Super El Niño και κλιματική κρίση φέρνουν παρατεταμένους καύσωνες

Τη Δευτέρα 27 Απριλίου συνέβη κάτι εξαιρετικά ασυνήθιστο (χαρακτηρίστηκε ως “μη φυσιολογικό”): οι 50 πιο ζεστές πόλεις του πλανήτη βρίσκονταν σε μία μόνο χώρα.

Ήταν η Ινδία.

Σύμφωνα με την AQI, πλατφόρμα παρακολούθησης ποιότητας αέρα, η μέση μέγιστη θερμοκρασία και στις 50 πόλεις έφτασε τους περίπου 44,7°C.

Στο Νο1 ήταν η Μπάντα, στη βόρεια ινδική πολιτεία Uttar Pradesh «περιοχή με σκληρό υποτροπικό κλίμα που συχνά βιώνει εξαιρετικά σκληρά καλοκαίρια».

Το θερμόμετρο έδειξε περίπου 46,2°C. Ήταν η υψηλότερη που κατεγράφη στον πλανήτη, εκείνη την ημέρα.

Η χαμηλότερη θερμοκρασία σημειώθηκε τις πρώτες πρωινές ώρες. Ήταν 34,7°C.

Οι ειδικοί έχουν προειδοποιήσει ότι η ζέστη στην Ινδία γίνεται τόσο ακραία, που έως το 2050 «μπορεί να ξεπεράσει τα όρια επιβίωσης» ακόμη και για υγιείς ανθρώπους.

Αν και η Ινδία είναι μακριά από εμάς, το κλίμα είναι ένα ενιαίο σύστημα. Κατά συνέπεια, ό,τι συμβαίνει στην εκ των πολυπληθέστερων χωρών του κόσμου, λειτουργεί ως προειδοποίηση για το τι μπορεί να φέρει η κλιματική κρίση στην “πόρτα” της Μεσογείου.

Πώς θα μας κάψει το φαινόμενο El Niño

Θα μείνουμε στα “όρια επιβίωσης” καθώς φέτος περιμένουμε στην Ελλάδα ένα από τα πιο θερμά καλοκαίρια, των τελευταίων ετών, με αυξημένο κίνδυνο για παρατεταμένους καύσωνες και ξηρασία, εξαιτίας του φαινομένου El Niño.

Εν συντομία, πρόκειται για ωκεάνιο φαινόμενο, κατά το οποίο τα ζεστά νερά στον Ειρηνικό ανεβάζουν την παγκόσμια θερμοκρασία, αλλάζουν τους ανέμους και προκαλούν ακραία κύματα καύσωνα, ξηρασία ή καταστροφικές πλημμύρες.

Η Washington Post σύγκρινε το El Niño που μπορεί να αναπτυχθεί φέτος με εκείνο του 1877, ένα από τα πιο ακραία που έχουν καταγραφεί ποτέ.

Προκάλεσε παγκόσμιες ξηρασίες και λιμούς και συνδέθηκε με δεκάδες εκατομμύρια θανάτους σε όλον τον κόσμο, λόγω λιμού και κοινωνικών κρίσεων που επιδεινώθηκαν από το κλίμα.

Στα του φετινού, επιστήμονες υποστηρίζουν πως υπάρχουν ενδείξεις ότι το φαινόμενο μπορεί να αναπτυχθεί σε πολύ ισχυρό (Super) και να φέρει ακραία ζέστη σε όλον τον κόσμο, ξηρασίες σε κάποιες περιοχές, έντονες βροχές και πλημμύρες σε άλλες και προβλήματα στη γεωργία και την παραγωγή τροφίμων.

Τόνισαν ότι ο κίνδυνος εξακολουθεί να είναι σοβαρός, με την τεχνολογία (βλ. δορυφόροι, μοντέλα κλίματος κ.α.) να επιτρέπουν την πολύ καλύτερη πρόγνωση.

Κράτα πως φέτος ο El Niño δεν θα ευθύνεται για τη ζέστη, αλλά θα είναι πίσω από τις μεγαλύτερες σε διάρκεια και πιο “καυτές” τις θερμές συμβολές.

Οι θερμοκρασίες θα είναι από 0.5 έως 1 βαθμούς Κελσίου πάνω από τα κανονικά επίπεδα, με τον Ιούλιο να αναμένεται να είναι ο πιο δύσκολος μήνας. Τοπικά, θα υπάρχει και απόκλιση έως 3°C. Πού τοπικά; Εξηγείται στη συνέχεια.

Οι μακροπρόθεσμες αυτές προβλέψεις, ανήκουν στο Ευρωπαϊκό Κέντρο Μεσοπρορόθεσμων Μετεωρολογικών Προγνώσεων (ECMWF) και το Severe Weather.

Ο ιδρώτας μας δεν θα μας δροσίζει

Σε όλα τα μέρη του κόσμου, η θερμοκρασία του σώματος που αναφέρεται ως “όριο επιβίωσης” προφανώς και δεν ορίζεται μόνο από τον αριθμό που βλέπουμε στα θερμόμετρα, αλλά και από το ποσοστό υγρασίας, σε συνάρτηση με την ζέστη.

Δηλαδή, την Wet-Bulb Temperature ή ελληνικά “θερμοκρασία υγρού βολβού”. Είναι η χαμηλότερη θερμοκρασία που μπορεί να επιτευχθεί μέσω της εξάτμισης νερού στον αέρα, υπό τις τρέχουσες συνθήκες.

Όσο χαμηλότερη είναι η υγρασία, τόσο πιο αποτελεσματική είναι η εξάτμιση του ιδρώτα και η ψύξη του σώματος μας.

Τα δεδομένα για τα όρια αντοχής του ανθρώπινου οργανισμού είναι τα εξής:

Η κλασική επιστημονική θεωρία αναφέρει ότι το όριο ενός υγιούς ανθρώπου, είναι οι 35 βαθμοί Κελσίου υγρού βολβού. Βέβαια, πρόσφατες έρευνες έδειξαν ότι οι περισσότεροι έχουμε ως όριο τους 31°C υγρού βολβού.

Οτιδήποτε πάνω από αυτό οδηγεί σε εσωτερικό “βράσιμο”, έπειτα από μερικές ώρες έκθεσης στη συνθήκη.

Είναι το σημείο που ο αέρας είναι τόσο ζεστός και υγρός, που ο ιδρώτας δεν προλαβαίνει να εξατμιστεί. Έτσι, το σώμα δεν μπορεί να ψύχεται και η εσωτερική θερμοκρασία ανεβαίνει ανεξέλεγκτα.

Στην πράξη, αυτό σημαίνει πως οι 35°C υγρού βολβού αντιστοιχούν με 45°C, όταν η υγρασία είναι της τάξεως του 50%.

Τα καλοκαίρια στην Ελλάδα είναι συνήθως ξηρά και αυτό μας σώζει, αφού ένας τυπικός καύσωνας στην Αθήνα έχει 45 βαθμούς Κελσίου, με 15% υγρασία, με τη θερμοκρασία υγρού βολβού να είναι στο 24 με 25 βαθμούς Κελσίου.

Υπάρχει όμως, ένα θέμα με την περιφέρεια και δη τις παραθαλάσσιες περιοχές και τα νησιά, που έχουν πολύ υψηλή υγρασία. Έτσι, οι 38 βαθμοί Κελσίου, γίνονται 45°C υγρού βολβού, όταν η υγρασία είναι 70%.

Image

Και οι νύχτες θα είναι καυτές

Δεν γίνεται να μη θυμάσαι το καλοκαίρι του 2024, των συνεχόμενων καυσώνων που διαρκούσαν κάπως παραπάνω και η θερμοκρασία δεν έπεφτε καν, το βράδυ.

Ε, αυτό θα συμβεί και φέτος, βάσει των προβλέψεων. Θα έχουμε δηλαδή, μέγιστες τιμές το καλοκαίρι και τροπικές νύχτες, με τη θερμοκρασία να μην πέφτει κάτω από τους 25-28°C τη νύχτα.

Κατά συνέπεια, το σώμα μας δεν θα έχει την ευκαιρία να ανακάμψει.

Image

Πώς θα καταλάβεις αν σε απειλεί η ζέστη

Μπορούμε να ελέγξουμε αν απειλεί η ζέστη την υγεία μας, χρησιμοποιώντας το κλασικό θερμόμετρο που έχουμε σπίτι για να μετράμε τον πυρετό μας.

Να διευκρινιστεί εδώ πως έχει κατασκευαστεί, για να μετράει τη θερμοκρασία μας, ενώ το σώμα πολεμάει ένα μικρόβιο -οπότε το σώμα ανεβάζει τον θερμοστάτη για να νικήσει. Βοηθά το αντιπυρετικό.

Στην υπερθερμία, ο “θερμοστάτης” μας είναι στα κανονικά επίπεδα, ωστόσο το σώμα “βράζει” γιατί το περιβάλλον είναι πολύ ζεστό. Βοηθά η εξωτερική ψύξη (σκιά, νερό, πάγος).

Η πιο γρήγορη μέθοδος ψύξης είναι η τοποθέτηση βρεγμένων πανιών ή πάγου στα σημεία που περνούν μεγάλες αρτηρίες και συγκεκριμένα, στο λαιμό, στις μασχάλες και στους βουβώνες.

Πώς λοιπόν, το θερμόμετρο μπορεί να μας ενημερώσει αν καίγονται τα εντός μας; Αν το τοποθετήσουμε στο στόμα ή το αυτί, αυτό που θα δούμε είναι πολύ κοντά σε ό,τι μας συμβαίνει.

Στη μασχάλη θα υπάρχει απόκλιση από 0,5 έως 1 βαθμό Κελσίου, ενώ η πιο ακριβής μέτρηση γίνεται στον πρωκτό, εξ ου και χρησιμοποιείται αυτή η μέθοδος στα νοσοκομεία, σε επείγοντα περιστατικά θερμοπληξίας.

Image