ΚΡΗΤΗ
Το αρχαίο DNA ανοίγει «παράθυρο» στη θάλασσα του χθες
Ένα πεδίο, στο οποίο προσφέρεται η συνεργασία ανάμεσα σε ΙΤΕ και ΕΛΚΕΘΕ- Τι λέει στο Cretalive ο Δρ. Νίκος Πουλακάκης.
Η χρήση αρχαίου DNA βοηθάει τους επιστήμονες να ιχνηλατήσουν το παρελθόν του θαλάσσιου περιβάλλοντος.
Το παραπάνω και πώς μπορεί να υπάρξουν συνεργασία ανάμεσα στο Ινστιτούτο Μοριακής Βιολογίας και Βιοτεχνολογίας του ΙΤΕ και το ΕΛΚΕΘΕ αποτέλεσε το αντικείμενο της ενδιαφέρουσας εισήγησης του Δρ. Νίκου Πουλακάκη, στο πλαίσιο της ημερίδας «Κρήτη και Θάλασσα» που φιλοξενήθηκε την Τρίτη 10 Φεβρουαρίου στις εγκαταστάσεις του ΕΛΚΕΘΕ, στις Γούρνες.
Ο διευθυντής του Μουσείου Φυσικής Ιστορίας Κρήτης, επιστημονικός υπεύθυνος του εργαστηρίου αρχαίου DNA στο ΙΜΒΒ-ΙΤΕ, καθηγητής του Πανεπιστημίου Κρήτης εξηγεί στο Cretalive πως με το αρχαίο DNA εννοούμε πως «μας δίνεται η δυνατότητα να βγάζουμε οργανικά υλικά, DNA, από οργανισμούς που έχουν πεθάνει εδώ και πάρα πολύ καιρό ή από αντιπροσώπους οργανισμών που έχουν εξαφανιστεί. Αυτό μας δίνει τη δυνατότητα, ουσιαστικά, να πάμε πίσω στον χρόνο, είναι ένα εργαλείο, δηλαδή, το οποίο δεν το έχουμε στη σύγχρονη βιολογία, όπου η μελέτη των οργανισμών από εξελικτικής άποψης γίνεται με βάση τους οργανισμούς που βρίσκουμε σήμερα εν ζωή και ανακτούμε γενετικό υλικό και μέσα από το γενετικό υλικό μπορούμε να τους μελετήσουμε. Με τις τεχνικές του αρχαίου DNA έχουμε καταφέρει να παίρνουμε οργανικό υλικό, DNA, για παράδειγμα από πολύ δύσκολα δείγματα -όπως λέμε εμείς σε όρους βιολογίας- μουσειακά δείγματα, τα οποία υπάρχουν σε συλλογές εδώ και δεκάδες ή εκατοντάδες χρόνια, όπου με συμβατικές τεχνικές είναι αδύνατο να μελετήσεις το DNA τους. Άρα μπορούμε να έχουμε κατά κάποιο τρόπο ένα άνοιγμα, ένα παράθυρο προς το παρελθόν, όπου μέσα από τις γενετικές αλλαγές που συναντάμε πάνω σε αυτούς τους οργανισμούς μπορούμε να μελετήσουμε τη εξελικτική τους ιστορία.»
ΕΛΚΕΘΕ και ΙΤΕ: Η ισχύς εν τη ενώσει στην έρευνα με επίκεντρο την Κρήτη και τη θάλασσα!
Οι τεχνικές μας επιτρέπουν στους ερευνητές να βρίσκουν DNA εκεί που δεν φαντάζονταν ότι υπάρχει. Έχουν την ευκαιρία πλέον να παίρνουν δείγματα από ίζημα, από τον θαλάσσιο πυθμένα ή τη χέρσο και να αναλύουν το οργανικό υλικό που βρίσκουν με αποτέλεσμα να ανιχνεύουν την παρουσία ειδών χωρίς η ανθρωπότητα να έχει δει ποτέ αυτά τα είδη.
«Μπορούμε να μελετήσουμε τη μετανάστευση των ειδών, την εξελικτική τους ιστορία και προφανώς αυτό μπορεί να γίνει και στη θάλασσα και στη χέρσο και έτσι να επιτρέψουμε στους ερευνητές που ασχολούνται με τη θάλασσα να έχουν ένα επιπλέον εργαλείο στα χέρια τους για να καταλάβουν τη βιολογία, τη φυσιολογία, την εξελικτική ιστορία των οργανισμών», εξηγεί ο κ. Πουλακάκης.
Ομαδικός τάφος στο Άδελε: Για πρώτη φορά, οι συγγενείς θα αναγνωρίσουν τους νεκρούς τους!
Στο εργαστήριο αρχαίου DNA έχουν πετύχει την ανάκτηση οργανικού υλικού DNA από ιζήματα σε ένα πρόγραμμα που έγινε σε συνεργασία με μια ερευνητική ομάδα από τη Θεσσαλονίκη για τη Σαντορίνη, όπου αναγνωρίστηκαν φυτά της προϊστορικής περιόδου. Παράλληλα, ανακτήθηκε γενετικό υλικό από είδη που έχουν εξαφανιστεί από τον ελληνικό χώρο και από τον ευρύτερο χώρο της Μεσογείου. Πρόσφατα, έγινε μία δημοσίευση DNA από έναν νάνο ιπποπόταμο που ζούσε στην Κύπρο ενώ οι επιστήμονες στο ΙΤΕ έβγαλαν γενετικό υλικό από τα ελάφια που ζούσαν στην Κρήτη και στο Αιγαίο ηλικίας αρκετών χιλιάδων χρόνων.
Στόχος είναι μία δημοσίευση που αφορά στο παλαιότερο ανθρώπινο γονιδίωμα που έχει βγει από την ελληνική περιοχή και είναι περίπου 10-11 χιλιάδων χρόνων. Έτσι, έχουμε περισσότερα στοιχεία για το πώς έγινε η μετανάστευση του ανθρώπου από την Ανατολία προς την Ευρώπη και τι συνεισφορά είχαν οι τότε ελληνικοί πληθυσμοί στην εξάπλωση του σύγχρονου ανθρώπου.
