Ιωάννης Πυργιωτάκης και Βαγγέλης Βαρδάκης

Η χαρά μας είναι μεγάλη, και δίκαιη νομίζω, κάθε φορά που μαθαίνουμε ότι ιδιαίτερες προσωπικότητες των γραμμάτων, της τέχνης και της κοινωνίας του τόπου μας, τιμώνται από σοβαρούς και με κύρος φορείς όχι μόνο της πατρίδας μας (η περίπτωση του Καθηγητή Κωστή Δεμέτζου από την Ευρωπαϊκή Ακαδημία Θετικών Επιστημών).

Ιδιαίτερη χαρά μας δίνει η περίπτωση εκείνων για τους οποίους έχει προηγηθεί τιμητική βράβευση από την Ιστορική Λαογραφική Εταιρεία Νομού Λασιθίου και το περιοδικό «Αμάλθεια».

Όπως είναι γνωστό η Ιστορική Λαογραφική Εταιρεία Νομού Λασιθίου από το 2015 έχει καθιερώσει βραβεία «Τιμής και ευγνωμοσύνης» για προσωπικότητες και φορείς που με το έργο τους στους τομείς κυρίως των γραμμάτων, της τέχνης και της κοινωνικής προσφοράς τιμούν το νομό μας.

Στο πλαίσιο αυτό έχουν τιμηθεί (ενδεικτικά αναφέρουμε) ο αείμνηστος Κωστής Δαβάρας, ο Νίκος Πετράκης, ο Κωστής Δεμέτζος, ο Γιάννης Βάρδας, ο Ευάγγελος Παχυγιαννάκης, ο Γιώργος Γαλανάκης, ο Χριστόφορος Χαραλαμπάκης, ο Μιχάλης Κασσωτάκης, ο Παναγιώτης Σπανός, ο Γιάννης Πυργιωτάκης, ο Βαγγέλης Βαρδάκης και άλλοι.

Έτσι δεν μας ξάφνιασε καθόλου η βράβευση από την Αρχιεπισκοπή της Εκκλησίας της Κρήτης του ομ. Καθηγητή και πρώην Αντιπρύτανη του Πανεπιστημίου Κρήτης Γιάννη Πυργιωτάκη και του δεξιοτέχνη του βιολιού Βαγγέλη Βαρδάκη από το Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών.

Σύμπτωση που λίγες μέρες πριν ο Ιωάννης Πυργιωτάκης μας έκανε την τιμή να προλογίσει το υπό έκδοση βιβλίο μας αφιέρωμα στον Γιάννη Βάρδα, για τον οποίο επίσης μιλάει και ο Βαγγέλης Βαρδάκης.

Στο τεύχος του 2025 της «Αμάλθειας» ο κ. Πυργιωτάκης μας είχε παραχωρήσει μια ωραία συνέντευξη στην οποία μεταξύ άλλων είχε πει:

«Σχετικά με τα πρότυπα της ζωής μου, αγαπητέ κ. Σταμέλο, παρακαλώ μη θεωρηθεί ότι κουβαλάω μαζί  μου μια σειρά διανοουμένων και καθηγητών ως υψηλά πρότυπα. Ήμουν ένα παιδί των αγρών. Ξεκίνησα από δάσκαλος και όλα τα άλλα πήραν το δρόμο τους, χωρίς να καταλάβω κι εγώ πώς. Εγώ απλώς μελετούσα. Μελετούσα μεθοδικά και πολύ. Αυτό κάνω μέχρι αυτή τη στιγμή. Έτσι όπως δούλευε η μάνα μας νυχθημερόν για μας, δούλευα κι εγώ αργότερα για τον εαυτό μου και την κοινωνία.

Όσον αφορά το τι καταξιώνει τον άνθρωπο, νομίζω ότι είναι η εντιμότητα και η Ανθρωπιά, η δουλειά και η σύνεση!  Αυτά τα τόσο αυτονόητα, που υπερ-πλεόναζαν στην αγροτικές μορφές ζωής,   δυστυχώς γίνονται όλο και πιο σπάνια και πιο δυσεύρετα στις σύγχρονες κοινωνίες. Η δολιότητα και οι ανέντιμοι ελιγμοί, παράγουν μόνο  προσωρινά αποτελέσματα!»

Ο Βαγγέλης Βαρδάκης σήμερα είναι ένας από τους κορυφαίους βιολιστές (βιολάτορες) γέννημα-θρέμμα της Ιεράπετρας. Είναι πτυχιούχος Ηλεκτρολόγος Μηχανικός του Πολυτεχνείου και εργάζεται ως υπάλληλος στην Τεχνική Υπηρεσία του Δήμου Ιεράπετρας.

«Είχα την τιμή», όπως μου είχε πει στη συνέντευξη που μου είχε παραχωρήσει (Αμάλθεια 2016), «να ζήσω από κοντά τους μεγάλους παραδοσιακούς βιολάτορες Παντελή Μπαριταντωνάκη, Γιάννη Παπαχατζάκη και Κώστα Παπαδάκη ή Ναύτη και να κερδίσω την εκτίμησή τους».

Στη συνέντευξη αυτή τον είχα ρωτήσει για το τι θεωρεί καθοριστικό γι’ αυτά που κάνουμε, γι’ αυτά που επιλέγουμε να κάνουμε στη ζωή μας; Ποιος παίζει τον πιο σημαντικό ρόλο κατά τη γνώμη του. Η απάντησή του ήταν «η θέληση και η επίμονη προσπάθεια για να πετύχεις αυτό που σου αρέσει, αλλά εξίσου σημαντικό στην καλλιτεχνία είναι να έχεις την αίσθηση του ωραίου. Αυτό σε κατευθύνει και διαμορφώνει την καλλιτεχνική σου προσωπικότητα».

Σχετικά με την παραδοσιακή κρητική μουσική μου είχε πει μεταξύ άλλων πως «…Η Κρήτη πάντα ήταν πολυπολιτισμική. Ενδιαφέροντα μουσικά στοιχεία από ανατολή και δύση επηρέασαν τη μουσική της και έτσι διαμορφώθηκε η παραδοσιακή κρητική μουσική που γνωρίζουμε σήμερα. Αυτή η διαδικασία πραγματοποιούνταν με αργά βήματα και οι καινοτομίες που εμφανίζονταν τελικά καθιερώνονταν ή απορρίπτονταν από τους μερακλήδες. Σήμερα δυστυχώς η εισβολή ξένων στοιχείων γίνεται βίαια και σε τέτοια κλίμακα που το ντόπιο λαϊκό αισθητήριο δεν προλαβαίνει να αντιδράσει. Έτσι ακούμε σήμερα κρητικά υποτίθεται τραγούδια που περισσότερο μοιάζουν ανατολίτικα. Ο λαϊκός μουσικός κατά τη γνώμη μου, πρέπει να μπορεί να παίζει όλα τα είδη της παραδοσιακής μουσικής που του κινούν το ενδιαφέρον, αλλά όταν τα αποδίδει πρέπει να σέβεται το ιδιαίτερο ηχόχρωμα τους, χωρίς να τα αλλοιώνει μπερδεύοντας τα με άλλες μουσικές. Μόνο έτσι μπορούν να δημιουργηθούν νέα ακούσματα που βασίζονται σε παλιά αυθεντικά. Η δημιουργία νέων μελωδιών είναι κάτι απαραίτητο για τη συνέχιση μια ζωντανής παραδοσιακής μουσικής, αλλά πρέπει να γίνεται σωστά με γνώση και σεβασμό για το παρελθόν ενός τόπου».

Προσωπικά επιθυμώ και με το σημείωμα αυτό να ευχαριστήσω τους δυο αγαπητούς μου φίλους και να τους συγχαρώ θερμά για τις νέες τους διακρίσεις που τιμούν εμμέσως και τις δικές μας επιλογές στην Ιστορική Λαογραφική Εταιρεία Νομού Λασιθίου και το περιοδικό «Αμάλθεια». Τους ευχαριστώ προσωπικά και τους ευχαριστούμε ως Εταιρεία, τους ευχόμαστε δε, κάθε καλό.