ΚΡΗΤΗ
Η Κρήτη πρωτοπορεί στην ταυτοποίηση θυμάτων ναυαγίων και καταστροφών
Case study οι 17 σοροί νοτίως της Ιεράπετρας, ο άθλος της Ιατροδικαστικής Μονάδας του Πανεπιστημίου Κρήτης και οι αντιξοότητες
Της Ευαγγελίας Καρεκλάκη
Η υπόθεση των 17 σορών ανήλικων και νεαρών μεταναστών που είχαν εντοπιστεί στις αρχές Δεκεμβρίου μέσα σε ένα μικρό φουσκωτό, νοτίως της Ιεράπετρας, αποτέλεσε case study (μία από τις υποθέσεις που παρουσιάστηκαν αναλυτικά) στο πλαίσιο του τριήμερου εκπαιδευτικού προγράμματος που διοργάνωσε το Πανεπιστήμιο Κρήτης ως μέρος ενός μεγάλου πρότζεκτ που ήδη «τρέχει» και αφορά στις δράσεις του ευρωπαϊκού δικτύου συνεργασίας COST CA22106 – Migrant Disaster Victim Identification (MDVI) για τη διαδικασία ταυτοποίησης θυμάτων ναυαγίων και καταστροφών. Η Κρήτη εδραιώνεται πλέον ως σημείο αναφοράς σε πανευρωπαϊκό επίπεδο για τη διαδικασία ταυτοποίησης θυμάτων ναυαγίων και καταστροφών, μέσα από το έργο του Πανεπιστημίου Κρήτης και τη Μονάδα Ιατροδικαστικής του ΠαΓΝΗ.
Στο τριήμερο εκπαιδευτικό πρόγραμμα συμμετείχαν 45 εκπαιδευόμενοι από χώρες της Ευρώπης και φοιτητές του ΠΜΣ Forensic Medicine, Anthropology and Imaging, με στόχο να γνωρίσουν τις δυνατότητες της δικαστικής ανθρωπολογίας, της αξονικής τομογραφίας και των σύγχρονων ψηφιακών τεχνικών στην αναγνώριση και ταυτοποίηση θυμάτων.
Από την Κρήτη στο Τέξας: Διεθνής αναγνώριση για τη Μονάδα Ιατροδικαστικής Ιατρικής του Πανεπιστημίου Κρήτης
Στο Ηράκλειο βρέθηκε και η συντονίστρια της δράσης, η διακεκριμένη Βρετανίδα καθηγήτρια Ιατροδικαστικής Ανθρωπολογίας, Caroline Wilkinson, πρωτοπόρος στην ανακατασκευή προσώπων από κρανίο.
Η αναπληρώτρια Καθηγήτρια Ιατροδικαστικής του Πανεπιστημίου Κρήτης και διευθύντρια της Μονάδας κ. Έλενα Κρανιώτη μίλησε στο Cretalive.gr για τη φιλοσοφία του προγράμματος. «Το τριήμερο πρόγραμμα περιλαμβάνει θεωρία και πράξη, του πώς μπορεί δηλαδή κάποιος να χρησιμοποιήσει τη δικαστική ανθρωπολογία σε περιπτώσεις ναυαγίων και γενικότερα αναγνώρισης μεταναστών αλλά και πώς μπορεί να χρησιμοποιηθεί η αξονική τομογραφία, στην οποία εμείς πρωτοπορούμε στη χώρα μας, για να αντλήσεις έξτρα πληροφορίες για πιθανή ταυτοποίηση όταν αυτή δε γίνεται την στιγμή του συμβάντος. Να έχεις δηλαδή κάποια αρχεία αποθηκευμένα, τα οποία είναι «αθάνατα», έτσι ώστε εάν υπάρξουν πληροφορίες στο μέλλον να μπορούν αυτοί οι άνθρωποι να ταυτοποιηθούν».
Οι δύο πρώτες ημέρες επικεντρώθηκαν στην εκπαίδευση, ενώ η τρίτη αφιερώθηκε σε case studies, παρουσιάζοντας στοιχεία θανάτων μεταναστών από την Κρήτη, τα Δωδεκάνησα, τη Μυτιλήνη και επίσης από τα σύνορα του Τέξας με το Μεξικό καθώς το Πανεπιστήμιο Κρήτης συνεργάζεται με το Πανεπιστήμιο του Τέξας.
Η κ. Κρανιώτη υπογράμμισε ότι από την στιγμή που η Κρήτη έχει γίνει hotspot πρόσβασης από την Αφρική κυρίως για Ευρώπη, κατά συνέπεια αυξάνονται τα συμβάντα τόσο λόγω τυχαίων γεγονότων όσο και λόγω των δυσμενών καιρικών συνθηκών.
Το σοβαρότερο περιστατικό της τελευταίας 20ετίας
Kληθείσα να σχολιάσει τη διαχείριση των 17 σορών στη λέμβο που είχε εντοπιστεί ανήμερα του Αγίου Νικολάου, ανοιχτά της νήσου Χρυσής, η κ. Κρανιώτη περιέγραψε: «Εμείς παραλάβαμε 17 σώματα. Υπήρχαν πρακτικά προβλήματα αποθήκευσης, τα οποία τα λύσαμε σε συνεργασία με το Λιμενικό. Κάναμε το πρωτόκολλο μας που συμπεριελάμβανε αξονική τομογραφία όλων των σορών μέσα σε τρεις ώρες, με τη βοήθεια του τμήματος Ακτινολογίας και ενώ το ΠαΓΝΗ ήταν σε γενική εφημερία, σεβόμενοι το πρόγραμμα των ασθενών. Υπήρξε πολύ καλός συντονισμός με το αρμόδιο Τμήμα και στην συνέχεια εφαρμόσαμε το κλασσικό πρωτόκολλο: εξωτερική επισκόπηση, καταγραφή των ρούχων, νεκροτομές σε όλα τα σώματα. Ακολούθως ασχοληθήκαμε και με όλες τις επικοινωνίες με τη βοήθεια του Jan Bikker, ο οποίος ως ΜΚΟ ασχολείται πραγματικά αφιλοκερδώς με αυτή τη δουλειά, της συλλογής δηλαδή των προθανάτιων δεδομένων και τον συντονισμό μεταξύ αυτών των πληροφοριών, των δικών μας, της ενημέρωσης της προανακριτικής Αρχής που είναι το Λιμεναρχείο Ιεράπετρας εν προκειμένω, και τις αντίστοιχες Πρεσβείες, της Αιγύπτου σε αυτήν την περίπτωση, για την ταυτοποίηση».
Η περίπτωση των 17 σορών ήταν η δυσκολότερη που κλήθηκε να διαχειριστεί η Μονάδα Ιατροδικαστικής μέσα στην τελευταία 20ετία-η πιο δύσκολη μέχρι πρότινος ήταν το 2004 οπότε είχαν συμβάν με 11 σορούς-ενώ αποτέλεσε και ένα χρήσιμο crash test, το οποίο θα πρέπει να ληφθεί σοβαρά υπόψη από τους αρμοδίους καθώς ποτέ δεν ξέρεις τι θα γίνει την επόμενη φορά. Το περιστατικό ανέδειξε την αναγκαιότητα ύπαρξης σχεδίου για μαζικά ναυάγια, αλλά και την εξαιρετική δουλειά της ομάδας, υπό δύσκολες συνθήκες.
Ιεράπετρα: Σοκάρουν οι μαρτυρίες για την λέμβο-νεκροταφείο με τους μετανάστες
Θυμόμαστε όλοι ότι για τη μεταφορά των σορών προσφέρθηκε ένα γραφείο τελετών της Ιεράπετρας, ενώ για την αποθήκευση των σορών επιστρατεύτηκε φορτηγό ψυγείο κρεάτων. «Το μεγαλύτερο πρόβλημα που αντιμετωπίσαμε ήταν να συντονιστούν οι αρμόδιοι και να μας βοηθήσουν σε πρακτικά ζητήματα όπως το θέμα της προσωρινής αποθήκευσης των σορών. Θεωρούσαμε ότι θα υπήρχε κάποιο σχέδιο από την Πολιτική Προστασία που θα ενεργοποιηθεί τοπικά για το ποιος θα μεταφέρει τις σορούς, το πού θα αποθηκευτούν και γενικά πώς θα βοηθηθούμε για να κάνουμε το έργο μας, και δεν υπήρχε. Έπρεπε να βασιστούμε σε προσωπικές γνωριμίες. Οι αρμόδιοι φορείς μας είπαν “δεν είναι η δουλειά μας” και άφησαν τη διαδικασία στην προανακριτική Αρχή».
Παρά τις αντιξοότητες, κατάφεραν μέσα σε τρεις ημέρες-άθλος πραγματικά- να ταυτοποιήσουν τις 14 από τις 17 σορούς. Βάσει της αναγνώρισης πρόκειται για ανήλικους και νεαρούς Αιγύπτιους που επαναπατρίστηκαν στη χώρα τους με τη βοήθεια της Πρεσβείας τους.
Αν και αναμένονται τα αποτελέσματα των ιστολογικών εξετάσεων, ο θάνατος των 17 ήταν ένας συνδυασμός υποθερμίας και πνιγμού καθώς έχαναν τις αισθήσεις τους και στη βάρκα είχε περίπου 40 εκατοστά νερό. Όπως έχει γράψει το Cretalive.gr οι δύο νεαροί διασωθέντες συνταξίδευαν με 17 νεκρούς. Κάποιοι είχαν πεθάνει 20 ώρες πριν και άλλοι ελάχιστες ώρες πριν το λιμενικό εντοπίσει τη λέμβο του θανάτου.
*το Πανεπιστήμιο Κρήτης συμμετέχει στο ευρωπαϊκό πρόγραμμα COST CA22106 – Migrant Disaster Victim Identification (MDVI) με την κ. Έλενα Κρανιώτη, την κ. Δέσποινα Φλουρή και την κ. Sophia Mavroudas.
Διαβάστε περισσότερες ειδήσεις από την Κρήτη
