Απολυταρχία και λαϊκισμός απέναντι στην ευρωπαϊκή ενοποίηση

 Του Γιώργου Α. Ζερβάκη *

Σε ένα διεθνές περιβάλλον όπου κυριαρχούν οι λογικές ενός απειλητικού, απολυταρχικού αναθεωρητισμού που εισβάλει σε κυρίαρχα και ανεξάρτητα κράτη, αποτελεί αναγκαιότητα για την Ευρώπη να προωθεί την προάσπιση των εννοιών του σεβασμού της εδαφικής ακεραιότητας, του απαραβίαστου των συνόρων. Πολύ περισσότερο που στις σημερινές συνθήκες απαιτούνται νέοι ορισμοί για την επίτευξη ευρωπαϊκής πολιτικής ασφάλειας και άμυνας, για μια προωθημένη κατεύθυνση της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης.

Στις σημερινές πολιτικές, κοινωνικές και οικονομικές συνθήκες, ένα σημαντικό στοιχείο που αυξάνει το δημοκρατικό έλλειμμα, ενισχύοντας τις δημαγωγικές αναφορές και κατευθύνσεις, αποτελεί το γεγονός ότι ένας σημαντικός αριθμός Ευρωπαίων Πολιτών, δεν έχει την πληροφόρηση ως προς τον τρόπο λειτουργίας της ΕΕ, έχοντας την αντίληψη ότι πολλά από τα ζητήματα με τα οποία ασχολείται η ΕΕ, δεν παρουσιάζουν ενδιαφέρον για τις ευρωπαϊκές κοινωνίες. Το στοίχημα συνολικά λοιπόν για την ΕΕ είναι να διαμορφώσει μια νέα κοινωνική αποδοχή, να υπάρξουν πολιτικές προτάσεις, να αναπτυχθεί μια νέα συζήτηση σε υπερεθνικό, εθνικό, περιφερειακό επίπεδο, που θα εκφράζει την αναγκαιότητα για μεγάλες αλλαγές εντός της ΕΕ.

Στην ΕΕ σήμερα, έχοντας βιώσει την δημοσιονομική κρίση, την υγειονομική πανδημία, την επαναφορά του πολέμου στην Ευρώπη, συνέπεια της επιθετικότητας του Κρεμλίνου, χρειαζόμαστε μια συλλογική κινητοποίηση για μια νέα συμμετοχική συνέγερση εντός της Κοινότητας απέναντι στην δημαγωγία, στον λαϊκισμό και στο απεχθές τοξικό στοιχείο, που στην Ελλάδα βρήκε πρόσφορο έδαφος να αναπτυχθεί από έναν ασυνάρτητο επιθετικό και διχαστικό λόγο. Μια ακατάσχετη συγκρουσιακή λογική, που δεν θέλει την συνθετική αντίληψη, την συνεννόηση, την συλλογική διαμόρφωση και τον πραγματισμό. Απέναντι σε κάθε δημιουργικό προσανατολισμό προτάσσουν την διαμαρτυρία, διακατεχόμενη από τοξικότητα, ριζοσπαστικοποίηση, εθνικολαϊκισμό.

Το φαινόμενο της αποχής που παρουσιάζεται στις εθνικές και στις ευρωπαϊκές εκλογές, αποτυπώνει την σοβαρότητα του ζητήματος. Και ως φαινόμενο, μπορεί να το δούμε να μειώνεται, αρκεί δυναμικά κοινωνικά στρώματα, κυρίως νέων ανθρώπων, να εμπλακούν στο πολιτικό περιβάλλον. Και σαφώς οι νέοι τοποθετούνται υπέρ της δημοκρατίας και των θεσμών της ΕΕ, όμως επιζητούν σαφείς αλλαγές στα πλαίσια της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης. Στα εθνικά πολιτικά συστήματα όμως, το δημοκρατικό έλλειμμα αυξάνεται, ενώ υπάρχει ένα ποσοστό πέριξ του 20%, που προσεγγίζει μοντέλα αυταρχικής διακυβέρνησης, λαϊκιστικά και δημαγωγικά άκρα, που θεωρούν ότι αποτελούν λύση.

Η μείωση του δημοκρατικού ελλείμματος μπορεί να επιτευχθεί με την ΕΕ να κάνει πιο λειτουργική την παρουσία της, τόσο στο εσωτερικό της, όσο και στον κόσμο, να γίνει πιο κατανοητή στους Πολίτες της. Οι Ευρωπαίοι Πολίτες πρέπει να έρθουν πιο κοντά σε μια Ευρώπη που πρέπει να γίνει πειστική, ως μια Ένωση που δεν είναι απλά παραγωγός πολιτικού αθροίσματος των «27», αλλά κατευθύνεται προς την ενίσχυση της υπερεθνικής της ταυτότητας.

Η ΕΕ δεν έχει καταφέρει να μπορέσει να πείσει στον βαθμό που πρέπει για το συνολικό πλαίσιο της διαδικασίας ολοκλήρωσης της ενοποίησης, για αυτό ενισχύεται είναι επιτακτική ανάγκη  ως αίτημα, να διασυνδεθεί το σήμερα με τις πρώτες ημέρες της ενοποίησης. Η Κοινοτική Ευρώπη, οι θεσμοί της, τα κράτη-μέλη, τα πολιτικά συστήματα, οι πολιτικές δυνάμεις, η αυτοδιοίκηση, πρέπει να προσπαθήσουν πολύ για να επαναφέρουν το δημόσιο ενδιαφέρον για τις ευρωπαϊκές εξελίξεις. Κυρίως των νέων πολιτών, γιατί η ενίσχυση της δημοκρατίας είναι άμεσα συνδεδεμένη με την ευρωπαϊκή ενοποίηση.   

* Ο κ. Γιώργος Α. Ζερβάκης , είναι εκπρόσωπος των Ευρωπαίων Φεντεραλιστών Κρήτης. Το άρθρο έχει γραφεί για τον ιστότοπο Cretalive.gr.