύνσεις μπορεί να προκύψουν σε περιπτώσεις μεταβολών στο Ε9 (αγορές, γονικές παροχές, κληρονομιές), σε ακίνητα με αλλαγές στα χαρακτηριστικά τους (τετραγωνικά, χρήση κ.λπ.) και σε περιοχές με αναπροσαρμογές τιμών.
Σύμφωνα με τη Λογιστική Συμβουλευτική Εταιρεία στην Κρήτη, ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται στη σωστή αποτύπωση των στοιχείων στο Ε9, στον έλεγχο βοηθητικών χώρων και ποσοστών συνιδιοκτησίας, καθώς επίσης και στην επιβεβαίωση ότι έχουν εφαρμοστεί οι εκπτώσεις που δικαιούνται. Ακόμη και μικρές διαφοροποιήσεις στα τετραγωνικά, στη χρήση ή στην παλαιότητα ενός ακινήτου μπορεί να επηρεάσουν το τελικό αποτέλεσμα. «Ακόμη και μικρά λάθη μπορούν να οδηγήσουν σε σημαντικές διαφορές στον τελικό φόρο. Η σωστή ενημέρωση, η ακρίβεια στα στοιχεία και η έγκαιρη προετοιμασία δεν αποτελούν πλέον τυπική διαδικασία, αλλά ουσιαστική προϋπόθεση για την αποφυγή επιβαρύνσεων και την αξιοποίηση ελαφρύνσεων στο τελικό ποσό που θα καταβληθεί», σημειώνουν στο Cretalive.
Πιο συγκεκριμένα, οι ειδικοί της Φοροεπίλυσις επισημαίνουν ότι οι ιδιοκτήτες θα πρέπει να ελέγξουν προσεκτικά τα εξής:
- αν τα τετραγωνικά του ακινήτου είναι σωστά
- αν το ποσοστό συνιδιοκτησίας είναι σωστό
- αν έχει δηλωθεί σωστά ο όροφος
- αν ένα ακίνητο είναι ημιτελές ή κενό και ηλεκτροδοτείται σωστά
- αν έχουν διαγραφεί ακίνητα που έχουν πουληθεί
- αν έχουν δηλωθεί σωστά οι αποθήκες και οι θέσεις στάθμευσης
