Υποθυρεοειδισμός: 4 συμπληρώματα διατροφής εάν η κόπωση επιμένει

Ο υποθυρεοειδισμός εμφανίζεται όταν ο θυρεοειδής αδένας δεν παράγει αρκετές θυρεοειδικές ορμόνες για τις ανάγκες του οργανισμού. Οι ορμόνες αυτές επηρεάζουν τον μεταβολισμό και τον τρόπο με τον οποίο το σώμα χρησιμοποιεί την ενέργεια. 

Γι’ αυτό, όταν τα επίπεδά τους είναι χαμηλά, μπορεί να εμφανιστούν συμπτώματα όπως κόπωση, δυσκοιλιότητα, ξηροδερμία, αύξηση βάρους και μεγαλύτερη ευαισθησία στο κρύο.

Συχνή αιτία είναι η θυρεοειδίτιδα Hashimoto, μια αυτοάνοση πάθηση κατά την οποία το ανοσοποιητικό επιτίθεται στον θυρεοειδή. Η βασική θεραπεία είναι συνήθως η λεβοθυροξίνη, που αναπληρώνει την ορμόνη που δεν παράγεται επαρκώς.

Όταν όμως κάποιος συνεχίζει να αισθάνεται εξάντληση παρότι λαμβάνει θεραπεία, εύλογα μπορεί να αναρωτηθεί αν ένα συμπλήρωμα θα μπορούσε να βοηθήσει.

Η απάντηση δεν είναι ίδια για όλους. Ορισμένες ελλείψεις θρεπτικών συστατικών μπορεί να επιβαρύνουν την εικόνα ενός οργανισμού, οπότε να συστήνονται συμπληρώματα διατροφής. Είναι σημαντικό, όμως, να σημειωθεί  ότι τα συμπληρώματα δεν υποκαθιστούν τη θεραπεία του υποθυρεοειδισμού και δεν πρέπει να λαμβάνονται «στα τυφλά».

Σύμφωνα με ειδικούς, τέσσερα θρεπτικά συστατικά αξίζει να εξεταστούν όταν υπάρχει συγκεκριμένη ένδειξη: βιταμίνη D, σίδηρος, βιταμίνη Β12 και σελήνιο.

Υποθυρεοειδισμός – Βιταμίνη D: κυρίως όταν υπάρχει έλλειψη

Η βιταμίνη D συμμετέχει στη ρύθμιση του ανοσοποιητικού συστήματος και γι’ αυτό έχει μελετηθεί ιδιαίτερα σε άτομα με θυρεοειδίτιδα Hashimoto, όπου το ανοσοποιητικό επιτίθεται στον θυρεοειδή.

Ορισμένες μελέτες έχουν δείξει χαμηλότερα επίπεδα θυρεοειδικών αντισωμάτων σε ανθρώπους που λαμβάνουν βιταμίνη D. Αυτό, όμως, δεν σημαίνει ότι έχει αποδειχθεί πως το συμπλήρωμα μειώνει την κόπωση ή την ανάγκη για θυρεοειδική ορμόνη.

Σίδηρος: απαραίτητος για τη σύνθεση θυρεοειδικών ορμονών

Ο σίδηρος συμμετέχει στη λειτουργία ενός βασικού ενζύμου του θυρεοειδούς, της θυρεοειδικής υπεροξειδάσης, που είναι απαραίτητη για την παραγωγή των ορμονών Τ4 και Τ3.

Έλλειψη σιδήρου ή χαμηλές αποθήκες μπορεί επομένως να επηρεάζουν τη λειτουργία του θυρεοειδούς αλλά και να προκαλούν ανεξάρτητα κόπωση.

Πριν από τη λήψη συμπληρώματος μπορούν να ελεγχθούν, ανάλογα με την περίπτωση, η γενική αίματος και η φερριτίνη.

Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται σε όσους λαμβάνουν λεβοθυροξίνη, γιατί ο σίδηρος μπορεί να μειώσει την απορρόφησή της.  Γι’ αυτό συνήθως πρέπει να λαμβάνεται με απόσταση τουλάχιστον τεσσάρων ωρών. Η American Thyroid Association δίνει την ίδια σύσταση για προϊόντα που περιέχουν σίδηρο.

Βιταμίνη Β12: όταν τα συμπτώματα δεν εξηγούνται μόνο από τον θυρεοειδή

Σε άτομα με Hashimoto μπορεί να συνυπάρχουν και άλλα αυτοάνοσα νοσήματα, μεταξύ αυτών και αυτοάνοση γαστρίτιδα, η οποία μπορεί να δυσκολεύει την απορρόφηση της βιταμίνης Β12.

Η έλλειψή της μπορεί να προκαλέσει κόπωση, μούδιασμα ή μυρμηγκιάσματα. Σε αυτή την περίπτωση, η ρύθμιση του θυρεοειδούς από μόνη της δεν θα διορθώσει το πρόβλημα.

Αν επιβεβαιωθεί χαμηλή Β12, ο γιατρός μπορεί να διερευνήσει αν οφείλεται σε ανεπαρκή πρόσληψη ή δυσαπορρόφηση και να αποφασίσει αν αρκεί συμπλήρωμα από το στόμα ή χρειάζονται ενέσεις.

Σελήνιο: ενδιαφέρον εύρημα, αλλά όχι για όλους

Το σελήνιο βοηθά τον οργανισμό να μετατρέπει μία από τις βασικές ορμόνες του θυρεοειδούς, την Τ4, στην πιο δραστική μορφή της, την Τ3, η οποία επηρεάζει πιο άμεσα τον μεταβολισμό. Παράλληλα, συμβάλλει στην προστασία των κυττάρων του θυρεοειδούς από βλάβες που προκαλεί το οξειδωτικό στρες.

Γι’ αυτό έχει μελετηθεί ιδιαίτερα στη θυρεοειδίτιδα Hashimoto. Σε μεγάλη τυχαιοποιημένη μελέτη με 412 ασθενείς, όσοι λάμβαναν 200 μικρογραμμάρια σεληνίου την ημέρα για 12 μήνες, παρουσίασαν μεγαλύτερη μείωση στα αντισώματα TPO. Δηλαδή στα αντισώματα που δείχνουν την αυτοάνοση επίθεση του οργανισμού στον θυρεοειδή, σε σύγκριση με όσους λάμβαναν placebo, δηλαδή εικονικό συμπλήρωμα χωρίς δραστική ουσία.

Ωστόσο, αυτή η μείωση των αντισωμάτων δεν μεταφράστηκε σε ουσιαστική βελτίωση της καθημερινής κατάστασης των ασθενών. Δεν παρατηρήθηκε μεγαλύτερη βελτίωση στην ποιότητα ζωής ούτε μειώθηκε η ανάγκη για λεβοθυροξίνη.

Η υπερβολική πρόσληψη σεληνίου, εξάλλου, μπορεί να έχει παρενέργειες, όπως τριχόπτωση και εύθραυστα νύχια.

Υποθυρεοειδισμός – Το βασικό μήνυμα: πρώτα έλεγχος, μετά συμπλήρωμα

Τα τέσσερα αυτά συμπληρώματα δεν αποτελούν «θεραπεία» για τον υποθυρεοειδισμό. Μπορούν όμως να έχουν θέση όταν υπάρχει τεκμηριωμένη έλλειψη ή συγκεκριμένος λόγος να χορηγηθούν.

Για τους περισσότερους ασθενείς, η βάση της αντιμετώπισης παραμένει η σωστή λήψη της λεβοθυροξίνης, η τακτική παρακολούθηση των θυρεοειδικών ορμονών και η διερεύνηση άλλων αιτιών όταν τα συμπτώματα επιμένουν.

Με απλά λόγια, το πιο χρήσιμο συμπλήρωμα δεν είναι εκείνο που «κάνει καλό στον θυρεοειδή» γενικά, αλλά εκείνο που διορθώνει μια πραγματική έλλειψη