«Μεγάλη άνθηση σε όλη την Κρήτη με καινούργιους χώρους και καινούργια φεστιβάλ»

Με τρεις σονάτες για βιολί και πιάνο έρχονται στο Πολιτιστικό Συνεδριακό Κέντρο Ηρακλείου και στην Αίθουσα Συναυλιών δύο εξαιρετικοί μουσικοί σε μία βραδιά με τίτλο «Η τέχνη της σονάτας: από τον Ρομαντισμό στον μοντερνισμό».  Ο Φαίδωνας Μηλιάδης με βιολί και ο Θοδωρής Ιωσηφίδης με πιάνο θα ερμηνεύουν έργα που αποτελούν χαρακτηριστικά δείγματα της σονάτας από την εποχή του Μπαρόκ έως και σήμερα. Και οι δύο μιλούν στο Cretalive για τους συνθέτες και την προσέγγιση του καθενός, αλλά και για τον Πολιτισμό στην Κρήτη που γνωρίζει, όπως λένε χαρακτηριστικά, μεγάλη άνθιση και παράλληλα χρειάζεται την προσοχή και τη στήριξη της Πολιτείας.

«Η τέχνη της σονάτας: από τον Ρομαντισμό στον Μοντερνισμό». Τι ακριβώς θα ακούσουμε το βράδυ του Σαββάτου 7 Φεβρουαρίου, στις 21:00 στην Αίθουσα Συναυλιών;

Φαίδων Μηλιάδης: «Θα παίξουμε τρεις σονάτες για βιολί και πιάνο, από τρεις συνθέτες που δεν απείχαν και τόσο ούτε χρονικά ούτε γεωγραφικά, παρ’ όλα αυτά έγραψαν τόσο διαφορετική μουσική μεταξύ τους. Η δεύτερη σονάτα του Γερμανού Μπραμς και η σονάτα του Βέλγου Φρανκ είναι μνημειώδη έργα του ρεπερτορίου (γράφτηκαν την ίδια χρονιά!) και αντιπροσωπεύουν δύο ανόμοιες πτυχές του ρομαντισμού, με τον σεβασμό στη φόρμα και την πιο κλασική αρμονία του Μπραμς, απέναντι στη πιο αισθαντική και ευφάνταστη προσέγγιση του Φρανκ. Η σονάτα σε Ντο του πολυγραφότατου Χίντεμιτ είναι σχεδόν άγνωστη ακόμα και στους μουσικόφιλους, έχει όμως εξαιρετικό ενδιαφέρον για τις εκκεντρικές επιλογές στη φόρμα και την επεξεργασία ενός όχι ιδιαίτερα μελωδικού υλικού, που μας ανταμείβουν με ένα πυκνό και έξυπνο αφήγημα».

Image

Θοδωρής Ιωσηφίδης: «Θα ακούσουμε τρία χαρακτηριστικά δείγματα του είδους της σονάτας, που είναι από τις πιο αγαπητές μουσικές φόρμες από την εποχή του Μπαρόκ έως σήμερα. Η Σονάτα του Σεζάρ Φρανκ είναι ένα έργο μεγάλης κλίμακας, με ένα μεγάλο φάσμα διαθέσεων και συναισθημάτων, τα τέσσερα μέρη της λειτουργούν σαν τη μεγάλη αφήγηση μιας ιστορίας με πολλά επεισόδια. Είναι ένα θαυμάσιο δείγμα του ρομαντικού λυρισμού και του ρομαντικού πάθους. Το ίδιο γνήσια ρομαντική είναι και η Σονάτα του Γιοχάνες Μπραμς, η δεύτερη από τις τρεις που έγραψε για πιάνο και βιολί. Εδώ οι τόνοι είναι σε γενικές γραμμές χαμηλότεροι από τον Φρανκ, ο λυρισμός συνοδεύεται από μια θαυμαστή οικονομία και το αποτέλεσμα είναι πιο εσωστρεφές. Ο Χίντεμιτ αντιπροσωπεύει – και μας προσφέρει – μια «ανάποδη» ματιά στα πράγματα: πολύ πιο εγκεφαλικό γράψιμο, με αυστηρή δομή, αλλά και με χιούμορ και μια «παιχνιδιάρικη» διάθεση στο πρώτο και το δεύτερο μέρος του, κάτι που σίγουρα λείπει από τον βαθύ ρομαντισμό.»

Image

Γιατί επιλέξατε να ερμηνεύσετε έργα που έχουν μεταξύ τους αυτή την μεγάλη αντίθεση ανάμεσα στον Ρομαντισμό και τον Μοντερνισμό;

Φ.Μ. «Δεν είναι τόσο η αντίθεση που οδήγησε στην επιλογή των έργων, όσο η ανάδειξη της εξέλιξης από τη μία εποχή στην επόμενη. Ο Χίντεμιτ είναι ακόμα αρκετά νωρίς στον 20ο αιώνα για να μιλάμε για ατόφιο μοντερνισμό, τα σημάδια του ρομαντισμού είναι ακόμα έντονα στη γραφή του. Όμως και με τη σειρά των έργων στη συναυλία, θέλουμε να δείξουμε πώς αυτές οι εποχές μπορούν να συνυπάρξουν, και ότι δεν αλληλοαναιρούνται. Εν τέλει, στόχος μας  σε κάθε συναυλία είναι να επικοινωνήσουμε με το κοινό και να παρουσιάσουμε έργα που ψυχαγωγούν, εμπνέουν, προκαλούν, και (γιατί όχι;) απλώς μας αρέσουν.»

Θ. Ι. «Κάθε πρόγραμμα για συναυλία χτίζεται και μέσα από τις αντιθέσεις. Εδώ έχουμε δύο εμβληματικά ρομαντικά έργα, και ο Χίντεμιτ λειτουργεί ως μια διαφορετική «πινελιά» που μας απομακρύνει από τον συναισθηματισμό και την προσωπική έκφραση των άλλων δύο συνθετών. Τα προγράμματα των ρεσιτάλ είναι και λίγο σαν ένα γεύμα. Το κυρίως πιάτο χρειάζεται και ένα προεόρτιο ή ένα επιδόρπιο, που λειτουργεί και ως αντίβαρο. Η Σονάτα του Χίντεμιτ σε αυτή την περίπτωση είναι κάτι σαν αυτό που λέμε «μεταξύ τυριού και αχλαδιού».

Δε λείπουν όμως και οι υπόγειες συνδέσεις. Εξάλλου, ο Μοντερνισμός έχει κληρονομήσει πολλά στοιχεία του Ρομαντισμού, απλώς τα μεταχειρίζεται με μια διαφορετική γλώσσα.»

Πως βλέπετε την Κρήτη στο κομμάτι της παραγωγής Πολιτισμού. Τα καταφέρνει;

Φ.Μ. «Με μεγάλη χαρά βλέπω τα τελευταία χρόνια το Ηράκλειο και κατ’ επέκταση την υπόλοιπη Κρήτη να αποτελεί έναν πόλο έλξης καλλιτεχνικών δρώμενων, όλων των ειδών. Με τον Θοδωρή έχουμε ξαναέρθει πριν αρκετά χρόνια για συναυλία και το τοπίο σε επίπεδο οργάνωσης, παραγωγής και κοινού είναι σίγουρα πολύ καλύτερο σήμερα. Επειδή όμως θεσμοί όπως το Πολιτιστικό Συνεδριακό Κέντρο Ηρακλείου απαιτούν σταθερή, πολυετή αρωγή μέχρι να εδραιωθούν ως οι αναπόσπαστοι καλλιτεχνικοί πυλώνες της τοπικής κοινωνίας που τους αξίζει να είναι, ελπίζω να δείξει και η πολιτεία την απαραίτητη προσοχή ώστε να μπορεί το κοινό του Ηρακλείου να συνεχίσει να απολαμβάνει υψηλής καλλιτεχνικής αξίας συναυλίες και παραστάσεις στο μέλλον.»

Θ.Ι. «Λίγο άδικο να πούμε ότι «τα καταφέρνει» απλώς. Παρακολουθούμε με μεγάλη χαρά μια μεγάλη άνθηση σε όλη την Κρήτη, καινούργιους χώρους και καινούργια φεστιβάλ, καθώς πολλά υποσχόμενες συνεργασίες με άλλους φορείς. Είναι πολύ σημαντική η διαρκής καλλιτεχνική κίνηση εκτός Αθηνών, μια πολυπόθητη αποκέντρωση που δεν την χρειάζεται μόνο η περιφέρεια, αλλά και εμείς που ζούμε στην Αθήνα. Είναι μεγάλη μας χαρά, κάθε φορά που ερχόμαστε στην Κρήτη, και πάντα επιθυμία μας είναι να κερδίζουμε όλο και περισσότερους νέους ακροατές.»

Στοιχεία Συναυλίας

Το ρεπερτόριο για βιολί και πιάνο είναι τεράστιο, καθώς πρόκειται για δύο από τα πιο αγαπημένα όργανα συνθετών και μουσικόφιλων διαχρονικά.

Οι αμέτρητες σονάτες για αυτόν τον συνδυασμό οργάνων προσφέρουν ένα καλειδοσκόπιο από διαφορετικά στυλ και ηχοχρώματα. Το αποψινό πρόγραμμα εστιάζει στον Γιοχάνες Μπραμς και τον Σεζάρ Φρανκ, δύο κορυφαίους συνθέτες του ώριμου ρομαντισμού, ο οποίος χαρακτηρίζεται από συναισθηματικό πλούτο και δραματικές αντιθέσεις και εναλλαγές.

Ανάμεσα στα δύο κορυφαία δείγματα του ρομαντικού πάθους και ως μια πλήρης αντίθεση, θα ακουστεί η Σονάτα του Πάουλ Χίντεμιτ σε ντο μείζονα, ένα δείγμα τετράγωνης αρχιτεκτονικής του 20ού αιώνα που ταυτόχρονα εκφράζει μια σχεδόν παιδική αθωότητα μέσω της απλότητας και του χιούμορ του.

Συντελεστές

Βιολί: Φαίδων Μηλιάδης

Πιάνο: Θοδωρής Ιωσηφίδης