Βουλή: Ξεκίνησε η συζήτηση για τον πρωτογενή τομέα- Αναγκαία η διαμόρφωση εθνικής στρατηγικής

Ξεκίνησαν οι ακροάσεις φορέων για την αποτύπωση της υφιστάμενης κατάστασης στον πρωτογενή τομέα της χώρας, στην διακομματική κοινοβουλευτική επιτροπή που συστήθηκε για «τη μελέτη των προβλημάτων και την επεξεργασία προτάσεων για την ενίσχυσή του, στη βάση των σύγχρονων προκλήσεων και των διεθνών εξελίξεων».

Την ανάγκη ύπαρξης μιας εθνικής στρατηγικής για τον πρωτογενή τομέα, μακριά από πολιτικές αντιπαραθέσεις, υπήρξε η κοινή συνισταμένη των εισηγήσεων όλων των εκπρόσωποι των φορέων που κλήθηκαν σε ακρόαση. Κοινή διαπίστωση ήταν η ανάγκη ενίσχυσης και η αύξηση του συνεργατισμού για την ελληνική γεωργία και κτηνοτροφία, για να αντιμετωπιστούν τα μεγάλα προβλήματα του πρωτογενή μας τομέα

Ο πρόεδρος του Γεωτεχνικού Επιμελητηρίου Ελλάδας (ΓΕΩΤ.Ε.Ε.) Μενέλαος Γαρδικιώτης, τόνισε πως την πρωτοβουλία αυτή την «θέλαμε εδώ και πάρα πολλά χρόνια γιατί πιστεύουμε ως επιστημονικός κλάδος ότι τα περισσότερα ζητήματα που έχει η ελληνική γεωργία ενώνουν τον πολιτικό κόσμο και θα πρέπει να έχουμε μια ενιαία αντιμετώπισή τους μέσα από μια μακροπρόθεσμη στρατηγική, που δεν αλλάζει από την εναλλαγή των κυβερνήσεων». Θέλουμε, είπε ο πρόεδρος του ΓΕΩΤΕ «πολιτικές που να ξεπερνάνε τις θητείες του κάθε υπουργού, πολιτικές διαχρονικές» καθώς διαχρονικά είναι και τα προβλήματα: Το κόστος παραγωγής, οι χαμηλές τιμές διάθεσης των προϊόντων καθώς δεν έχουμε ισχυρά brand name στα προϊόντα μας.  
 
Στα συγκριτικά πλεονεκτήματα της γεωργίας μας, ο κ. Γαρδικιώτης ανέδειξε την θρεπτική αξία, την ποιότητα αλλά και την ποικιλομορφία των τροφίμων, που έχει την ικανότητα η χώρα μας να παράγει. Και αυτός ο πλούτος παλαιών καλών ποικιλιών, θα πρέπει να αξιοποιηθεί. Να σταματήσουμε να είμαστε ετεροεξαρτώμενοι στην σποροπαραγωγή και να αποκτήσουμε εθνική στρατηγική. 

Σχετικά με τα προβλήματα της κλιματικής κρίσης και αλλαγής, ο κ. Γαρδικιώτης, σημείωσε ότι το ΓΕΩΤΕΕ, από το 2017 έχει πρόταση που δίνεται σε όλους τους υπουργούς για την δημιουργία μιας επιτροπής ειδικών. Απαιτείται, είπε «αναδιάρθρωση και αλλαγές καλλιεργειών» και πρόσθεσε ότι για να γίνει αυτό «χρειάζεται να υπάρξει και μια γενναιότητα από την πλευρά των παραγωγών, αλλά και μελέτη για το τι θα είναι το άλλο που θα πρέπει να καλλιεργηθεί» άρα «χρειαζόμαστε μια οριζόντια πολιτική, με τομές και ειλικρίνεια που δεν θα προτάσσει το πολιτικό κόστος από την βιωσιμότητα». 

Για την κτηνοτροφία, ο πρόεδρος του ΓΕΩΤΕΕ είπε ότι εάν και ο στόχος ήταν να έχουμε 50 - 50% κτηνοτροφία με την φυτική γεωργία, η ψαλίδα όλο και μεγαλώνει αντί να κλείνει σε βάρος της κτηνοτροφίας. Αναφερόμενος στο εθνικό προϊόν της φέτας και την προστασία της, επισήμανε ότι «σήμερα η χώρα μας δεν έχει Τράπεζα Γενετικού Υλικού Παραγωγικών Ζώων - σε αντίθεση με την πρόβλεψη που υπάρχει για τα οικόσιτα και τα ζώα συντροφιάς- κάτι που αντιβαίνει στην πρώτη πρόταση για το ΠΟΠ φέτας που μιλάει για την παραγωγή της από ελληνικές φυλές ζώων». Όπως αναρωτήθηκε, «αύριο, που θα τελειώσει το πρόβλημα της ευλογιάς, με τι ζώα θα αντισταθούν; Μήπως υποδαυλίζουμε το εθνικό μας προϊόν εάν δεν βάλουμε μια προτεραιότητα;».  
 
Για τις ελλείψεις στελέχωσης του ΓΕΩΤΕΕ, είπε ότι «εάν υπάρχει η πολιτική βούληση ανάδειξης του πρωτογενή μας τομέα, αυτό είναι κάτι που θα πρέπει να αντιμετωπιστεί». Σχετικά με τους υδάτινους πόρους, σημείωσε ότι «σύμφωνα με μελέτες, τα δίκτυα της Κεντρικής Μακεδονίας αγγίζουν το 60% σε απώλειες, ενώ τα δίκτυα της Δυτικής Μακεδονίας το 40%, είναι δίκτυα από το 1960 που θα πρέπει να αλλάξουν. Τα έργα αυτά θα έπρεπε να είχαν ενταχθεί στο Ταμείο Ανάκαμψης και ενδεχομένως να είχαμε και μια μόχλευση από ιδιωτικά κεφάλαια με την εξοικονόμηση μέσω της ενέργειας». Ο κ. Γραδικιώτης παρατήρησε, πως «ως Πολιτεία έχουμε αποτύχει με τα μεγάλα φράγματα που κατά μέσο όρο μας έχει πάρει 25 έως 27χρόνια να τα κατασκευάσουμε» και πρότεινε «μικρά φράγματα, με ισχυρές παρεμβάσεις, που να γίνονται συντεταγμένα».  

Απαντώντας σε ερωτήσεις βουλευτών ο πρόεδρος της ΓΕΩΤΕΕ απάντησε ότι το Εθνικό Συμβούλιο Αγροτικής Πολιτικής είναι κάτι που θα πρέπει να υπάρξει γιατί έτσι θα έχουμε διαχρονικότητα έξω από κυβερνητικούς ή υπουργικούς κύκλους. Για την δημιουργία ισχυρών brand name προϊόντων, είπε ότι χρειαζόμαστε να προβάλλουμε την παραγωγή, όχι μίας μόνο ποικιλίας στην λογική ενός ΠΟΠ, αλλά όλης της παραγωγής του είδους. Οι στρατηγικές εξωστρέφειας δεν είναι μόνο το να πάμε σε μια έκθεση στο εξωτερικό, αλλά η ύπαρξη ολοκληρωμένων πολιτικών μάρκετινγκ προώθησης προϊόντων, «ώστε το προϊόν να μπει στο στόμα τους». Σχετικά με την εκπαίδευση και κατάρτιση είπε ότι θα πρέπει να είμαστε ρεαλιστές, όχι με φαραωνικά σχέδια ότι μπορεί να την λάβουν όλοι, αλλά ο στόχος μας θα πρέπει να είναι οι νεότεροι. Χρειαζόμαστε στοχευμένες παρεμβάσεις και νέα συνεταιριστική φιλοσοφία. Για την μεταβίβαση του ΟΠΕΚΕΠΕ στην ΑΑΔΕ, ανέφερε ότι το ΓΕΩΤΕΕ ήταν το μόνο μέλος στο ΔΣ του Οργανισμού που καταψήφισε. Για την ευλογιά, είπε πως το ΓΕΩΤΕΕ, όσα ακολούθησαν τα είχε προβλέψει από τον Φεβρουάριο του 2025 στην έκθεση «ΖΩΟ ΤΕΧΝΙΚΑ». 

Για το εμβόλιο της ευλογίας είπε ότι «ξεκάθαρα είχαμε σημειώσει πως υπήρχε ένα σημείο, όπου η θανάτωση των ζώων είναι χειρότερη από το να πάμε στο εμβόλιο». Μιλώντας για το ίδιο θέμα, επεσήμανε πως στην επιστολή που έστειλε ο ευρωπαίος επίτροπος, υπάρχει μια φράση κλειδί που λέει πως «θα έχουμε περιορισμούς στα γαλακτοκομικά προϊόντα (εάν γίνει εμβολιασμός) μέχρι να αποδείξετε ότι ο ιός δεν κυκλοφορεί». Και αυτό είναι το σημαντικό - υπογράμμισε ο κ. Γαρδικιώτης, γιατί δεν έχουμε την δυνατότητα ελέγχων (σ.σ. για την εξαφάνιση του ιού) και αυτό είναι που φοβόμαστε. Η νέα ΚΑΠ είπε «δεν έχει πιά κοινωνική διάσταση όπως οι προηγούμενες και αυτό είναι μια διάσταση που θα πρέπει να την αντιληφθούμε, ότι ο αγρότης αντιμετωπίζεται ως επιχειρηματίας». Έθεσε ως μεγαλύτερο πρόβλημα τον μικρό κλήρο, για την αναδιάρθρωση είπε πως χρειάζεται σοβαρή και τοπική μελέτη, με όλες τις διαστάσεις να συνυπολογιστούν. Από τις αποζημιώσεις του ΕΛΓΑ αδικούνται οι κτηνοτρόφοι σε σχέση με τους φυτικούς παραγωγούς.

Ο πρόεδρος της Εθνικής Ένωσης Αγροτικών Συνεταιρισμών (ΕΘ.Ε.Α.Σ.), Παύλος Σατολιάς, υποστήριξε την ανάγκη ύπαρξης μιας εθνικής στρατηγικής για τον πρωτογενή τομέα, λέγοντας προς τα κόμματα ότι «υπάρχουν πολλά άλλα σημεία για πολιτική αντιπαράθεση, εδώ όμως για το θέμα του πρωτογενή τομέα θα πρέπει να υπάρξει ένας διάλογος που θα καταλήξει σε ένα εθνικό σχέδιο». Ο κ. Σατολιάς επισήμανε ότι η ΕΘΕΑΣ έχει πραγματοποιήσει μια μελέτη εδώ και χρόνια που είναι επίκαιρη ακόμα. Πρότεινε στο Συμβούλιο Αγροτικής Πολιτικής του υπουργείου Ανάπτυξης και Τροφίμων που υπάρχει, να πλαισιωθεί με φορείς και με επιστήμονες. Το ΥΠΑΑΤ να μετατραπεί σ' ένα δυναμικό υπουργείο, με νέους ανθρώπους που έχουν όρεξη να δουλέψουν και με επιστήμονες με μεταπτυχιακά. Ανέπτυξε 14 προτάσεις της ΕΘΕΑΣ ως βάση διαλόγου: Αγροτικό εισόδημα - κόστος παραγωγής - ΑΠΕ. Το κόστος των φυτοφαρμάκων-λιπασμάτων. Αύξηση του ποσοστού του συνεργατισμού με κίνητρα. Ο ΟΠΕΚΕΠΕ να βρεθεί τρόπος να επιστρέψει στο ΥΠΑΑΤ με νέα δομή. Τα χρήματα των επιδοτήσεων να πηγαίνουν σε πραγματικούς παραγωγούς και να μην δίνονται με τρόπο που καταλήγουν να είναι «βαρέλι χωρίς πάτο» και για αυτό θα πρέπει να συνδεθούν με επενδύσεις. Οι αποζημιώσεις της κλιματικής κρίσης δεν αφορούν μόνο τους παραγωγούς αλλά όλο το πλέγμα της οικονομίας γύρω από τον πρωτογενή τομέα, και εκεί που θα πρέπει να δοθεί η έμφαση είναι στα μέσα πρόληψης. Ο ΕΛΓΑ θα πρέπει να αλλάξει μοντέλο, όπως και να ζητηθεί από την ΕΕ να τον στηρίξει, γιατί αλλιώς δεν μπορεί να σταθεί. Για την ενίσχυση της κτηνοτροφίας μας, είπε ότι χρειάζεται να την δούμε ως κοινωνικό ιστό. 

Ο κ. Σατολιάς είπε ότι οι εξαγωγές της φέτας έχουν φτάσει στο 1 δισ. ευρώ, έχουμε υπερβεί τους 90.000 τόνους και κάθε χρόνο σταθερά αυξάνονται 7 με 9% σε ποσότητα και αυτό δεν έχει φρένο, αλλά για να πάμε ακόμα ψηλότερα θα πρέπει να μην παίζουμε, όπως με την αντιμετώπιση της ευλογιάς και να στηριχθεί η κτηνοτροφία με κεφάλαια. Σημαντικές, επίσης παράμετροι, είπε ο κ. Σατολιάς είναι η γενετική βελτίωση, οι φορολογικές αλλαγές, ειδικά για τους αγροτικούς συνεταιρισμούς, οι πολιτικές για τα αγροτικά δάνεια, για τα επενδυτικά προγράμματα, με πόρους από το Ταμείο Ανάκαμψης, η πάταξη της γραφειοκρατίας. Για τις ελλείψεις αγροτικού δυναμικού χρειάζονται επιδόματα προς την εργασία και όχι για την ανεργία, μέτρα λουκέτου και όχι προστίμων στις παραγωγικές μονάδες που ελληνοποιούν, εισαγωγή τεχνολογιών, ουσιαστική εκπαίδευση και κατάρτιση των αγροτών και φυσικά έργα για υδάτινους πόρους.  

Απαντώντας στα ερωτήματα που του έθεσαν οι βουλευτές, είπε ότι το μοντέλο των εξαγωγών είναι κάτι που μπορεί να βρεθεί, υπάρχουν χρηματοδοτικά εργαλεία που τα προωθεί και η ΕΕ, αλλά το σημαντικό είναι να υπάρχει ένα εθνικό σχέδιο θεσμοθετημένο που θα ακολουθείται. Ζήτησε φορολογικά αντικίνητρα σε όσους δεν ενοικιάζουν εκτάσεις που κατέχουν σε παραγωγούς και τις αφήνουν ανεκμετάλλευτες. Μείωση συμβολαιογραφικών εξόδων σε μεταβιβάσεις και δωρεές αγροτικών εκτάσεων. Ουσιαστική εκπαίδευση με αντίληψη ότι παράγουμε τρόφιμα. 

Συμφώνησε ότι έχουμε πολύ υψηλό κόστος δανεισμού για τον αγρότη. Για τη νέα ΚΑΠ είπε ότι τα χρήματα θα πρέπει να πάνε στους κατά κύριο αγρότες, να καθιερωθεί ο ενεργός αγρότης, η γυναίκα αγρότισσα αλλά και ο συνταξιούχος αγρότης, ώστε να λαμβάνει ένα μικρό εφάπαξ. Ο κ. Σατολιάς τόνισε ότι ο συνεργατισμός είναι η βάση και η λύση για όλα τα προβλήματα, σημειώνοντας ότι τα κίνητρα που δόθηκαν νομοθετικά, κατέληξε να τα παίρνουν όλοι - και οι μεγάλοι παραγωγοί που αλλάζουν καθημερινά τα συμβόλαια για να λαμβάνουν τα κίνητρα.

Ο πρόεδρος του Συνδέσμου Ελληνικής Κτηνοτροφίας, Δημήτριος Μόσχος, ανέφερε ότι «το μεγάλο πρόβλημα που θα αντιμετωπίσουμε την επόμενη πενταετία και δεκαετία είναι η γήρανση του αγροτικού και κυρίως του κτηνοτροφικού πληθυσμού» και εκτίμησε ότι «τα επόμενα δέκα χρόνια θα έχει βγει σε σύνταξη, πάνω από το 45 με 50% των κτηνοτρόφων μας». Επισήμανε ότι «ούτε το 10% των θέσεων για τους νέους αγρότες δεν καλύφθηκαν από αιτήματα» και αυτό οφείλεται στην κατάσταση που επικρατεί στην ύπαιθρο. Η εξέταση της ανάπτυξης του πρωτογενή τομέα, είπε ο κ. Μόσχος, θα πρέπει να γίνει σε περιφερειακό επίπεδο, γιατί έχουμε πολλά και διαφορετικά δεδομένα. 

Έθεσε το θέμα ελλείψεων σε τεχνικό και επιστημονικό υποστηρικτικό δυναμικό του παραγωγού. Το βασικότερο θέμα του σχεδιασμού της κτηνοτροφίας είπε, δεν αφορά τις φυλές των ζώων - όπως ειπώθηκε - αλλά των θεμάτων που έχουν να κάνουν με βόσκηση. Μια εθνική στρατηγική, υποστήριξε ο πρόεδρος του Συνδέσμου, απαιτεί να δούμε πρώτα την κατεύθυνση που θέλουμε να έχει. Τα σχέδια που γίνονται από το υπουργείο σχετικά με τις κτηνοτροφικές μονάδες και των τρόπων εργασιών, θα πρέπει να δούμε εάν μπορούν να υλοποιηθούν από τους κτηνοτρόφους του πεδίου στην πράξη. Δεν ξέρουμε είπε πόσα ζώα και τι παραγωγή έχουμε, κάτι που είναι η βάση για να γίνει ένας σχεδιασμός. Αναρωτήθηκε πώς μπορεί στα στοιχεία του ΕΛΓΟ, να καταγράφονται στο κλείσιμο της χρονιάς, αυξήσεις παραπάνω από 2.000 τόνους στο αιγο-πρόβειο γάλα, όταν είχαμε 410.000 θανατωμένα ζώα από την ευλογιά και άλλες 42.000 από τον καταρροϊκό πυρετό. Ο νόμος για τις ελληνοποιήσεις, δεν έχει αντιμετωπίσει τίποτα, είπε ο κ. Μόσχος. 
 
Σχετικά με την ΚΑΠ και τις προβλέψεις της, ο κ. Μόσχος είπε ότι «εμείς, αντί να επιδοτούμε τη μάνα για να έχουμε ελληνικό μοσχάρι, επιδοτούμε σήμερα τα εισαγόμενα ζωντανά μοσχάρια που έρχονται και εκτρέφονται για πέντε μήνες και μετά εμφανίζονται ως ελληνικά». Η επιδότηση «δεν θα πρέπει να δίνεται στο προϊόν αλλά στην παραγωγή» είπε και τόνισε ότι «το στοίχημα στην κτηνοτροφία είναι να κρατηθούν οι κτηνοτρόφοι στην παραγωγική διαδικασία, αυτό θα είναι επίτευγμα».  

Απαντώντας σε ερωτήσεις βουλευτών, είπε ότι πάγιο αίτημά μας είναι η επιδότηση που θα πρέπει να πάει στην παραγωγή. Το αγροτικό και κτηνοτροφικό επάγγελμα θα πρέπει να διαχωρισθούν και να κατοχυρωθούν νομοθετικά. Το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ το έχουμε καταγγείλει ως Σύνδεσμος από το 2020: το ένα του σκέλος αφορά την κατανομή του εθνικού αποθέματος και το άλλο είναι οι αιτήσεις, που την μια χρονιά δηλωνόντουσαν εκτάσεις, πότε ως βοσκοτόπια και πότε ως ελιές. «Ήταν ένα κουμπάκι πάνω στις αιτήσεις, αλλά δεν ακουστήκαμε και φτάσαμε εδώ που φτάσαμε». Για την ευλογιά, ο κ. Μόσχος είπε πως «εάν θέλουμε να μιλάμε με αλήθειες ο περιορισμός των κρουσμάτων της ευλογιάς οφείλεται στις καιρικές συνθήκες και ο παράνομος εμβολιασμός που κάνουν οι κτηνοτρόφοι». Εμείς, είπε «είμαστε υπέρ του εμβολιασμού, το έχουμε δηλώσει». Δήλωσε απαισιόδοξός ότι θα υπάρξουν διαχειριστικά σχέδια λόγω ΑΠΕ. Ζήτησε επιδοτούμενους εργαζόμενους αφού οι κτηνοτροφικές μονάδες θεωρούνται επιχειρηματίες, όπως υπάρχει σε άλλους κλάδους. Η εκτατική κτηνοτροφία, είπε, απαιτεί να έχεις προσωπικό. Επισήμανε ότι ο παχυντής λαμβάνει διπλάσιες επιδοτήσεις από τον κτηνοτρόφο παραγωγό με ελληνικές μάνες. Επίσης, έθεσε θέμα με την αγροτική συμβουλευτική.

Ο πρόεδρος του Συνδέσμου Αγροτικών Συνεταιριστικών Οργανώσεων και Επιχειρήσεων Ελλάδος (Σ.Α.Σ.Ο.Ε.Ε.) Γεώργιος Κατσούλης από την δική του πλευρά είπε ότι η ΣΑΣΟΕΕ έχει άμεση εικόνα των ευρωπαϊκών εξελίξεων και διαπραγματεύσεων που επηρεάζουν το μέλλον της ελληνικής γεωργίας. Η συζήτηση για τον πρωτογενή τομέα, τόνισε «δεν μπορεί να είναι αποσπασματική, καθώς είμαστε σε μια περίοδο ταυτόχρονων και πολλαπλών μεταβάσεων». Κάλεσε, ο πρωτογενής τομέας να μην προσεγγίζεται ως ένας μηχανισμός απορρόφησης επιδοτήσεων και ενισχύσεων, αλλά ως μια παραγωγή προϊόντων παραγωγικής στρατηγικής, κοινωνικής συνοχής και εθνικής ασφάλειας τροφίμων. Ο κ. Κατσούλης παρατήρησε ότι η ελληνική γεωργία συμμετέχει στο 4% του ΑΕΠ, ποσοστό πολύ υψηλό και υψηλότερο του ευρωπαϊκού μέσου όρου, ενώ η ευρύτερη διατροφική αλυσίδα υπερβαίνει το 10% της συνολικής προστιθέμενης αξίας και είναι ο βασικός αναπτυξιακός κορμός σε ορισμένες περιφέρειες της χώρας.  
 
Αναφορικά με τις πιέσεις που δέχεται ο τομέας, ο κ. Κατσούλης είπε ότι κυρίως «είναι διαρθρωτικές» καθώς το κόστος παραγωγής παραμένει υψηλό, η κλιματική μεταβλητότητα αυξάνει τον κίνδυνο, η ηλικιακή γήρανση περιορίζει την ανανέωση και οι αθέμιτες εμπορικές πρακτικές και οι ελληνοποιήσεις υπονομεύουν το εισόδημα και την αξιοπιστία της αγοράς. Ο πρόεδρος της ΣΑΣΟΕΕ είπε ότι το πρώτο και κεντρικό θέμα «σε αυτό το περιβάλλον, είναι το ζήτημα της θεσμικής αξιοπιστίας» των αποδόσεων των επιδοτήσεων και ενισχύσεων - και πρότεινε: Θεσμική ενίσχυση της ανεξαρτησίας και της διοικητικής επάρκειας ενός αυτόνομου ΟΠΕΚΕΠΕ, με πλήρη ψηφιακή διαλειτουργικότητα και με σαφές πλαίσιο πιστοποίησης και ελέγχου των δομών υποστήριξης του παραγωγού. Αυτό είπε «δεν είναι μια τεχνική λεπτομέρεια, αλλά ζήτημα κρατικής αξιοπιστίας και διασφάλισης της εμπιστοσύνης στον μηχανισμό των ενισχύσεων». Παράλληλα, ο κ. Κατσούλης πρότεινε την ριζική αναβάθμιση του ΕΛΓΑ σε έναν σύγχρονο οργανισμό ασφάλισης, αναβαθμισμένο, βιώσιμο, με νέο Κανονισμό, ψηφιακά εργαλεία και με γρήγορες εκτιμήσεις και έμφαση στην πρόληψη με δυνατότητες συμπληρωματικών ασφαλιστικών σχημάτων. Οι αποζημιώσεις να μην καθυστερούν, αλλά να είναι άμεσες, ώστε να γίνονται πραγματικό εργαλείο σταθερότητας και ανθεκτικότητας της παραγωγής. Ο πρόεδρος της ΣΑΣΟΕΕ έδωσε έμφαση στην οργάνωση της παραγωγής σε επίπεδο παραγωγών και συνεταιρισμών, γιατί ο κατακερματισμός και οι αυτονομίες έχουν αρνητικές επιπτώσεις στο να επιτευχθούν οικονομίες κλίμακας, δεν ενισχύουν την διαπραγματευτική ισχύ, δεν βοηθούν στην επίτευξη της εξωστρέφειας και την δημιουργία υπεραξίας. Γι΄αυτό ζήτησε κίνητρα ένταξης σε συλλογικά σχήματα, υποχρεωτική εκπαίδευση συνεταιριστικών στελεχών, στήριξη μέσω θερμοκοιτίδων και αγροτικών επιταχυντών, επιχειρησιακή υποστήριξη νέων παραγωγικών σχημάτων.  
 
Για το τομέα των χρηματοδοτήσεων, ο κ. Κατσούλης πρότεινε: την ύπαρξη μιας νέας Αγροτικής Τράπεζας ή έναν ειδικό χρηματοδοτικό αγροτικό βραχίονα με μακροπρόθεσμα επενδυτικά εργαλεία, ρευστότητα για συνεταιρισμούς και κεφάλαια αναδιάρθρωσης. Επίσης, και την δημιουργία ενός Εθνικού Αγροτικού Ταμείου Διαχείρισης Οφειλών, όπου θα περάσουν τα κόκκινα δάνεια αγροτών και των συνεταιρισμών. ‘Εθεσε, επίσης, και το θέμα της έλλειψης αγροτικών χεριών, της εκπαίδευσης αλλά και της διασύνδεσης αγροτών και της εγχώριας αλλά και των διεθνών αγορών. Ο πρόεδρος της ΣΑΣΟΕΕ είπε ότι η νέα ΚΑΠ μετά το 2027, διαμορφώνει ένα περιβάλλον από ό,τι φαίνεται μεγαλύτερης ευθύνης για τα κράτη-μέλη και αυξημένων ενισχύσεων. Η Ελλάδα θα λάβει περίπου 19 δισ. ευρώ κατά την τρέχουσα περίοδο, όπου η διατήρηση και η ορθολογική τους διαχείριση αποτελεί έγκαιρη εθνική στρατηγική που θα πρέπει να διαμορφωθεί μέσα από μια διαπραγματευτική ενότητα και ουσιαστική συμμετοχή των φορέων σε έναν διάλογο έγκυρο και θεσμικό, γιατί διαφαίνεται να υπάρχει μια περικοπή κονδυλίων ύψους 4 δισ. ευρώ που θα έχει τεράστιες επιπτώσεις.

   Απαντώντας σε ερωτήσεις βουλευτών, ανέφερε ότι η συμβουλευτική θα πρέπει να χαρακτηρίζεται από χρήσιμες συμβουλές, άμεσες, κατανοητές και εφαρμόσιμες στο πεδίο, γιατί η τρέχουσα ΚΑΠ έχει ένα σύνθετο καλλιεργητικό πρωτόκολλο με επίκεντρο την αειφορία και το αποτύπωμα άνθρακα. Καλός συνεταιρισμός, είπε, είναι όταν έχει ευχαριστημένα τα μέλη. Θα πρέπει να δούμε το νομικό πλαίσιο που δημιουργεί αντικίνητρα στο να συνεταιριστεί ένας παραγωγός. Επισήμανε τα προβλήματα που υπάρχουν στο Μητρώο Ελαιοπαραγών και ζήτησε αναστολή του, με ενδο-υπηρεσιακό έλεγχο πρώτα. Για την ΚΑΠ είπε πως θα πρέπει να την υπερασπιστούμε, να υπάρχει διακριτότητα μεταξύ των δύο πυλώνων. Ο συνεργατισμός είναι γάντι για την Ελλάδα αρκεί να τον υπηρετήσουμε σωστά. Για τις αποζημιώσεις του ΕΛΓΑ, είπε ότι θα πρέπει να γίνει μια αντικειμενική ανάλυση της κατανομής τους σε βάθος δεκαετίας, καθώς θα περισσέψουν πολλά χρήματα. Επίσης, στην χώρα, θα πρέπει να αποφασίσουμε ένα θέλουμε να υπάρχουν παραγωγικά ή κληρονομικά δικαιώματα.

   Ο καθηγητής του Γεωπονικού Πανεπιστημίου Αθηνών Ευστάθιος Κλωνάρης, που ήταν και επιστημονικός υπεύθυνος για την κατάρτιση του εθνικού σχεδίου της ΚΑΠ της περιόδου 2023-2027, αποτυπώνοντας με νούμερα των ελληνική αγροτική οικονομία, είπε ότι είναι ένας τομέας που συμβάλλει στο 4% της διαμόρφωσης του ΑΕΠ, όταν ο μέσος όρος στην ΕΕ είναι στο 1,1% της διαμόρφωσης του ευρωπαϊκού ΑΕΠ και το μέγεθος αυτό δείχνει πόσο σημαντικός είναι ο αγροτικός τομέας για την χώρα μας. Ο αγροτικός τομέας απασχολεί το 11% του εργατικού μας δυναμικού, όταν στην ΕΕ απασχολείται το 3,31%, άρα είναι ακόμα πιο σημαντικός ο τομέας σε όρους εργασίας για την Ελλάδα σε σχέση με τις άλλες χώρες. Σε επίπεδο αγροτικού οικογενειακού εισοδήματος σημειώνεται μια μείωση της τάξεως του 12,5% στην Ελλάδα, όταν στην ΕΕ το μέσο αγροτικό οικογενειακό εισόδημα παρουσιάζει αύξηση 17,5% την ίδια χρονιά. Υπάρχει μια ανισορροπία μεταξύ της φυτικής και ζωϊκής παραγωγής, το ισοζύγιο διαμορφώνεται σε ένα επίπεδο 75 με 25% αντίστοιχα, σε αξία παραγόμενου προϊόντος που ανέρχεται σε 12 δισ. ευρώ. Για την αύξηση του κόστους παραγωγής (σε εφόδια και ενέργεια) είπε ότι αυτή εντοπίζεται το 2021 - 2022 καθώς σήμερα αυτό που καταγράφεται είναι ότι υπάρχει μια μείωση 3,5%. Η διαφορά όμως είπε, είναι ότι το 2021- 2022 οι τιμές ήταν πάρα πολύ υψηλές, και έτσι οι αγρότες δεν το αισθανόντουσαν το ίδιο με σήμερα, γιατί είχαν υψηλά εισοδήματα. Το κόστος παραγωγής πάντα ήταν ένα πρόβλημα στην πραγματικότητα. Οι ενισχύσεις ήταν σταθερές.  
 

   Ο καθηγητής, είπε ότι η εκκαθάριση στην προστιθέμενη αξία του αγροτικού τομέα είναι περίπου στα 5,5 δισ. ευρώ, μαζί με τις ενισχύσεις φτάνει στα 6,5 δισ. ευρώ και το υπόλοιπο περίπου μισό μέχρι τα 12 δισ. ευρώ, έχει να κάνει με την μετοχοποίηση, τα logistic και το catering - σίτιση. Ο κ. Κλωνάρης έδωσε έμφαση για την αύξηση της αξίας, στην μεταποίηση μέσω συνεταιριστικών σχημάτων. Αναφέρθηκε επίσης στο πως συντάχθηκε το εθνικό στρατηγικό σχέδιο της ΚΑΠ που εγκρίθηκε χωρίς αναστολές από την ΕΕ σε αντίθεση με άλλες χώρες. Παρατήρησε ότι η υποχρέωση της χώρας για την υποβολή στην ΕΕ του επόμενου εθνικού στρατηγικού σχεδίου της ΚΑΠ, είναι έως τα μέσα του 2027, και από την εμπειρία του έχουμε καθυστερήσει πάρα πολύ να το προετοιμάσουμε και ίσως δεν προλάβουμε.

   Ο καθηγητής του Γεωπονικού Πανεπιστημίου Αθηνών Γεώργιος Παπαδομιχελάκης, τέλος, είπε ότι το Γεωπονικό Πανεπιστήμιο θα είναι αρωγός στο να δημιουργηθεί ένα εθνικό στρατηγικό σχέδιο. Εστιάζοντας στην κατάσταση της κτηνοτροφίας, είπε ότι παρά τα αντικρουόμενα στοιχεία που υπάρχουν, αναφέρεται πω έχουμε γύρω στα 8 εκατομμύρια πρόβατα, 2,6 εκατομμύρια αίγες, 595.000 βοοειδή και 586.000 χοίρους. Σε σύγκριση με τα προηγούμενα έτη, αυτό που έχει παρατηρηθεί είναι μια πτώση στο ζωικό κεφάλαιο της τάξεως περίπου του 3% για τα πρόβατα, του 9% για τις αίγες, του 6,8% στα βοοειδή και μόνο στους χοίρους καταγράφεται μια αύξηση ύψους 2% περίπου. Αυτή η μείωση του ζωικού κεφαλαίου, σημείωσε ο καθηγητής, παρατηρείται και στα στοιχεία της ΕΕ, αλλά στην χώρα μας έχουμε μια πτώση, όχι μόνο στον αριθμό των ζώων αλλά και στον αριθμό και το μέγεθος των εκμεταλλεύσεων. Η κτηνοτροφική μας παραγωγή είναι κατακερματισμένη, έχουμε πολλές εκμεταλλεύσεις αλλά με μικρό αριθμό ζώων. Έχουμε υψηλός κόστος διατροφής, που αντιστοιχεί στο 70% των μεταβλητών της παραγωγής. Και το πεδίο αυτό είναι πολύ κρίσιμο, καθώς στην Ελλάδα το κόστος των ζωοτροφών υπερβαίνει την αξία της ζωικής μας παραγωγής. Ο κ. Παπαδομιχελάκης έδωσε έμφαση στην αναβάθμιση του εκπαιδευτικού υπόβαθρου των κτηνοτρόφων μας για να έχουν την δυνατότητα χρήσης της τεχνολογίας, όπως και στην μη οριοθέτηση των βοσκοτόπων. Πρότεινε την μελέτη της καινοτομίας στην παραγωγή και στην τεχνολογία, να υιοθετηθούν έξυπνα συστήματα, αυστηρά πρότυπα υγείας και ασφάλειας, οι κτηνοτροφικές μονάδες να μειώσουν το αποτύπωμά τους στην κλιματική αλλαγή και στην ρύπανση, να αναδιαρθρωθεί ο κλάδος για να έχει βιωσιμότητα, να δοθεί βάρος στην κυκλική οικονομία στην ζωική παραγωγή, στην εκπαίδευση-κατάρτιση και συμβουλευτική, στην ανάπτυξη των ΠΟΠ και κυρίως στην αύξηση των συνεργατικών και συνεταιριστικών σχημάτων.

Ο πρόεδρος της κοινοβουλευτική επιτροπής, Γιάννης Οικονόμου, κάλεσε όλους τους φορείς να καταθέσουν υπομνήματα και όσες εκθέσεις ή μελέτες έχουν πραγματοποιήσει και σημείωσε πως είναι αυτονόητο πως η συμμετοχή τους δεν κλείνει εδώ για την Δικομματική Επιτροπή, αλλά αυτή θα είναι «ανοικτή» στους φορείς τους.